215
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Щумейла, щям Сямянтцрк, щям Щумайун
Щяна гоймуш яли етмишди эцлэцн.
Эялиб хялвятдя бир эцн шащ отурду,
Эюзяллярля йени мяълис о гурду.
Вериб шащ онлара лайиг бязякляр,
Сары зяр верди, щям ал рянэли эювщяр.
Щумайун Шапур цчцн олду совгат,
Йемишди хурма, бал эюрдц мцкафат.
Сямянтцркц едиркян Барбяд йар,
Щумейланы Никиса етди дилдар.
(
Хцтянхатунда варды ягл, щикмят,
Бцзцрэцммид цчцн олду о, юврят.)
Бир аз сонра йазыб фярман эятирди,
Шямира мцлкцнц Шапура верди.
Оланда Шапура гисмят о дювлят,
О тикдирди о йердя чох имарят.
Дезагна, йахшы бах, щяр дям сачыр нур,
Дейирляр ки, ону тикдирди Шапур.
О эцндян сонра Хосров хцррям иди,
Онун камыйла тале щямдям иди.
Ъаванды, камранды, щюкмдарды,
Бу цчдян гейри истянся ня варды?!
Бцтцн эцн мусиги, мей, ейшц ишрят,
Йейир дцнйаны, чякмирди о, щясрят.
Щамы истяр она хош кечсин алям,
Ня лазым алям цчцн биз чякяк гям!?
О, дцнйа бяхш едир, дцнйа йейирди,
Чох илляр ейшини хяръ ейляйирди.
Бир аз сонра ону тярк етди гяфлят,
Щядяр кечмишляря чякди хяъалят.
Эюзятчи гойду та ки цздя саггал,
Ъаванлыг дурду эюздян эетди дярщал,
Ядямдян варлыьа тцкъя цмид вар,
О аь тцкляр сяни ейляр хябярдар.
Гара сачларда аь тцкляр эюрцнся,
Цмидсизлик эялир, щяр ня бцрцнся.
Йуху йатдыгъа щяр дям йасямянляр,
Бянювшя зцлфя верди хейли зийвяр.
Ишыглар сачмаса парлаг сящярляр,
Эеъя анъаг гаранлыглар эюрярляр.
Яэяр ъейран тутан бир тазы олса,
Тутар ъейран ону бирдян гоъалса,
Чякилмяз хош щава бир хейли баьдан,
Йашыллыг та хяъалят чякмяз аьдан.
Йашыллыг цстцня гар сяпся кафур,
Сойуг йелдян олар щям баь мязур.
Яэяр тцркцн оху эен дцшся йайдан,
Гоъа мцтрцбля кющнялмиш о дяф сан.
Яэяр аь рянэ аларса сары буьда,
Бир ил галса аъы там етди пейда.
Йуйулмагла аьарса тазя палтар,
Ону гайчыйла дурмаз, дярзи доьрар.
Бухар галхыб ашыб-дашса газандан,
Долар мятбях кцл иля мцтляг ондан.
Гара рянэ алдыса мятбяхдя бир кяс,
Дяйирман вар де гаршында одур бяс.
Яэяр мятбяхдя адландынса янбяр,
Дяйирман тез сяни бах кафур ейляр.
Дяйирманда бир аз галсан, тоз олсан,
Ятяк чырпсан, эедяр тозлар чох асан.
Кимя тоз гондурарса бу дяйирман,
Ону пак ейлямяз йцзлярля цмман.
Нядир, сюйля, ъаванлыг? Башда севда!
О севдадан олур щасил тямянна.
Гоъалмаг мцлкя щаким эялся бирдян,
Эедяр севда башындан йербяйердян.
Деди бир эянъ бир пиря: - Ня тядбир
Ки, йарым гачмасын олдугда мян пир?
Ъаваб верди гоъа, фикр етди изщар,
Гоъалсан, сян гачарсан йардан, ей йар.
Баша йаьдырса эюйляр ъивя щяр дям,
Гачар бцтлярдян о, бир ъивя тяк щям.
Гара сачлар говар дярди ъавандан,
Гара инсанда эюз гям эюрдц щардан?
Эюрцб зянъи о гям дюндярди байраг,
Нядир гям билмяйир бир зянъи щеч вахт.
Эюз цчцн тутийа олмуш гара рянэ,
О, Щиндистан йолунда эюзляр ащянэ.
Гоъалмаг эялди башдан, йатма, ей баш!
Эялиб сцбщ ордусу йерляшди бирбаш.
Кяфян эеймиш о памбыгдан гулаглар,
Чыхармагчцн ону ордан ня эцъ вар!?
Бянювшя ичря тапды йасямян шащ
Тутур йас мян гоъа цчцн ъаван, ащ!
Эюзял ящд олмаьа етмишди адят,
Ъащан бядящд иди, ейлярди хиффят.
О, нярд ойнарды, алтында гызыл тахт,
Миниб Шябдизи чюлляр эязди чох вахт.
О, гянд, бал дадды бязян Барбяддян,
Отурду гол-бойун Ширинля бязян.
О тахт, щям Барбяд, Ширин вя Шябдиз
Бу дюрд иля олурду шад Пярвиз.
Щаман рюйаны етди дяхи бир йад,
О абад кюнлцнц етди о, бярбад.
Бу торпагдан, судан галхан ня варса,
Олар виран, билирди Хосров яла!
Йени Ай нур сачар бядр олса щяр дям,
О бядр олса, дюняр нюгсан тапар щям.
Аьаъда мейвя кал олдугъа артар.
Йетишдикдя дцшяр торпаьа щяр бар.
ШИРИНИН ХОСРОВУ ЕЛМЯ
РЯЬБЯТЛЯНДИРМЯСИ
Йеня Ширинля шащ гурмушду ишрят,
Ядалятдян, биликдян дцшдц сющбят.
Деди тязим едиб Ширин ки, ей шащ,
Кеч ишрятдян, биликдян дя ол аэащ.