531
ИСKЯНДЯРНАМЯ
Падшаща хидмятдян дурмады эери.
О, шащпярястликдя еля ад алды,
Шаща хас оланлар эеридя галды.
О йерляр эюрцндц шаща баь кими,
Эюзцнц парлатды бир чыраг кими.
О эюзял торпагда ениб динъялди,
Севинъин, истяйин барыны дярди.
Ян гоъа бир дещган вермишдир хябяр:
Тифлиси илк абад етмиш Искяндяр.
О ъяннят бязякли эюзял торпаьы
Йахшылыг тохмуйла етди эцл баьы.
О йердя Искяндяр беля ямр етди,
Румун айинийля щяр бир иш эетди.
Кечди о торпаьы сейр едя-едя,
Ов цчцн ат сцрдц чюлдя, дярядя.
Он беш эцн даьларда, чюлдя йцрцдц,
Щям шикар едирди, щям йол юлчцрдц.
Овла эязишяркян эюзял юлкяни,
Ъан атды эюрмяйя шащ Нцшабяни.
Ешитди гадынын вардыр шювкяти,
Дяйярли юлкяси, малы, дювляти.
Эюрдцйц чямяндян, судан шянлянди,
Эялди бир чямяня, атындан енди.
ИСКЯНДЯРИН БЯРДЯЙЯ ЭЯЛМЯСИ ВЯ
НЦШАБЯ ИЛЯ ЭЮРЦШМЯСИ
Ъанпярвяр шярабы дур эятир, саги,
О сусузлар цчцн чешмядир, саги!
Йанырам, тяшнялик салмыш бир дярдя,
Мяня вер, шярабя олдум алудя.
Бярдя ня эюзялдир, неъя гяшянэдир,
Йазы да, гышы да эцлдцр, чичякдир.
Ийулда даьлара лаляляр сяпяр,
Гышыны бащарын нясими юпяр.
О йашыл мешяси ъяннятя бянзяр,
Шян ятякляриня баьламыш кювсяр.
Сюйцдлцк чюлляря вермишдир зинят,
Аь баьы еля бил щягиги ъяннят.
Гырговул йувасы щяр сярв аьаъы,
Охуйур кяклийи, ютцр тураъы.
Сяссизлик ичиндя динъялир эцлшян,
Торпаьы силинмиш гайьы, кядярдян.
Рейщаны йашылдыр илляр узуну,
Щяр чешид наз, немят бцрцмцш ону.
Йем цчцн эяляр гуш бу эюзял йурда,
Истясян “гуш сцдц” тапарсан бурда.
Торпаьы йоьрулмуш гызыл суйундан,
Еля бил щяр йанда битмиш зяфяран.
О йашыл йерляри долашыб эязсян,
Шянликдян башга бир хяйал эюрмязсян.
Инди о дярэащын тахты алчалмыш,
Ипяйи, гумашы кцлякляр чалмыш.
Тязя нар эцлляри тюкцлцб солмуш;
О нарлар, нярэизляр дюнцб тоз олмуш.
Индися йериндя бу эюзял йурдун,
Бар сел йумуш дяря, гурумуш одун.
Йеня дя бол олан о эюйяртиляр,
Ядалят тохмундан эюйярся яэяр,
Йенидян эюзялъя бяслянся дийар,
Эет-эедя йашыллыг, эюзяллик артар.
Падшащын ялиня кечярся фцрсят,
О тахта йенидян верярди зинят.
Щярум адланырды бу йурд щяр йердя,
Индися адына дейирляр Бярдя.
Бу мярдляр, эюзялляр йурдунда, инан,
Чох сайсыз хязиня эизлямиш заман.
Беля шух, севимли эцлшян щарда вар?
Щарда вар хязиня сачан бу дийар?
Беля нягл едир сюз хязинядары,
Кющня хязинянин адлы салары:
Щаким гадын вармыш, ады Нцшабя,
Уймуш ил узуну кейфя, шярабя.
Еркяксиз йашайан бу диши ъейран
Эюзялди, эюйчякди еркяк товуздан.
Хошсющбят, цряйи саф, мятанятли,
Бир пяри яндамлы, хош тябиятли.
Юнцндя минляръя эюзял гыз вармыш,
Хидмятя ай кими кямяр баьлармыш.
Бунлардан башга, вар иэид, гящряман
Отуз мин гуламы - гылынъ ойнадан.
Дярэаща йахын да олса, йеня дя
Евиня эирмязди еркяк бир бяндя.
Гадынла ашарды онун щяр иши,
Тапшырыг алмамыш ондан бир киши.
Сарайда иш билян гадынлары вар,
Йалныз кятхудасыз иш эюряр онлар.
Гуллары бир йурдда салмышды мяскян,
Йахын бир обаны етмишди вятян.
Гящриндян, кининдян онун горхараг
Шящриня бир киши басмамыш айаг.
Бийара эетмяйя версяйди фярман
Йолунда кишиляр кечирди ъандан.
Искяндяр сящрайа чякинъя орду
Чадырлар башыны яфлакя вурду.
Эюрдц бир шянликля йоьрулмуш ъяннят,
Етди якинляря, чайлара щейрят.
Сорду: “Бу шян юлкя киминдир, кимин?
Ким бурда падшащлыг едир, сюйляйин.”
Дедиляр: “Эюрдцйцн бу вар, бу йатыр,
Бу эюзял торпаглар бир гадынындыр.
Гадындыр, еркякдян црякли, гочаг,
Дяниз инъисиндян тямиз вя парлаг.
Тайы йох шцурда, адда вя санда,
Ряиййят беъярир чятин заманда.
Мярдликля белиня баьламыш кямяр,
“
Кяйан няслиндяням” дейя фяхр едяр.
Кцлащсыз гадындыр, анъаг таъы вар,