300
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бу дивляр йатаьы йер дейил, инан,
Сел йолу тутмушдур, галх бу йатагдан.
Дцнйанын аьзы бир хурмайа охшар,
Яфсус, юпцшцндя аъы тикан вар.
Сярвини битирмя бу чямяндя сян
Суйу дуз, оту да гылынъдыр, билсян.
Бясдир бу дцнйадан йедийимиз гям,
Чохму гамчысыны вураъаг алям?
Алями шад кечир, бил, алям будур,
Чякмя дцнйа гями, ясил гям будур.
Ялиузун олса бир оьру яэяр,
Эириб хязинядян эювщярляр чякяр.
Хязиняни атыб, ким йеся торпаг,
О, аьыллы дейил, иландыр, анъаг
101
.
Йаша ки, дцнйайа ишыг верясян,
Торпаьа эюз тикмя илан кими сян.
Юмцрдян бярк йапыш, юмцрдцр мягсяд,
Юмцрсцз дцнйа да бош галыр, ялбят.
Йахшы-йаман эцндя эцмцш чох йарар,
Мин эями лянэяри онунла сынар.
Ялиндя сахлама, гуйу тяк, вары,
Дяйирман дашы тяк цйцд онлары.
Алдыьын щяр шейи пайла дцнйада,
Беля абад олуб бизим дцнйа да
Щярдян бир ял ийи гайырсан да сян,
Ох да йон щазырла, дцнйада бязян.
Йцксцз бир адамдан алынармы баъ?
Хараба бир йердян алынмаз хяраъ.
Бош-бикар отурма щеч йердя бир ан,
Бари ял-голуну ойнат йаландан.
Щеч йердя гяфлятля эял тутма гярар,
Щярдян бир баьырыб щай-кцй дя гопар.
Яли бош инсанлар гям чякяр, бишяк,
Белдян шикяст олсун эцъсцз бир ешшяк.
Сянинля ъыдыра чыханлара бах,
Йары йолда галан бир сянсян анъаг.
О Кяйан шащлары, о пейьямбярляр
Дцнйаны гуллара гойуб эетдиляр.
Эюр бу гювм кимдир, ким иди онлар,
Эюр кимин йериндя ким тутду гярар.
Йахшылыг етмясян яэяр инсана,
Бюйцклцк шяряфи верилмяз сана.
Йахшылыг ейляйиб, горх йаманлыгдан,
Йахшылыг эятиряр йахшылыг щяр ан.
Сяня пислик едян юзцндян кцссцн,
Чцнки юз ъанына гыймыш о дцшэцн.
Гуйуйа салсан да йахшылыьы, бил,
Йеня гайыдаъаг, о итян дейил.
Щяр йахшы-йамана гоъа дцнйада
Эяляр фяляклярдян бир якси-сяда.
Ким даьа сиррини сюйляся яэяр,
Даь ешитдийини эерийя веряр.
Галхыб уъалсан да сонсуз эюйляря,
Аьлы башында ол, дцшцн бир кяря.
Щеч кяс бу фялякдян баш чыхармамыш,
Щеч кяс бу китабы сона вармамыш.
Араба, манъанаг дашыны щеч кяс
Фяляк диварына сюйкяйя билмяз,
Чцнки о торпагдан, йердян узагдыр,
Йерин тянясиндян пак дураъагдыр.
Дцнйа карханадыр, хор бахма бары,
Бу дибсиз гуйуйа дцшдц чохлары.
Дяриндир, чухурдур дедийим гуйу,
Сян ойунъаг йери зянн етмя буну.
Бил ки, бу гуйудан чякилмясян сян,
Ипин бурахылса даима ялдян,
Бу саллаханадан гуртулмаг олмаз,
Бари бу щикмяти дярк еля бир аз.
Щарда бир абадлыг эюрсян бяргярар,
Илки дя, сону да хараба олар.
Даим хараба да олса бир дийар,
Бил ки, абадлыгдан онда нишан вар.
Истяр хараб олсун, истярся абад,
Даими бинювря гоймамыш устад.
АТАСЫНЫН ЮЛЦМЦНДЯН
МЯЪНУНУН ХЯБЯР ТУТМАСЫ
Бир эцн, тясадцфян, доьанда сящяр
Шикара эедирди чюля бир няфяр.
Мяънун Няъд даьына чыхыб дурмушду,
Таъда инъи кими тяк отурмушду.
Йолчу йол цстцндя ширя эюз атды,
Гылынъ тяк дилини она узатды.
Йаса батмыш кими сорушду ондан:
Ей евдян, ешикдян дидярэин инсан,
Лейлидир эяздийин дцнйада анъаг,
Бир юз ятрафындан алмырсан сораг.
Йадындан чыхмышдыр атайла ана.
Щяйасыз адамсан, ейб олсун сана.
Сянин тяк бир оьул эирсин йерляря.
Нахяляф олмагдан ял чяк бир кяря.
Тутаг ки, юмрцнцн ъаван вахты сян
Гачдын юз атандан, о кимсясиздян
Инди ки, юлмцшдцр о йазыг атан.
Нолар хатырласан, ону бир заман.
Олмазмы, эедясян зийарятиня,
О ата щаггынын сон мющнятиня?
Сыьыныб гябринин пянащына сян,
О инъик рущундан цзр истяйясян?”
Мяънун, хябярчинин бу сюзляриндян
Сызлайыб чянэ кими бцкцлдц бирдян,
Дярдляниб, йерляря чырпды юзцнц,
Дюнцб силляляди о, цз-эюзцнц.
Кясилди бцсбцтцн сябри, гярары,
Гачды атасынын гябриня сары.
Гябрин шцшясиня бир нязяр атды,
Еля бил баьрына алмазлар батды.