108
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Ня бир тоз эюрсцн алямдя бу шярбят.
Ъамалындан ъащан нур иля долсун!
Эеъя мераъ, эцнц бир новруз олсун!
О ъанан ойнадыр та зцлфи-мишкин,
О, Щиндистан дцзялдир эащ, эащ Чин,
Ола Чин тцркляри гаршында бяндян,
Ня алнында чин олсун чинлилярдян!
44
Ясир олсун сяня ким олса бядхащ,
Йери олсун ипяк, дост олса щярэащ!
Итаят эюстярян ичсин мейи шад!
Йаьы олса, ола тезъя о бярбад.
Ола даими сакин ъисмя ъаны!
О дярэащы щяйатын бир мяканы.
Ня мяна варса бу тющфямдя эерчяк,
Ъаван ъанына олсун гой мцбаряк!
КИТАБЫН ТЯРТИБИ ВЯ
ЕШГ ЩАГГЫНДА БИР НЕЧЯ СЮЗ
Мяни ъан щатифи та эюрдц щямдям,
Деди щиммят сямасындан щаман дям.
Тяляс, дурма, Низами, эеъдир артыг.
Фялякляр бивяфа, фани бу варлыг.
Ширин бир чешмядян тяр бир бащар гур.
Сюзя эейдир тязя палтар, бязяк вур.
Бу мянзилдя сазы щиммятля диндир,
Гой ютсцн пярдяляр, дювран сяниндир.
Йола вахтында чых, пусгу гурарлар,
Яэяр бивахт динсян баш вурарлар.
Ачылсын гой дилин эцл тяк беш-цч эцн,
Олубдур сусян анъаг лал бунунчцн.
Поладланды сюзцн зяр сиккяси тяк,
Бу сиккяйля дирямдян сиккяни чяк.
Дямирчи ол, дцзялтсян бир гылынъ сян,
Фягят сонра ъилаландыр эял цстдян.
Дцшцнъяйля дейилмязся яйяр сюз,
Демяк, йа йазмаьа щардан дяйяр сюз!?
Сюзц нязм иля сюйлярсян сян асан,
Эяряк дурсун фягят нязм цстдя инсан.
Сюзцн чохса, азалт, гойма юзцн бир.
Бирин йцз олмасын, олсун йцзцн бир.
Яэяр бир дям ашыб щяддян ютяр су,
Дойуздурмаз, ахырда гярг едяр су.
Бядяндя олса щяддян чох яэяр ган,
Тябиб нештяр чякиб ондан тюкяр ган.
Чалыш аз сюйля ки, асан тутарлар,
О чох сюзлярдя чох нюгсан тутарлар.
Данышма чох, яэяр сайсан да доьру,
Бюйцк нюгсан, гябащятдир, инан бу.
Ъанын дярманыдыр сюз, щям дя ъандыр,
Одур ъан тяк язиздир, мещрибандыр.
Бу инсанлар ня ъцр гафил йатырлар,
Чюряк тапмагдан ютрц ъан сатырлар.
Сюзцн гяввасы шаирдир, сюз инъи.
Хас инъи тез тапылмаз, сян эяз, инъи.
Дцрц дешмякдян устадлар гачарлар,
Билирляр чцнки йцксяк гиймяти вар.
Эюрцрсян, дцрр дешяркян уста щяккак,
Верир шаэирдя, дцрр олса хятярнак.
Сян истяр лап айыг, истяр хумар ол,
Еля юмр ет, щцъумлардан кянар ол.
Дурур минляръя гоншун, яйни чылпаг
Ял ачмышлар сяня яфьанла, бир бах.
Кечирмя юмрц гяфлятдя щядяр сян,
Юзцндян билмя гафил бир няфяр сян”.
Ешитдим щатиф етдикъя нясищят,
Йерим щатиф тяк анъаг олду хялвят.
О хялвят ки, цряк дярйадыр орда,
Эюзц щяр чешмянин ордадыр, орда.
Ишим яфсаняйя тяк зийнят олду,
Дюнцб атяшкядя бир ъяннят олду.
Бу бир бцтханядир, няггаш мяням, мян.
Нахыш вурдум она анъаг бязякдян.
Тутаг, аби-щяйатдыр сюз ъащанда,
О, ъайиздир фягят мцмкцн оланда.
Яэяр мцмкцнся дцз, доьру данышмаг,
Ня лазымдыр йаланлардан йапышмаг?
Сюзц щюрмятсиз етмишдир йаланлар,
Язизлянди сюзц доьру оланлар.
Щямишя дцз данышды сцбщ язялдян,
Ъащан палтар эейиндирди гызылдан.
Уъалтды дцзлцк иля сярв байраг,
Хязандан эюрмяди гарят олунмаг.
Мяня “Сирляр хязиням” олду дювлят,
Нядир севда йолунда бяс бу зящмят?
Бу эцн йохдур ъащанда биръя инсан,
Щявяснамя” ялиндян гуртара ъан,
Щявясдян, севэидян алям йаратдым,
Гямя дцшмцшляря щямдям йаратдым.
Щявясдян вурмушам ялван нахышлар,
О, аьлын кюнлцня севда баьышлар.
Ял атдым бир будагдан мейвя дярдим,
Мян онда хурмадан гейри ня эюрдцм.
Дейил эизли бу “Хосров - Ширин”, ялбят,
Фягят йохдур бу ъцр ширин щекайят.
Кюнцлляр щямдями олмуш бу дастан,
Эялин тяк пярдядя галмышды пцнщан.
Танынмырды, бу дилбяр кюлэядяйди,
Бир ялйазмасы анъаг Бярдядяйди.
Гядим тарихляриндян, бах, о мцлкцн
Бу дастанла танышлыг олду мцмкцн.
О йердя йашлылар чох етди сющбят,
Эиришдим бу ишя кюнлцмдя ряьбят.
Аьыл севди эюрцб дцзлцк сюзцндя,
Щягигятдир о агилляр эюзцндя.
Дейил эизли бу ишляр ашикардыр,
Бах онлардан чох ишляр йадиэардыр.
Гойубдур Бисцтунда шякли Шябдиз,