584
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Беляъя кечяъяк бцтцн щяйатым...
Вязири тядбирля верди чох цряк,
Деди: “Ей шящрийар, сябр етмяк эяряк!
Зяфярля оларсан йеня бяхтийар,
Сянин щям тядбирин, щям гылынъын вар.
Чарямиз баьланса гара дашлара,
О дашдан гылынъла тапарыг чара.
Еля ки, талейин гуъаглар сяни,
Саларсан бяндя йцз беля фитняни.
Сянин бир тцкцнцн, шанлы щюкмцран,
Дяйяри артыгдыр бцтцн ордудан.
Белядир улдузлар эюстярян ясрар:
Еля ки, дцшмянля шащ щярбя башлар,
Бяхтинин эцъцйля бу эцълц инсан
Шиддятля торпаьа веряъякдир йан.
Доьрудур, бу гайа эювдяли йаьы
Вцъудъа габадыр, бяркдир айаьы,
Эювдяси тунъ кими олса да гаты,
Сарсытмаг олур бу ъанлы полады.
Она кар етмяйян гылынъы унут!
Дямирля даьылмаз эюйдяки булуд.
Щцнярля башыны эятир кямяндя,
Сал кямянд алтында зянъирля бяндя.
Она ох вя гылынъ етмяйирся кар,
Чцнки бярк архасы, галын эюнц вар.
О диви зянъирля едярсян ясир,
Йохса бу гылынъ, ох етмяз бир тясир.”
Бу бюйцк мцждядян уъа падишащ
Шцкр етди, танрыйа апарды пянащ.
Танрыдан эюрцнъя сяадят, кюмяк,
Атылды атына, олду бир шимшяк.
Ону Чин хаганы вермишди Чиндя,
Доьмуш бюйцк Чинин эюй тювлясиндя.
Бир кямянд истяди, атынын башы
Чеврилди о гарацряйя гаршы.
Салдырды о горхунъ дивя Искяндяр,
Неъя ки, даьлара бир булуд чюкяр.
О нящянэ йериндян гымылданмады,
Голуну баьлады Искяндяр ады.
Дцшмяни баьлайан кямянди бирдян,
Чярхи-чянбяритяк атды филбядян.
Бойнундан салынъа бяндя йаьыны,
Йер юпдц падшащын мярд айаьыны,
Бойнундан кямяндя кечинъя дцшмян,
Див тутан Искяндяр вермяди аман.
Кямяндля ашаьы чякди бойнуну,
Ордуэаща доьру сцрцдц ону.
О див ъейран кими йердя сцрцндц,
Тазы гаршысында ъейрана дюндц.
Еля ки, гцввятли о вящши марал
Дцшмякдян, галхмагдан язилди, дярщал
Падшащын ордусу гопарды няря,
Йцксялди сясляри уъа эюйляря.
Тябилляр эурлады, о ъошьун сяся,
Уйараг, йер-эюй дя башлады рягся:
Еля ки, Искяндяр бяхтин эцъцйля
Дивгылыг инсаны эятирди яля,
Отуртду дцшмянляр отуран йеря,
Гошду зинданында йатан дивляря,
О иэид падшащын бу гцввятиндян
Цркяряк, горхуйа дцшмцшдц дцшмян.
Рус шащы Гынтал бир йумшаг мум олду,
Рум шащы Искяндяр няшяйя долду.
Йенидян башланды мяълис чальысы,
Ачылды дцнйайа шянлик гапысы.
Динляркян чальыны о мяълис бойу.
Гядящдя галдырды эцл рянэли суйу.
Андыгъа талеин сяадятиндян
О эцлэцн шярабы ичирди шян-шян.
Эеъя эюй гыфылы хязняйя вурду,
Мцшкц кафур чякян тярязи гурду.
О мцшкин бадяни ичир щюкмцран,
Мцтрцб о пярдядян чаларды щяр ан.
Ичирди яринмиш ляли гядящля,
Динлярди о йени ляли фярящля.
Ичдикъя црякдян силинди кядяр,
Истяйян кимсяйя сачарды эювщяр.
Мяълисдя щяр йандан гисся динляркян
Бир чох шей сорушду щяр бир гиссядян.
Йенидян сюз ачды улу щюкмцран
Аты йел ганадлы гылынъ вурандан:
Билмирям, ону бу див эювдяли шир
Юлдцрдц, йохса ки, эютцрдц ясир.-
Галырса, бяндини тез гырмаг эяряк,
Низянин эцъцйля гуртармаг эяряк!
Эетмишся, эетмиши олмаз унутмаг,
Ону бир гядящля эял хатырлайаг!”
Ичкидян бейниндя ган аловланды,
О зиндан халгына цряйи йанды.
Ямр етди о дилсиз ясири йеня
Алсынлар падшащын шян мяълисиня.
Падшащын ямрийля о баьлы нящянэ
Мяълисдя дикялди уъа бир даьтяк.
Искяндяр эцъцйля вцъуду язэин
Мяълисдя эюрцндц сольун вя гямэин.
О дилсиз аьрыдан йаман инляди,
Яз дилсиз тюврцйля шяфа диляди.
О вящши дивэювдя инляйинъя зар
Дилсизя аъыды уъа таъидар.
Йериндян ямр етди о дивляр йенян
Зянъири ачдылар дивин ялиндян.
Бурахды башына ону щюкмцран,
Бу азад етмякдян эюрмяди зийан.
Яз бюйцклцйцйля ону отуртду,
Йедиртди, ичиртди, щюрмятли тутду.
Бир нечя гядящля ону йар етди,
Мейля юз гялбини ашикар етди.
Кялляси гызынъа сярхош чаьында,