508
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Шяфягли эцзэцтяк ишыг сачараг.
Бир чюлдя йыьылды щяр ики орду,
Щяр ики ъябщяни дцшмянлик йорду.
Дюйцшдян ял чякиб дюндцляр эери,
Йудулар йараны; тозу, ган-тяри.
Щамыны алмышды кядяр, дцшцнъя
Ня зцщур едяъяк шяфяг сюнцнъя?
Саф, тямиз портаьал о сящяр еркян
Бир дястя эцл кими эцлдц цфцгдян
Цз-цзя дайанды щяр ики орду.
Пящляванлар галхыб шикарэащ гурду
Гылынъ, ох, каманла узун бир заман
Гол эцъц эюстярди уъа асиман.
Йорулан ордунун саралды рянэи.
Ял ъилов итирди, айаг цзянэи,
Даранын ики баш сярдары варды.
Цздя дост, црякдян чох кин тутарды.
Даранын кининдян йорулмушдулар.
Ортада бир цряк инъиклийи вар.
Шащы юлдцрмякчин олдулар ялбир,
Кин иля отуруб тюкдцляр тядбир.
Бязямяк истяркян ганлы бир базар.
Эедиб Искяндяря сыьынды онлар:
Даранын бизя чох етимады вар.
Тяк бизя инаныр гоъа таъидар.
Зцлмцндян йанараг етмишик тядбир,
Юлдцрмяк фикриндя олмушуг ялбир.
Биз сабащ бир щямля едярик, бялкя
Зцлмдян гуртулсун бу мязлум юлкя.
Йериндя мющкям дур, дайан бу эеъя,
Дцшмянин бу сящяр дюняъяк щечя.
Бу сящяр байрагла чыхаркян щярбя
Гылынъдан йейяъяк бюйрц бир зярбя.
Анъаг сян доьру гал бу шяртимизя,
Хязиня аьзыны эениш ач бизя!
Щяр биримизи сян варландырасан,
Гуллуьумуз цчцн гызыл сачасан.”
Бу ики хаиня румлу щюкмцран
Сюз верди, онларла баьлады пейман.
Лакин инанмады буна Искяндяр:
Дараны юлдцря билсин хаинляр.
Анъаг дцшмяниндян гуртулмаг цчцн
Щяр кяс цчцн чаря арамаг мцмкцн.
Бу зцлмц ядалят эюрдц щюкмцран,
Эялди хатириня кющня бир дастан:
Довшаныны щяр бир йерин, - мясял вар,-
Йеня дя о йерин тазысы тутар.”
Шащыны юлдцрмяк истяйян кясляр
Аьыллы кимсядян алынъа хябяр,
Искяндярдян эцълц пул алмаг цчцн.
Щям дя ки, Дарадан гуртулмаг цчцн,
Шащын немятини унутду онлар,
Ону юлдцрмяйя вердиляр гярар.
Эцняш йагутуну оьру чалынъа
Бу дцнйа дцшмцшдц йагут далынъа.
Мящтабы тутараг дедиляр: “Оьру,
Эцняшдян эювщяри оьурламыш бу.”
150
Ики даь кими сяф чякмишди орду,
Чарпышма щяр ики ъябщяни йорду.
Дюндцляр о кцнц вурунъа баша,
Щазырлыг эюрцлдц эялян саваша.
ДАРАНЫН СЯРКЯРДЯЛЯРИ ТЯРЯФИНДЯН
ЮЛДЦРЦЛМЯСИ
Ей саги, дур, мяндян бу мянлийи ат!
Эял, цзцм суйундан ъащаны парлат!
Бир шяраб вер, мяни мянзиля салсын,
Чох кюнцл алан вар, о, кядяр алсын.
Галана ъяннятдир дцнйанын щалы,
Тялясян адамын оддадыр налы.
Бу бязякли баьда ики ганы вар,
Йохдур щеч бириндя гыфыл, бянд, ачар.
Бириндян эир, баьы эюрцнъя долаш.
О бири гапыдан чыхыб узаглаш.
Аьлын вар, эцл иля олма щямнишин.
Чцнки галмаьындан дейилсян ямин.
Бу аны хош кечир, щяр шейдян ваз кеч.
Эяляъяк вя кечмиш чцнки щечдир, щеч.
Дцнйайа эялмядик зювгя, ишрятя,
Ишимиз гатланмаг аьыр зящмятя.
Ешшяйи тойлара кимдир чаьыран,
Чаьрылыр су, одун битдийи заман.
Бу эюзял дастаны йазан равиляр
Доьрулар дилиндян беля нягл едяр:
Еля ки, эцндцзцн атяши сюндц,
Фялякляр тцстцдян дона бцрцндц.
Ай доьуб йарашыг верди эеъяйя,
Эюзялдир айдынлыг дцшся кюлэяйя.
Щяр ики ордунун сабаща гядяр
Кяшфиййат голлары кешик чякдиляр.
Онларын сясиндян бир дяйирмантяк
Билмязди бурълар нядир динъялмяк.
Ъябщядя динъялим” дейя йатанлар
Филляр нярясиндян диксиниб галхар.
Вцъуду зящмятдян йорулмуш инсан
Эюзцнц ачарды йатдыьы заман.
Йалварыр, йахарыр щяр ики ясэяр:
Битмясин бу эеъя, олмасын сящяр,
Бир гядяр эеъиксин, узансын заман.
Бялкя эеъ ачылсын дюйцшя мейдан.
Унудуб кинини ики таъидар
Бялкя сцбщ етмяйя версинляр гярар.
Ал эцняш таъыны гойдуьу заман,
Еля ки, айрылды гаралыг аьдан,
Искяндяр вя Дара эялди мейдана.
Црякля дцшсцнляр достлуг ардына.
Шяфгятля, щюрмятля едиб барышыг,