101
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Онун фярманына гулдур бу алям,
Бу гуллардан ким ейляр бир ъясарят,
О дярэаща йетирсин бир хясарят.
Йер юлчяр, биръя тцк ондан гопармаз,
Ясяр йелляр, ятирдян пай апармаз.
Мин ящсян! Эюр няляр гурмуш о гцдрят!
Эярякдир даим олсун бунлар ибрят.
ЙАРАДЫЛЫШЫ ДЯРК ЕТМЯК
ЩАГГЫНДА
Эюйцн сяййащларычцн, бир хябяр вер,
Нечцн бир Кябя олмушдур мудам Йер?
5
Бу мещраб ичря мябуд кимдир яввял?
Ня эетмякдир, ня эялмякдир бу эет-эял?
Ня истярляр бу карван чякмяк иля?
Ня истярляр бу мянзил кясмяк иля?
Бу щардан сабит, о, сяййар олубдур?
Она ким сюйляди “тярпян”, буна “дур”?
Гяба эеймиш гызыл эцллярдир онлар,
Дуруб тязимя чох иллярдир онлар,
Ора чатдым ки, йцз йол щейрятимдян
Бу ъцр бцтханядя зиннар тахым мян.
Фягят тез-тез гачакян бурда щейрят!
“
Низами”-сясляди бирдян инайят.
“
О бцтляр гой сяни чашдырмасынлар,
Едирляр гейря даим сяъдя онлар.
Дюнцб пярэара сярэярдан эязирляр,
Эязирляр халиги щяр ан эязирляр.
О гцдрятли ялинля сян дя бир дур,
Чыхыб бцтханядян, баьла, гыфыл вур.
Бцтц Ибращим ол, сян сев, язизля,
Фягят бцтханяни бцтдян тямизля.
6
Нязяр салсан бцтя, сурятпярястсян
Бцтц яз, олма бир супярятпяряст сян.
Йер алтында, сямаларда ня вардыр,
Илащи хязняйя тилсим, ачардыр.
О баьлы тилсими тапмаг чятиндир,
Тапыб гырсан, хязиня гисмятиндир.
Бу дюрд цнсцр ки, вар, тез дурма мил чяк,
Бу йолла сцрмяляндир аьлы, нил чяк.
Бу чярхин нягши ялчатмаз хяйалдыр,
Бу мцшкцл сирря йол тапмаг мащалдыр.
Бу чярхин сирриня йол тапмырам мян,
Дейил бу нягшляр анъаг ябясдян.
Билинмяк лазым олсайды бу сирляр,
Бу варлыгдан бири, сюйляр нядирляр.
Бу эцнбядляр ишыгларла йанырлар,
Эюрярсян эендян анъаг фырланырлар.
Бу фырланмагда, мялумдур, бир иш вар,
Бу дюнмякдя сябяб вар, истяйиш вар.
Аьыллы щяр кяся олмуш бу ашкар!
Йягин щяр фырлананы фырладан вар.
Гары ъящрясиня сян бир нязяр сал,
Фяляк дя фырланыр, бил ки, бу минвал.
7
Низамланса, гцсурлардан эен олса,
Яэяр фырлатмасан фырланмаз ясла,
Яэяр фырлатса щям агил бир инсан,
Дайанмаз хейли юз фырланмаьындан.
Бу гайда дювр едир даим фялякляр,
Буну эювщяршцнас анлар, йа зярэяр.
Бу аьлын, фикрин цстцрлабы щагдан
Ишыг, нур алмаса, олмазса фярман,
Ня бир гаш тярпядиб мяктуб йазарлар,
Ня бир бармаг тикяр бир тазя палтар.
Сян ондан бил эеъя, эюрсян сачар нур,
Сян ондан эюрмясян айдан гачар нур.
О щяр бир нягшя вермиш бир ъамалы,
Бу улдузлар ачыр онларла фалы.
Бири он арпаны мещраб едибдир,
Ики дашы бу, цстцрлаб едибдир.
Ня эюрдцнся о дашла арпадан сян,
Эюрярсян онлары чярхин ишиндян.
Демя дюрд рцкндян эялмишдир инсан,
Йаранмыш чцнки улдуздан щям яркан.
О гцдрят бяс кимя олмуш щявалят?
Щявалятдя бяс ишлянди ня алят?
Йаранма алятя олса щявалят,
Ня алятля йаранмыш бяс о алят?
Яэяр атяшля йел, бир дя су, торпаг
Едярся бир-бирийля цлфят анъаг,
Йеня эялмязся щагдан ямр, фярман,
Бядяндя сакин олмаз онда бир ъан.
Юзцндян сян яэяр гибля дцзялтсян,
Сяня щардан дейярляр щагпярястсян!?
Оларсан щагпяряст, кечсян юзцндян,
Эеъяйля эцндцз олмаз дост, бил сян.
Юзцндян ким бу йолда щеч ня эюрмяз,
Язиздир щагга гуллардан бу ъцр кяс.
Юзцн чыхсан йадындан, ей Низами,
Олар гисмят сяня о вясл ъамы.
МИНАЪАТ
Йоьурдун сян бизи палчыгдан, аллащ!
Вясигя йаздын, олдун щям хейирхащ.
Бизя боръ олду дурмаг хидмятиндя,
Верярсян муздуну щяр хидмятин дя.
Бу эцъсцзлцк, зяифликля биз ашкар,
Сяня хидмятчийик та гцввямиз вар.
О гцдрятля, инайятля, де, щардан
Чыхармазсан зяиф гуллары дардан?
Цмидляр биздя бир дярйа гядярдир,
Кярямляр сяндя бир дцнйа гядярдир.
Кимик бяс йохса мейдана эяляк биз?
Диварындан сянин бир рянэ силяк биз?
Хилас ейля, айыр биздян бизи сян,
Дураг айрылмайаг щеч хидмятиндян.