283
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Охлар гузьун кими тюкцлдц дцзя.
Гылынълар бейинля ширяляндикъя,
Бядяндян айрылан башлар яндикъя,
Гызмыш яряблярин о нярясиндян
Эюйлярин гулаьы кар олду билсян.
Яъял илдырымы шыьыйан заман
Алов пцскцрцрдц дашын аьзындан.
Дейлями тцкцнцн уълары кими
Гящр едян зубинин уъу итийди.
Эцняш он ъыггалы байраьа бянзяр,
Санки гызармышды йеня илк сящяр.
Дашлар дешик-дешик Сцряййа кими,
Йер гана дюнмцшдц бир дярйа кими.
Щяр ширин бахышы алов сачмышды,
Гара илан кими аьыз ачмышды.
Йыртыб даьытдыгъа о гара ширляр,
Аь атлар див кими ялляширдиляр.
Щяр кяс бу дюйцшя атланан заман
Мяънун ъан верирди рущу пяришан.
Щамы ат чапдыгъа мцщарибяйя,
О дуа едирди барышыг дейя.
Щяр кяс чыхардыгъа дцшмян эюзцнц,
О щялак едирди дярддян юзцнц.
Ачыб юз гялбиндя дуа йелкяни,
Сцлщя чаьырырды мцщарибяни.
О утанмасайды, галхыб дурарды,
Булуд тяк юзцня гылынъ вурарды.
Ел гынамасайды бу дямдя ону,
Гырыб гуртарарды юз гошунуну.
Олмаса дцшмянин тяняси янэял,
Достларын башыны кясярди яввял.
Тягдир каманына чатсайды яли,
Ох атыб достлары гырарды, бяли.
Онун дедийини десяйди цряк,
Юз йолдашларыны гырарды, эерчяк.
Бу гошун ичиндя ъошурду Мяънун,
Истярди ки, бассын о бири гошун.
Бурда ахтарыша ат сяйирдярди,
Ордакы гошуна дуа едярди.
Юз тяряфляриндян юлся бир няфяр,
Ону юлдцрянин ялиндян юпяр.
Лейлиэил тяряфдян мящв оланлара
Эюз йашы тюкярди бу бяхти гара.
Бу йандан о йана низя тутарды,
Дцшмян низясиня дуасы варды.
Бязян юз гошуну эяляндя цстцн
Атарды каманы, оху бцсбцтцн.
Еля ки, йар тяряф галиб эялярди
Шир кими няряси даьлар дялярди.
Бир няфяр сорушду: “Нийя, ей ъаван,
Дюйцшдян чарх кими кянар гачырсан.
Биз сянин уьрунда ъан гойуруг бил,
Дцшмянля достлуьун щеч инсаф дейил”.
Деди: “Севэилимдир дедийин яьйар,
Мяним гылынъларла ня ишим ашар.
Дцшмяни ганына гярг етмяк олар,
Достла вурушмаьын мянасымы вар?
Дюйцшдян су кими ганлар чаьлайыр.
Ъананса о тайда йара баьлайыр.
Мяшугя вердикъя ашигя няфяс,
Ашиг дя вермяли она бир явяз.
Йар сцрмя эюндярир айаг тозундан,
Мян она даш атсам, гыйармы виъдан?
Мяня бал вядяси вермишдир о йар,
Мян сиркя эюндярсям лайигми олар?
Йарын яли варса о йанда яэяр,
Ким ъанан тяряфи зялил истяйяр?
Ордадыр истяйим, гялбим, щявясим,
Гялбим щардадырса орда няфясим.
Ъанана ъан вермяк хошдур язялдян,
Ъанмы ясирэяйим мян о эюзялдян?
Мян ки, юз ъанымдан кечмишям беля,
Йазыьым эялярми сизляря, сюйля! “
Сорушан бир она, бир йеря бахды,
Эюз йашы торпаьа сел кими ахды.
Мяънунса дюйцшдян узаг дцшяряк,
Тозларын ичиндя ойнайырды тяк.
Нофял гылынъыны чякиб дюрд йана,
Бир сярхош фил кими эириб мейдана,
Щяр охда бир няфяс, бир ъан аларды,
Щяр бир щямлясиндя ъащан аларды.
Ган архы чякирди эяздийи йердя,
Ган йейиб-ичмякдян доймушду йер дя.
Гылынъ ойнадырды шющрят эязянляр,
Ахшам гаранлыьы чюкяня гядяр.
Ъанан зцлфц кими гаралды эюйляр,
Эцндцзцн цзцня тюкцлдц янбяр.
Сийащ теллярини дцздцкъя эцръц,
Гаралды эет-эедя эюйлярин бцръц.
Бу заман айрылды дцшмян гошунлар,
Дюйцш мейданында йатышды онлар.
Еля ки, о гара илан бцкцлдц,
Аь няфясли Зющщак-эцняш дя эцлдц.
Галхды щяр пящливан, щяр иэид ясэяр,
Зющщак иланына дюндц низяляр,
Гошунла долмушду Лейлинин йурду,
О йердя даь кими орду дурурду.
Дцшмяни гаршыдан, архадан сяф-сяф
Охлара тутмушду Лейлиэил тяряф.
Нофяли горхутду о дашьын орду,
О артыг, сцлщ цчцн дайаныб дурду.
Юз адамларындан тапыб бир няфяр,
Тапшырды: “Сцлщ цчцн бир тядбир эюстяр.
Де ки, ган тюкмяйя эялмямишик биз,
Йалныз бир кюнцлдцр истядийимиз.
Диваня бир эянъя сюз вермишям мян,
Йалныз бир эюзялдир истяйим сиздян.
Юз дювлятимдян дя кечирям бу дям,