141
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
ШИРИНИН РЯФИГЯЛЯРИНИН
ЯФСАНЯ СЮЙЛЯМЯЛЯРИ
Фирянэиз башлады яввялъя дастан:
“
Едибмиш йердя дювлят хязня пцнщан,
Фиридун хязнядян олмуш хябярдар
Газыб тапмыш, апармыш щяр ня шей вар”
Деди сонра эцмцш сима Сцщейла:
“
Эязяркян гырговул бир сярвин алтда,
Ениб ахшамчаьы шащин сямадан,
Щаман назлы гушу тез тутду асан.”
Яъябнуш ачды дилляр, сачды шяккяр:
“
Ачылды баьда бир эцл, ятри янбяр,
Эюрцб янбяр эцлц, гырды, апарды.
Учуб ъяннят гушу эцлзара варды.”
Фялякназ сюйляди бир йахшы дастан:
“
Биз анъаг бир эюз ачмышдыг ъащандан,
Бизя дост олду бурда дяхи бир эюз,
Ики эюз йахшыдыр бирдян, будур сюз.”
Щумейла сюйляди: “Бир саф су варды,
Йашыл эцлшяндя арамла ахарды,
Сусуз галмыш ъаван бир шир йетишди,
Гяфилдян эялди, ордан бир су ичди.”
Щумайын сюйляди: “Бир лял варды,
Мцдам йаьма олунмагдан кянарды.
Эялиб шащ бяхти етди ляли тараъ,
Ону бир кцнъцня алды щаман таъ.”
Сямянтцрк – йасямян яндам деди щям,
“
Сядяфдян дцшдц айры дцрр бир дям,
Фяляк бир шаща етмишди ону бянд,
Бир айры йагут иля етди пейвянд.”
Пярицзлц Пяризад деди: “Щяр дям
Севинъляр эюрдц овлагда бир Ай щям,
Эялиб эюйдян Эцняш овлаг йериня,
О Айы чякди бирдян чянбяриня.”
Хцтянхатун деди гялбян олуб шад:
“
Эязиркян тяк гясяб эеймиш о шцмшад,
Говушду сярв иля шцмшад наэащ,
Эюзялдир сярв ола шцмшада щямращ.”
Дил ачды дяхи Эювщярмцлк сонра:
“
Галырды хейли мцддят Зющря тянща,
Сяадят ачды та бяхтин ялини,
Говушду, тапды Зющря Мцштярини.”
Эялиб Шапура чатды сюздя нювбят,
Мящяббятдян йени рянэ алды сющбят.
“
Яэяр бал иди Ширин бир долу ъам,
Она йаь олду Хосров, тапдылар кам.
Мян о рянэляр гатан шяхсям, щаманам,
Бишян щалвада йяни зяфяранам.”
О сонра пящлявиъя ачды дастан:
“
Йаша дцнйа, бизя вердин ики ъан!
Ики парлаг чырагсыз бу ъащана,
Сизи щеч эюрмясин айры замана!”
Ачынъа аьзы Ширин хош нязярля,
Щава мишк иля долду, чюл шякярля.
Данышдыгъа йеря бахды щяйадан:
“
Йох иди ешгя еш, кюнлцм ниэаран,
Эялиб Шапур ишя чаря тапынъа,
Бу ишдян гялбим олду парча-парча.
Олубса бир йазы севда гязасы,
Ня йазмышса о йазмыш интящасы.
Ипин чатмыш уъу хош нягшя чох бярк,
Севинъдяндир цзцм олмуш ипяк тяк.
Мяня гисмятся Хосровдан ноьул, ъам,
Нечя Кейхосрову мян гул тяк аллам.”
Деди Хосров она нювбя йетяндя:
“
Гара бир шир йашармыш бир чямяндя,
Марал вармыш, о йердян шир кечирмиш,
О, Ширин бойнуна зянъир кечирмиш.
Бу овлагда мяням инди щаман шир,
Олуб бойнумда Ширин зцлфц зянъир.
Ялимдян тутмаса Ширин дя бир дям,
Кцлякдян шам сюнян тяк мян дя сюнням.
Мянимля щярб едярся бир гара шир,
Бу Ширинля зяфяр мцтляг мянимдир.”
О достлар ящл иди, щямъинс щярифляр,
Гатыблар щяр сюзя ял, ъан верибляр.
Цряк мящрямся, торпаг сятщя бянзяр,
Бир ял вурсан, олар мцтляг тямиз, тяр.
Гызышды кюнлц Ширинин бу йердя,
Йанашды Хосрова лцтф иля бир дя.
“
Гядящ мейля долу, цз-эюз тамам ал,
О верди шаща “Нуш олсун! Буйур ал.”
О бакир лялдян та лял алырды,
Ачыб шащ эцл кими разы галырды.
Деди бязян: - Эеъя, бах, кючмяк истяр,
Сян аьла, ей гядящ, эцлсцн о дилбяр.
Деди эащ: - Диш аьартма, ей сящяр сян!
Мяня эцлдцрмя афагы, йетяр сян!
О мяълис зиняти бцтлярля амма
Цзцк ойнатды эюйляр сцбщ олунъа.
Эялинъя сцбщ цзцк гапды апарды,
Хоруз эязди цзцк, бир щай гопарды.
Севинъдян файдалар эюрдц эюзялляр,
Гайытды шящря онлар, галды чюлляр.
Йедиляр алями, гям йох бир арпа,
Севинъ яскилмяди щеч бир саманъа.
Эцнцн шцшясини та гырды дашлар,
Ъащан да халга олду шцшятяк дар.
Яля мей шцшяси онлар эютцрдц,
Шцшя тяк галхды мей, башда отурду.
О шцшя гялбляря чярх етди щямля,
Шцшя ойнатмаг юйрятди о, щям дя.
Мей ичмякдя севинъ бир гул бу йердя,
Бу ишрятля эеъя ъан тапды бир дя.
Ютян яфсаняляр бир дя дейилди,
Кечян дцрданяляр бир дя дешилди.
Щявясдян гялби шащын ъуш едирди,