150
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
ХОСРОВУН ИКИНЪИ ДЯФЯ
ТАХТА ОТУРМАСЫ
Балыг бцръцндян Ай баш галдыраркян,
О шащ бцръцндя Хосров тутду мяскян.
Сюврдян Зющря, Хярчянэдянся Бцръис
Сяадят бяхш едир тяслисля тясдис.
Щямял бцръцндя Эцн сачмагдадыр нур,
Зцщял Дялв ичря нурларла долубдур.
Цтарид орда Ъювзада ниэаран,
Бахырды Шир йыхан Мяррихя щейран.
Зяняб Мяррихи тутмушду орагда
Зцщял ряс иля йатмыш бир йатагда.
100
Зяфяр вермишди тале бурда бяхтя,
Отурду шащ эялиб фирузя тяхтя.
Бцтцн аьла гара ондан олуб шад,
О, Шяргя, Гярбя йцксялтди уъа ад.
Йериндя гайдайа дцшдцкъя дювлят,
Эцнц-эцндян йени эцъ тапды, гцввят.
Эямийля дцр вериб, дярйаъа эювщяр,
Уъалтды Цлкяря бир тахт о сярвяр.
О эювщяр чохлуьу сачдыгъа нурлар,
Эеъя айлы эеъяймиш санки парлар.
О, цз тутду мцбаряк тяхтя шир тяк,
Иэидляр сюйляди: - Олсун мцбаряк!
Цзцйцйля ъащан шад олду, хцррям,
Она ящсян деди хилгят щаман дям.
Онун яксиндян алям нур газанды,
Хорасанда эцнцн юмрц узанды.
Севинъ, шадлыг сяси щяр йана эетди,
О, Мярвдян Бялхя, лап Шащъана йетди.
Онунла тапды шадлыг тяхт иля таъ,
О Ширин гямзяси башлатды тараъ.
Црякдян ня гями мцмкцндц атмаг,
Ня гям гямхарына мцмкцндц чатмаг.
О, чцнки Мярйями эюзлярди щяр дям,
Онунла эюйляря галхмышды мющкям.
Вар иди хязня, шащлыг, бир дя дювлят,
Верирди амма йарсызлыг язиййят.
Демяздим, ейлямир шадлыг о щеч вахт,
Едирди шадлыг о, ъандан йох анъаг.
Тапырды рудла мейдян бязян арам,
Олурду эюз йашындан долдурур ъам.
-
Ня истярсян, цряк? – сюйлярди бязян,
Бу шащлыг, ешг мцлкц – щансы? Диллян!
Бу ешг иля бу мцлк дцз эялмяз ясла,
Олар доьру, бириндян тутсан амма.
Ня хош сюйляр пялянэ цчцн о аслан:
Доьар ешшяк вя йа йол бу, о, Зянъан.
Мяним бу мцлк иля щям йарым олса,
Бу шащлыгдан тапардым камы онда.
Ойаг бяхтимля шад олдумса, хуррям,
Дейил йцз мцлк йарын бир тцкц щям.
Йатырдым бир эеъя йар иля баьда,
Ойаг бяхтим дайанмышды айагда.
Йатаркян бяхтим анъаг мян ойандым,
Цряксиз, йарсыз олдум, одда йандым.
Щаны дям-дям о мяълис гурмаг орда?
Севянляр ъянняти галды, де щарда?
Пярицзлц эюзяллярля бир олмаг,
Эюзялляр шащыны аьуша алмаг!
Кими мян сясляйим кюнлцмдя яфьан,
Ня эцллярди? Кцлякляр чалды чохдан.
Неъя назикляр иди, назянинляр,
Йох онлардан щаны щеч биръя дилбяр.
О ишрятляр, эеъя щеч йатмамаглар,
Эеъя яфсаня сюйлярди додаглар!
Айын тахтында сюйкянмяк бир аз бярк!
Мей ичмяк санки бир дцшмян ганы тяк.
Щаны Ширин? Щаны ширин о дилляр?
О бир аби-щяйатды, дадлы, шяккяр!
Тязя эцл йарпаьы иди, шякяр бар!
Шякяр вар иди, бах, харвар-харвар!
Дцзялдярди дямирдян бир щасар бярк,
О ейлярди голундан алтун юрпяк.
Цз цстя гоймаг цз, санки о бир эцл,
Теля тел баьламаглар санки сцнбцл!
Хумар эюзля чыхармаг мястлийиндян,
Ону аьуша алмаг эизли бязян.
О сюзляр ки, дедим мян, йа ешитдим,
Хяйалмы, уйьуму, мян йад етдим.
О, дцшмян эетдися, артды хязиням,
Бу йарсызлыгла артды щейф дярд-гям,
Дейирляр, Эцн кими эцл бурда щяр дям,
Йериндя Ъямшидин олмаз рява гям.
Аьыз щардан эцляр бурда долу, бярк!
Сойуг бир ащ олар анъаг о эцлмяк?!
Йувасы йундан олмуш бир гушам мян,
Ипяк бир тордайам, щейф, истямяздян.
Эцлцстан сямтя эетмяк арзулар ъан,
Айагда бир гызыл зянъир, йох имкан.
Ня бу бянди айагдан мцмкцн ачмаг,
Ня бу бянд иля мцмкцндцр бир учмаг.
Бу бир фярдин гяминдян аъиз икян,
Неъя бир мямлякят дярди чяким мян.
Мяня лазымса да йцзлярля гямхар,
Бу йцз гям чякмяйя щардан эцъцм вар?!
Эюрцб ешшякдя йцк, аллам, эютцррям,
Буна эцлмязми ешшякляр бахыб щям?!
Эцняшля Ай бу бир олмагла анъаг,
Бу торпаг фярш олубдур нурлу, парлаг.
Пяришандыр кюнцл, нурум одур йох!
Дейил топлу цряк, зиллятдяйям чох.
О улдузлар эцлц олмуш бу баьын,
Даьылмышлар ня нуру о чыраьын?!
Ишыг вемяз гыьылъым санки бир шям,
Даьылмыш бунда нур, онда олур ъям.
Црякдя таъ иля тяхтя щявяс йох,