356
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бириня тярбийя нцсрят верибдир,
Фяляк о бириня гцдрят верибдир.
Бири хошбяхт олду нцсрятдян эерчяк,
Бириня дюрд пайя тахт олду фяляк
52
.
Мина чарх алтында шащын эюзляри
О ики ишыгла парлатсын йери.
О гоша гцтб иля йетсин ъалала,
Сачсын щей интизам ъянуб, шимала.
Шикарыдыр дювлят, гой йаьлы олсун,
Эцндцзц, эеъяси мараглы олсун.
Мящяммяд няслиндян дилбяр щярями
Олсун щяйатынын эюзял щямдями.
Эцлсцн гой Сцлейман мцлкцндя бяхти,
Нурлансын Билгейсин уьурлу тяхти
53
.
Шащдыр сяхавятин йедди гардашы,
Гадыны варлыгда аналар башы54.
Бу Хызрын пайидар олсун шющряти,
Онун аби-щяйат тапсын хисляти55.
Шащын кюлэяси ки, чешмядир парлаг,
Бу эцлдян, бу баьдан олмасын узаг
56
.
Одур Йер цзцня язялдян пянащ,
Бу дцнйа дурдугъа йашасын о шащ.
ТЯЗИМ ХИТАБЫ
Дцнйаны йашадан, ей сащиби-тяхт,
Сяня бел баьламыш хидмят цчцн бяхт,
Эеъя кешикчиндир, щиндлитяк сайыг,
Айдан зянэ белиндя, дурмушдур ойаг
57
.
Сцбщ асыб щямаил йцрцмяз ябяс,
Сянин рикабында алар хош няфяс
58
.
Эеъя сянин гулун, Дейлям чятирли
Гапында йетишди, олду ятирли.
Аь румлу сярдары: - Кянар ол, - дейя,
Говсан дярэащындан дюняр зянъийя
59
.
Эениш сцфрясиня эюйцн йахшы бах,
Икиъя чюрякдир вар-йоху анъаг
60
.
Щяр ким сяндян яэяр йется мааша,
Чатар бир тикяси йедди гардаша.
“
Сянинля хятм олур дцнйанын шащы”
Дейя вурулмушдур мющри-илащи
61
.
Эюй ки эцняш кими ясяри вардыр,
Кямярин олмаьа йягин ки, дардыр.
Гызыл тахт гуруб ай ейляр тамаша,
Тахтынла истяйяр веря баш-баша.
Йаьыш суйу пакдыр, ей шащи-ъащан,
Торпаьа лайигдир гаршында щяр ан.
Сахсы рянэ ейляди ляли шямширин,
Даьы йцнэцл даша дюндярди мещрин.
Ня гядяр шащ эялмиш юлкяйя, еля,
Бир сяха булуду кечирмиш яля.
Сянин булудунла йараныр бащар,
Пайыз булудудур юзэя булудлар.
Шащлар сцфря ачмаз, ичмясяляр ган,
Чюряйи верярляр ъан алан заман.
Кимин цстя салсан кюлэяни, ей шащ,
Тез охшарсан, эеъ дя ейлясян аэащ,
Кимдир щцняр ящли, нядядир щцняр,
Йалныз щцнярнамя охуйан биляр.
Айыбла щцняри айырмайанлар
Щцнярлинин неъя гядрини анлар.
Вцъудун юлкяйя шяряфдир, шандыр,
Алгышлайан сяни кцлли-ъащандыр.
Сяха юлкясини эюзляйян инсан,
Дювлятин, дцнйайа олду пасибан!
Бир рювняг вердин ки, диня, дювлятя,
Баь йетмяз нейсандан бу тяравятя.
Кяйан падшащлары хош тале иля
Алмыш он ики рцх, щяфтхан яля
62
.
Йедди эюй, он ики бцръ иля анъаг,
Сянин щяфтханын, рцхцн олаъаг.
Иран бир црякдир, бу алям бядян,
Олмаз хяъалятли беля сюз дейян.
Чцнки цряйидир бу йерин Иран,
Цряк йахшы олар бядяндян, инан!
Шащлар дийарындан хошдур о дийар
Ки, орда топланыб йахшы адамлар.
Бир сянядир дяхли дедийим сюзцн,
Юлкяляр цряйи йурдундур; юзцн
Хызыр, Искяндярсян олдугъа мяшщур,
Елмин, ядалятин верир йурда нур.
Дямирдян Искяндяр айна тапдыса,
Дирилик суйун Хызыр чапдыса
63
,
Эювщярдян гайрылма айнадыр синян,
Шцшяня долдурдун щяйат суйу сян.
Бир юлкянин ки вар сян кими шащи,
Горусун о йурду гадир илащи.
Ей хошбяхт, дилиндя будур щяр кимин:
Сянсян севэилиси йедди иглимин.
Бешинъи юлкяни сян етдин абад,
Алты йурд ишиндян олду хейли шад
64
.
Эюрдцкъя юлкяляр мещрибан сяни,
Йурдуна диляйяр щюкмцран сяни.
Дюрд шащ - ялдя едиб дюрд бащалы шей,
Бешинъисян, юмрцн узун олсун щей
65
.
Искяндяр дюврцндя Ярясту варды,
Гейсяр о алимдян билик аларды.
Нуширяван бязми бязяди йери.
Чцнки вязирийди Бцзцрэимещри.
Пярвизин Барбяди йцз нява дейил,
Йцз мин рянэ чаларды, буну, йахшы бил.
Мялик шащын варды, ешидиб щамы,
Динпярвяр вязири Хаъя Низамы.
Шащым, онлардан да уъадыр йерин.
Чцнки Низамидир сянин шаирин.
Ей йетирян мяни шющрятя, шана,
Сянинля ишлярим дцшдц сащмана.
Шащлар сяхавятдян дейиб дурдулар,