394
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Деди: - Эир сябятя, бир ан орда гал,
Йерляря, эюйляря йахшы нязяр сал.
Онда билярсян ки, хамуш оланлар
Ня цчцн эеймишдир гапгара палтар.
Сяня эизли олан щяр йахшы-йаман
Ашикар олаъаг сябятдян, инан.
Гяссабын сюзцндя дуйдум сядагят,
Йерим олду дярщал ясрарлы сябят.
Бу гярибя сябят дюндц бир гуша,
Фырланан тилсимля учдум бирбаша,
Ашдым щалгасыны эюй асиманын,
Сещрийля о чякди ипи, инанын,
Ойнадым кяндирдя йаман мян йазыг,
Шам кими бойнума ип кечди артыг,
Бойнум назик иди, ип мющкямди, бах,
Дцшдцм ясир кими бяхтимдян узаг.
Гатлашмалы олдум мин язиййятя;
Ип неъя бойнуму салды зящмятя!
Гырды нохтасыны бяхтин улаьы,
О кяндир чякся дя мяня эюздаьы,
Демядим: бу ъяфа, бу зцлцм нядир?
ъанымын риштяси о кяндирдядир.
Бир минаря варды, эюйц дешярди,
Баханын башындан папаг дцшярди,
Сябят минаряйя эялиб чатынъа,
Ипин дцйцнцнц бяндя атынъа,
Дярщал узаглашды мяни галдыран;
Бир файда вермяди етдийим яфган.
Дцнйа щайандадыр, мян щайандайам?
Йердян узагдайам, асимандайам.
Яфсун охуйурду фяляйин таьы,
Асылдым эюй кими башы ашаьы.
Юмрцмцн баьыны думан, гар алды,
Юдцм парчаланды, эюзцм гаралды.
Ня эюйя галхмаьа гцввятим варды,
Ня йеря бахмаьа ъцрятим варды.
Горхудан гападым, йумдум эюзцмц;
Етдим аъизлийя тяслим юзцмц.
Кюнцл тутдуьуна пешиман олду,
Ев, гощум щясряти, гялбимя долду.
Чаьырдым горхудан: “Пярвярдиэара”,
Пешиман олмаьым эялмяди кара,
Ащ, эцман апарым билмядим няйя,
Беля бир заманда о минаряйя
Даь кими гуш эялди гонду, отурду,
Цряйим горхудан дюйцндц, вурду.
О гядяр бюйцкдц, дейирдим бу ан
Учаъаг минаря аьырлыьындан.
Ганады бир аьаъ будаьы кими,
Айаглары тахтын айаьы кими.
Еля бил димдийи уъа сцтундур,
Ортасында каща, бир Бисцтундур.
Щярдян гашынырды эялиб щяйъана,
Силкиниб бахырды о йан - бу йана.
Онда ки гашыныб ганад ачырды,
Сядяфляр долусу инъи сачырды.
Ляляк галдыранда даь эювдяли гуш
Ятирдян олурду йер цзц бищуш,
Башымын цстцндя йатырды эуйа,
Варлыьым гярг олуб батырды суйа.
Дедим юз-юзцмя: бу гушун яэяр
Тутсам айаьыны, мяни мящв едяр.
Сябр едиб дайансам, мин дящшяти вар,
Йыхыларам йеря, мющнятим артар.
Гяссаб нядян етди мин ъяфа мяня?
Олду биетибар, бивяфа мяня?
Язиййят вермякдя ня гясди варды?
Пянъями сындырды, голуму гарды.
Мал вердим, одур ки, йолундан азды,
Яъял фярманыны юмрцмя йазды.
Гушун айаьындан йапышараг, мян
Гуртарым, йахшысы будур, хятярдян.
Онда ки, банлады хоруз, эцлдц дан,
Ойанды щейванлар, гушлар йухудан,
О гушун да гялби дцшдц щяйъана,
Уъалмаг истяди эюй асимана.
Аллащ цмидийля гялби овутдум,
Гушун айаьындан мющкямъя тутдум,
Гуш тез ганадланды, йыьыб да айаг,
Чякди торпаглыны эюйя йел сайаг.
Эцнортайа кими учдуг сящярдян,
Мян йолчуйдум, о да йолчуну дидян.
Эцняш гызышанда, йананда эцней,
Фырланды башымыз цзяриндя эюй.
Отурмаг истяди гуш бир кюлэяйя,
Йавашъа цз гойду йеря енмяйя.
О щей ашаьыйа енди, алчалды,
Арада бир низя мясафя галды.
Эцлаб чилянмишди, эюрдцм щяр йеря,
Чямян бцрцнмцшдц мцшкц янбяря,
Йашыл отлаг иди йер башдан-баша,
Мян етдим йцз дуа уъаьан гуша.
Щаман айаьыны ялдян бурахдым,
Илдырымлар кими йерляря чахдым.
Дцшдцм чичяклийя, учуб эетди гуш,
Тярк етди бир саат мяни санки щуш.
Цряйимдя йаман фикирляр етдим,
Юзцмя эялинъя шцкцрляр етдим.
Бир дя нязяр салыб бахдым щяр йана,
Эюрдцм, бяляд олдум о эцлцстана.
Бир баьча эюрдцм ки, ъяннят буъаьы,
Дяймямиш ичиня инсан айаьы.
Йцз мин ятир сачан чичяйи варды,
Сябзяляр ойагды, су йухлайарды.
Эцл варды щяр чешид, эцл варды щяр рянэ,
Ятри йайыларды щей фярсянэ-фярсянэ.
Сцнбцлцн сачлары салыб кямяндя
Гуъур гярянфили йашыл чямяндя,