370
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Онун уъа иши алчаьа дцшдц.
Аталардан она кечян тахтц-таъ
Яъдадытяк олду онунла да гаъ.
Шащсыз галан тахта щюкмцдар тапмаг
Гясдиля ел, гошун гуруб йыьынъаг,
Гуллуг етмямяйи алды гярара
Йяздиэирд няслиня, гара шащмара.
Яэярчи Бящрамын гцдряти варды,
Аьлы, гылынъы вар, ъцряти варды.
Эюрмцш Йяздиэирддян юлкя язиййят,
Одур алынмады сайа бу ъцрят.
Дедиляр: Бящрама йахын эетмяйяк,
Юлцмдян хябярдар ону етмяйяк.
Ярябляр олмушдур она пярястар,
Иран торпаьына олса щюкмцдар,
Ярябляря хязня, сялтянят веряр,
Фарса язаб веряр, язиййят веряр.
Падшащ сечмядися ону бир инсан,
Танры истяйиля олду таъ гойан.
Йыьынъаг айырды бир агил гоъа:
-
Сян шащ ол, - дедиляр, - лайигсян таъа.
Шащларын няслиндян дейилди нясли,
Бу нясля йахынды анъаг ки, ясли.
Белиня баьлайыб йедди эюз кямяр,
Тяхтц-таъ вердиляр, тязим етдиляр.
Беля бир тядбири ешитди Бящрам,
Асиман дюврцнц ейлямиш тамам,
Дювран тязялянмиш, рювняги сюнмцш,
Ишляр кечмишлярин тярсиня дюнмцш.
Атасы дцнйадан кючцб бир заман
Олмайыб таъына сащиб тапылан.
Бир йадын айаьы эирмиш мейдана,
Вермиш гарьашалыг цз бу ъащана,
Яввялъя йас тутуб, матямя далды,
Ягигя фирузя нахшыны салды
133
.
Сонра фикр ейляди: чеврилсин ширя,
Дюйцшсцн, ял атсын ити шямширя.
Чалыб гылынъыны няряляр сачсын,
Дюйцш гапысыны гязябля ачсын.
Лакин, дцшцняряк деди юзцня:
Аьыллы долансам, йахшыдыр йеня.
Чыхартды иранлы гялбиндян бизи,
Унутду билмярря щюрмятимизи.
Мянся гой олмайым амансыз, гяддар,
Йумшаглыг щяр шейя ачардыр, ачар!
Бу итгылыгларын овчусуйам мян,
Мянимдир гойунлар, мянимдир чямян.
Йунлары олса да онлара дюшяк,
Юз памбыг тарламда йатырлар, бишяк.
Нанкор олмалары йахшыдыр, ялбят,
Эцн эяляр ки, онлар чякяр хяъалят.
Хяйанят цзцндян хяъил олар мярд,
Йахшы дейил, она сян дя вермя дярд,
Хяъалят чякяни етмязляр зялил,
Бу зцлмкарлыгдыр, ядалят дейил.
Йолундан аздыса иранлылар, мян
Ейлярям онлары йеня шащсевян.
Овчу сябирсизлик эюстярся яэяр,
Оху нишаняйя дяймяз, йан эедяр.
БЯЩРАМЫН ИРАН
ТОРПАЬЫНА ГОШУН ЧЯКМЯСИ
Ей сюз дцйцмляйян ъадуэяр, йетяр,
Бу кечмиш сюзлярдян эял вермя хябяр!
Эцл кими аьзындан юзцн ал няфяс,
Ондан ятирлянсин сяндяки щявяс.
Билин, баьламышам мян ящдц-играр
Кимля? О кясля ки, ящдиндя дурар.
О шей ки, башгалар демиш, йаратмыш,
Биз шяраб ичирик, онларса йатмыш,
Юз малым етмяйим кечириб яля,
Пис олар ейлясям мян щярэащ беля.
Уймайым кющняни тикмяк фелиня,
ъящд едиб охшайым новруз йелиня.
Доьрудур, шярт гойдум: дцрр сачмагда мян
Олмайым дейилмиш сюзляри дейян,
Анъаг о хязняйя сащманымыз бир,
Охумуз ъцтся дя, нишанымыз бир.
Етмяли олсам да бир сюзц тякрар,
Щцнярим палаздан ипяк йарадар.
Сюзцн кимйасыйла ики нягш ачан
Кющня нягши тязя еляди чохдан.
Миси хас эцмцшя дюндярмиш бири,
Бу ися эцмцшдян алар саф зяри.
Миси саф эцмцшя дюндярян сянят
Эцмцшдян зяр алар, ейлямя щейрят!
Уъа тахта инъя бязякляр верян
Беля бязяк вурду тахта йенидян.
Хябяр тутду Бящрам, иэид шащзада
Ки, таъ гисмят олуб йад оьлу йада.
Кяйанын таъыны тяляб етмякчин
Баьлады белини цряйиндя кин.
Бящрам юлкясиня шащ олсун дейя,
Мцнзяр дя, Неман да галхды кюмяйя.
Вердиляр бол хязня, щесабсыз даш-гаш,
Сайсыз ордусуйла о галдырды баш.
Дцшмянлик алышды ъошду сярасяр
Йямяндян башламыш Ядяня гядяр.
Атланыб йцрцдц йцз мин сцвари,
Щамынын поладдан мющкям палтары,
Щамы див баьлайан, гяля ачанды,
Няряси бир ширди, щцняр сачанды.
Щяр бири юлкяйя бир истинадэащ,
Беля бир ордуйла йцрцш етди шащ.
Ням эедиб балыьа, тоз айа чатды,
Шейпурларын сяси од парчалатды.
Зярбяляр йаьдырды синъ-тябил чалан,