506
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Тутмаз бир тярязи ики батманы
142
.
Мяни юз дашынла эял чякмя даща,
Бящмяни бунунчун вурду яждаща
143
.
Ъавабда даш, дяниз атсан ортайа,
Даь кими дашымы атарам суйа
144
.
Мян дя зирещпушам, гылынъ ойнатсан,
Сцлщя дя разыйам, сцлщя ял атсан.
Эювщярдян, гылынъдан, няйин вар, чыхар,
Мяним дя бунларда мящарятим вар.”
Еля ки, мяктубу Дара динляди,
Димаьы алышды, кинля инляди.
Дурмадан топлады гядярсиз яскяр,
Дарадан галмады эери Искяндяр.
Ортайа чыхарды эцълц бир орду,
Силащдан онлара йарашыг вурду.
Дара анлады ки, гызмыш яждаща
Асланын изини бурахмаз даща.
Еля бир шювкятля галхды йериндян,
Даьлар да сарсылды юз тямялиндян.
Нящайят, эялдиляр гаршы-гаршыйа,
Кинин гапысыны ачмышды дцнйа.
Ъязиря ки, Мусил адлы юлкядир,
Сяфалы бир йердир, хош дцшярэядир, -
Бу йердя тоггушду ики таъидар,
Дящшятдян, вящшятдян титряди даьлар.
Чарпышан шащлардан ясяр ахтарсан,
Инди дя о йердя сцмцк тапарсан.
ДАРАНЫН ИСКЯНДЯРЛЯ
МЦЩАРИБЯСИ
Ей саги, шярабын аьзыны дур ач,
Вахты бош кечирмя, гядящя мей сач!
Хцсуси мей иля хяраб ет бир ан,
Гуртарым ъанымы бу хярабатдан.
Бу мави эюйляр ки, даим сейр едяр.
Бу эцняш, бу ай ки, долашыб эедяр.
Бунлары санма бир ойун-ойунъаг,
Сярсяри дейилдир бу эениш афаг.
Пярдядя щяр телин вязифяси вар.
Бизя бу щикмятляр дейил ашикар.
Ким билир ки, сабащ няляр олаъаг?
Ким сюнцб эедяъяк, ким саь галаъаг?
Кимин палтарыны атарлар чюля,
Ким гойар башына таъ эцля-эцля.
Йахшыдан, йамандан хябяр верянляр
Пак, тямиз шащлардан беля нягл едяр:
Чин шащы сящяря няфяс веряркян
Улдузу эцняшя дяйишди Ядян
145
.
Тоггушма йериня йетишди орду,
Гаф кими дцз ики пярэарда дурду.
Йоллара тюкцлдц дямирдян тикан
146
,
Шейпурлар ъошдугъа гопду щяйяъан.
Цз-цзя эялирди щяр ики орду,
Ня црякдя динълик, ня эюздя уйьу.
Щяр ики тяряфдя орду гайнашыр,
Гайнашма айаьа, яля долашыр.
Цз-цзя дурдулар дюйцш йериндя,
Дюйцшя ъясарят йох щеч бириндя.
Щамы дцшцнцрдц бялкя сцлщ олсун,
Гылынълар гынында сакит отурсун.
Эянъликдян, гцрурдан щяр ики сяркяш
Бириси су иди, бириси атяш.
Нящайят, шяфгятдян кин етди зцщур,
Йанды щяр црякдя кинли бир гцрур.
Еля ки, гайнады кинли бир щиддят,
Црякдян бцсбцтцн силинди шяфгят,
Давуллар эурларкян дящшят веряряк,
Тяблин додаьындан юпцрдц фяляк
147
.
Сярхош филляр иля гызышды мейдан.
Эцзэц сыныб дцшдц филин алнындан.
Шейпурлар гопарыр аслан няряси,
Димаьы дойурур найын няфяси.
Тцрк пайы гопарды еля бир шивян
Иэидляр ъошараг гопду йериндян.
Зинълярин сядасы еля мцдщишди,
Бязякли эцнбяди дялиб кечмишди.
Мейданы бцрцдц ганлы вурщавур,
Дюйцшдян иэидляр эетдикъя ъошур.
Санки бир мящшярдир, йер, эюй даьылыр,
Исрафил шиддятля суруну чалыр.
Эюйлярин йолуну тутду тоз. торпаг,
Саьлыьын йцйяни яллярдян узаг.
О гядяр тоз гонмуш тяркя, йяЩяря,
Йер эюйя дюнмцшдц, эюй ися йеря
148
.
Ъийяри йандырыр атяшли сяда,
Боьулур кямяндин щалгалары да.
Няфясляр эюйдя бир булуддур эуйа,
Гылынъ шюлясиндян йанырды дцнйа.
Гылынъ ойнадырды торпагла, ганла,
Щаванын димаьы долурду ъанла.
Иран таъидары сящярдян дурду,
Сазлады олдугъа мцкяммял орду.
Юнъя саь ганада бязякляр сачды,
Яждаща гылынълар аьзыны ачды.
Сонра да сол голу низама салды,
Ъябщяйя поладдан бир даь уъалды.
Бир мяркяз дикялтди ъинащын эюзц,
Гапанды эцняшин вя айын цзц.
Бу мяркяз поладдан тюкцлмцш бир даь,
Сыьынан кясляря дямир бир сыьнаг.
О йанда Рум шащы гурду ордуну,
Санки бал арысы шан етди муму.
Силащ истяйяня пайлады силащ,
Кюмяк истяйяня пайлады пянащ.
Саь-солу бязяди гылынъ вя галхан.
Неъя ки, ъанланыр чямян булуддан.
Даьтяк мющкямлятди юнц, арханы,