422
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Гуш кими ютдцляр, шур салыб баьа,
Гушлар сясляриня енди торпаьа.
Мащан да мяст олду, сцзцб онлары,
Айын да галмады сябри, гярары,
Мизраб вурмадайды санки айаглар,
Ял чалан ялляр дя ханиман талар.
Йел ясди, дцзялди дастан ялцстц,
Турунъ мямялярин ачылды цстц.
Севда вурмуш эеъя сяпирди шякяр,
Сяндяли турунъа гатырды йексяр.
О шян турунъларын гямийля Мащан
Сяндял сцртмядяйди бахыб узагдан.
Йцз тядбир тюкдц ки, етсин бир чара,
Юзцнц йетирсин бялкя онлара.
Щури сачларыны истяди щюрсцн,
Гийамят эюрмядян ъянняти эюрсцн.
Дцшдц хатириня ня демишся пир,
Чякди чыльынлыьын баьыны бир-бир.
Эюзяллярся йеня сцзцр, сцзцрдц,
Щяр ойнайан пяри бир ъан цзцрдц.
Беля шадлыг едиб, дейиб чалдылар,
Сонра мяълис гуруб, сцфря салдылар.
Лял иля дцрр иди тамам о сцфря,
Дцрр ляля гарышмыш, лял ися дцрря.
Су вя од эюрмямиш дадлы йемякляр,
Мцшкдян, эцлабдан сачырды янбяр.
Цстц зяфяранлы хош зиря ашы
247
,
Нарплов, аш демя, ашларын башы.
Тяр бульар гузусу, тойуг, йаш балыг
248
,
Лязиз йемяклярля долду орталыг.
Чюрякляр, лавашлар кафурдан да аь,
Щури синяситяк зяриф, йупйумшаг.
Дцзцлмцш сцфрядя щалва йан-йана,
Ня мцмкцн бунлары саймаг инсана.
Щяля о кцлчяляр, о йаьлы фятир,
Онлардан ятрафа йайылан ятир.
Йохду бу мяълисин ясла нюгсаны,
Йыьыб эялмишдиляр бцтцн дцнйаны...
Баш эюзял бириня деди: “Язизим!
Тезми ъцт олаъаг тякимиз бизим?
Уд гохусу эялир, ейля щярякят,
О хам сяндялдяки уда тяряф эет.
Уда бцрцнмцшдцр о уд ятирли,
Сяндялдян асылыб олмуш сяндяли.
Гара удла сары сяндялдян эеъя
Бир уд бяхш ейлямиш бизя эизлиъя.
Онун хош ятриндян мяст олуруг биз,
Хош хасиййят олса даща да язиз!
Эюрцнцр аьаъда ашина бир кяс,
Бясляйир гялбиндя арзуйла щявяс.
Чаьыр ки, уйуша ъялалымызла,
Та эялиб ойнасын хяйалымызла.
Эялмяся, де, эялсин, щазырдыр сцфря,
Гой о севэимизи салмасын йеря.
Сюйля ки, эюзляйиб гонаьы, эюзял
Узатмайаъагдыр йемякляря ял.
Эялсин вцсалымдан олсун бящрямянд,
Ачыг сцфрямизи ейлямясин бянд”.
Сяндял будаьына йюнялди пяри,
Деди инъи кими бакир сюзляри.
Дил ачды саламла хош бцлбцл кими,
Аьаъдан гопарды ону эцл кими.
Йер эюзял, йар эюзял, ъяннят кими баь,
Ойнайа-ойнайа эедирди гонаг,
Елчинин далынъа йейин баь ичи,
Бу ишчин эязирди беля бир елчи.
Гызды ъаван ганы, гызды эюзляри,
Йадына дцшмяди пирин сюзляри.
Бир эянъин цряйи ъошса дцнйада,
Дцшмяз нясищяти пирлярин йада.
Ня заман ки, севэи щяйаны дялди,
Мащан о эюзялин йанына эялди:
-
Ащ, гонаг ня гядяр эюзялдир, - дейя,
Тахтындан дурараг дцшдц сяъдяйя.
Апарды Мащаны хас йеря дилбяр,
О, эцлаб чиляди, бу сяпди шякяр.
Гонаглыг рясминя ейляйиб ямял,
Сцфрядя онунла бир йеди эюзял.
Беля ямр едирди ихлас, сядагят,
Щяр дягигя она едилсин щюрмят,
Еля ки дойдурду онлары тяам,
Руща гида олду йагут рянэли ъам.
Сярхошлуг ял атыб йыртды щяйаны,
Мящяббятин оду йахды Мащаны.
Еля бил ай онун, о да айынды,
Айцзлц утаныб ондан йайынды.
Алды гуъаьына Чин эюзялини,
Юпдц эцмцш рянэли сярвин ялини.
Ичди шярабыны, санма ки, дойду,
Юз йагут мющрцнц ягигя гойду
249
.
Еля ки диггятля бахды ишыьа,
О эюзлярдя олан йар-йарашыьа,
Эюрдц вурулдуьу бу назяндя, бир
Гязябдян йаранма гарт ифритядир.
Вящши габан дишли щейвандыр, щейван,
Беля бир яждаща эюрмямиш инсан.
Йох, яждаща дейил о, ящримяндир,
Аьзы эюйляр гядяр, бялкя дя эендир.
Цзц гырыш-гырыш, щалы йамандыр,
Еля бил ки бели яйри камандыр.
Юзц гозбел, цзц хярчянэдян бядтяр,
Аьзындан чыхан ий мин аьаъ эедяр.
Кярпиъ кцрясиня бянзяр бурну вар,
Аьзы бойагчынын кцпцня охшар.
Тимсащы андырыр ачыг додаьы,
Басыб гуъаьына йазыг гонаьы,
Юпцшляр эютцрцр, доймур эюзляри,
Аьзындан бу олур чыхан сюзляри: