465
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Эеъяляр нур сачан шамы йахараг,
Фикримдян шам кими йанырдым анъаг.
Башлады цряк, дил: “Шер йаз” дейя,
Щарут, Зющря кими ъадуэярлийя
40
.
Йетишяр, бу гядяр ишсиз галмайым,
Шеря ян йени бир цсул арайым.
Йени няьмялярля башлайым кялам,
Кечмишляр рущуна эюндярим салам.
Бир чыраг йандырым бир пярванядян,
Бир аьаъ бязяйим кичик данядян.
Бу барлы аьаъдан ким мейвя дярся,
Сюйлясин хошбяхтдир бу баьдан кимся
41
.
Анъаг бир шяртим вар: бир пара дяъял
Гоншунун малына узатмасын ял
42
.
Тутаг ки, щушйарлар падишащыйам,
Дцрр, эювщяр сатанлар шащяншащыйам.
Халг башаг йыьандыр, мян якинчийям,
Кирячи дейилям, ев сащибийям.
Бу базарда неъя бцсат ачым мян,
Архайын дейилям йол кясянлярдян.
Вармы бу базарда бир дцкан ачан,
Варына дюрд йандан дяймясин зийан?
Дамъы оьрусундан горхармы дяниз?
Булудум йаьдырар ондан чох, шяксиз
43
.
Ай ишыьы гядяр олса йцз чыраг,
Йеня эцняш она вураъагдыр даь
44
.
ЩЕКАЙЯТ
Ешитдим, бир йохсул ъийяр ганийля
Кющня бир яшряфи кечирди яля.
Она сюйлямишди варлы кимсяляр:
Зяри - зяр, хязиня - хязиня чякяр”.
Сцрятля цз гойду базар сямтиня,
Кющня яшряфийля тапсын хязиня.
Бир сярраф дцканы эюрдц чох эениш,
Бир йердя бу гядяр гызыл эюрмямиш.
Бир йыьын гызыл вар эцняшдян парлаг,
Щяр йан яшряфидир бир нечя галаг.
Хязиня хцлйасы бейниня батды,
Гызылы хязиня цстцня атды.
Ялиндян учунъа дяйярли вары,
Йцйцрдц галанмыш гызыла сары.
Гызылы атмагдан олду пешиман,
Биря йцз алмаьа тапмады имкан.
Гызылы атынъа гям чюкдц эюзя,
Ня цчцн бир гызыл гарышды йцзя?
Фярйада башлады “гызылым” дейя,
Йалварды ъяващир сатан кишийя:
-
Бу юмрцм узуну щей чалышараг,
Ялимя бир гызыл кечирдим анъаг.
Мяня сюйлямишди ахмаг бир няфяр:
Зяри - зяр, хязиня - хязиня чякяр”.
Щямин бу гызыллы дцкана чатдым,
Гызылы гызылын цстцня атдым.
Атдым ки, яшряфи чяксин хязиня,
Чох гызыл ону да чякди юзцня.
Эцляряк о сярраф, о азад инсан,
Сюз ачды гызылын гарышмасындан:
-
Чох эедя билярми азын цстцня?
Йцз эетмяз, бир эедяр йцзцн цстцня.
Ким ки сярвятими чапмаг истяйир,
Йолумда бу мясял бир кешикчидир:
Дяйирман бу гядяр щай-кцй гопарыр,
Муздурдур, унуну диван апарыр.
Оьрудан ялмцздцм будур нящайят:
Оьрудур” демяйя етмяз ъясарят.
Бахсана, йол кясяр гулдур-гаралар,
Дцнйаны ки, гара рянэ иля бойар.
Эцндцзляр: “Эюз эюздян утаныр” дейя,
Таланы, гаряти гойар эеъяйя.
Анъаг сюз гулдуру шяфяг сюкяркян,
Гялями йонтараг мцшкин сюйцддян
Фикрими гапырлар, кюнлцм яминдир,
Бухарайа эется о, Эянъяниндир.
Эизлиндя мятаща чыхмаз мцштяри,
Оьурлуг бир малын олмаз дяйяри.
Айыблар ачыьа чыхдыьы заман
Ялин дя, гялбин дя дярдлянир бундан.
Оьурлуг малдан сяс чыхмазса, бишякк,
О малы дарьалар апармыш демяк.
Эюз йумдум бу ишя, чцнки рузиэар
Щяр йахшы-йаманы едяр ашикар.
Дювранын чякиси чякяр щяр иши,
Чякийя эирмямиш галмаз бир киши.
ЮЗ ЩАЛЫНА ВЯ ЗЯМАНЯНИН
ЭЕДИШИНЯ ДАИР
О эцлэцн шярабдан, саги, вер нишан,
Вер мяня сярхошлар ичян дярмандан.
О аъы дярманла мяст олум бу эцн,
Юзцмц унудум бялкя бцсбцтцн.
Низами, йетяр бу шющрят газанмаг,
Гоъалдын, эянълийи даща эял бурах.
Гызмыш аслан кими пянъя ач, артыг
Юзцня тцлкцтяк вермя йарашыг...
Ешитдим, рянэ севян бир рус тцлкцсц
Юзцня верярмиш бир эялин сцсц,
Гопунъа тоз, кцляк, йаьыш, бураьан,
Тцкцнц чыхармаз о эцн йувадан.
Гуъаглар дешийин бир буъаьыны,
Аъындан йалар юз ял-айаьыны.
Сорар юз ганыны дяри алтындан,
О дяри беъяряр, башга кясляр ъан.
Еля ки, яъяли йетишяр бирдян,
Дяриси ъанына кясиляр дцшмян.
Дяринин ешгиня едярляр шикар,