167
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Она бахмагла ганедир о анъаг.
Эцмцш сима бцтц ейляр о, чох йад,
Олар йаддан чыхыб дяхи юзц йад.
Эялиб щяр щяфтя о гясри саламлар,
Галар разы деся щяр сюз адамлар.
Ешитдикдя щаман дастаны Пярвиз,
Онун кюнлцндя артды ешги щядсиз.
Олар йахшы ики мярд ется дава,
Юйяр тяк бир эцлц ъцт бцлбцл яла.
Оларса бир шейя бир ъцт хиридар,
О малын гиймяти онда чох артар.
Бу йандан Хосров олду бир гядяр шад
Ки, олмуш йолдашы бир кюнлц бярбад.
О, гейрят чякди йар цчцн о йандан
Ки, бир гейрятли дя чыхды бу йандан.
Долашды фикри аъизляр сайаьы,
Галырды чцнки палчыгда айаьы.
Бядяндя галиб олса дярдля азар,
Уъалыгдан дцшяр щям сярв начар.
Юзцн ахтарма дярдя чаря ясла,
Демяз саьлам фикир, ким хястя олса.
Дейяр саьлам сюз, олса саьлам инсан,
Эяляр щяр сцст ямял щям сцст оландан.
Тябиб нябзин тутар бир хястя эялся,
Юзц гейря веряр ял, хястялянся.
Отурду бир нечя мящрям йахынлар,
Бу мянадан деди чох сюзляр онлар.
“
Бу севдалы адам иля ня етмяк?
Бу мющряйля неъя тядбиря эетмяк?
Бурахсам саь, ишим бярбад олар чох,
Яэяр тюксям ганын, онда эцнащ йох.
Бу шащлыгда чалышдым хейли мцддят,
Эюрцм бир кяндлисиз байрам вя ишрят.
Мяня эюстярди байрам инди дилбяр,
Олуб Хосровла диваня бярабяр.”
О агилляр ъаваб верди щямин вахт:
“
Олуб, ей шащ, сянинля юлкя хошбахт.
Сянин щяр бир гулун бир таъидардыр,
Сяня сяъдя едянляр щюкмдардыр.
Ола юмрцн узун дурдугъа алям,
Сяадят йарын олсун, бяхт щямдям.
Яэяр диваняйя лазымса тядбир,
Дямирдян йох, гызылдан сазла зянъир.
Бу севдайа гызылдыр, бил ки, дярман,
О дярман да алыр гцввят гызылдан,
Чаьыр, йцз-йцз цмид вер бурда яввял,
Гызыллар сач эцняш тяк сонра сян эял.
Ня тяк йардан, дюняр диндян гызылла,
Дюняр мцтляг о, Шириндян гызылла.
Гызыл чох эюзлцнц етмиш тамам кор,
Гызылла чох дямирдян алдылар зор.
Гызылла чыхмады йолдан о, эюрсян,
Тутуб дашла ону мяшьул едярсян.
О галсын та юлцнъя даьда, дашда,
Кечирсин юмрцмц дашла савашда.
ХОСРОВУН ФЯРЩАДЫ
ЙАНЫНА ЧАЬЫРТДЫРМАСЫ
Деди юз фикрини орда оланлар,
Буйурду: “даьчапан эялсин” ъащандар.
О, гясря дахил олду санки бир даь,
Дцшцб ардынъа щейран дястя йыьнаг.
Ня бахды Хосрова, ня тахта эиръяк,
Айаг басды йеря шир тяк о, бярк-бярк.
Еля мяст иди Ширинин гяминдян,
О, шащын горхмады щеч эюркяминдян.
Буйурду шащ, ону та охшасынлар,
Щяр аддымда шабаш сяпсинляр онлар.
Отурду та ки, фил эювдя о инсан,
Гызыллар йаьды фил бойда башындан.
Онун гялбиндя варды биръя эювщяр,
Онунчцн бирди эювщяр, даш вя йа зяр.
Марагланмыр эюрцркян зярля мещман,
Йеня шащ сачды эювщярляр додагдан.
О Хосров сюйляйян щяр нцктя, мяна
Ъавабланды щям ейщамла о гайда.
ХОСРОВЛА ФЯРЩАДЫН ДЕЙИШМЯСИ
Деди Хосров: - Ня йердянсян, ъаван сян?
Деди Фярщад ки, севда юлкясиндян.
Деди: - Орда ня сянят вар, ня иш вар?
Деди: - Дярди алырлар, ъан сатырлар.
Деди: - Сатмаг о ъаны бир ядябми?
Деди: - Ашигляр цчцн бу яъябми?
Деди: - Гялбянми ашигсян, ей инсан?
Деди: - Гялбян дейирсян, мянся ъандан.
Деди: - Олдун неъя Шириня ашиг?
Деди: - Онсуз мяня ъаным ня лайиг.
Деди: - Рюйада эюрдцнмц эеъя сян?
Деди: - Эялся йухум, щеч йатмадым мян.
Деди: - Галмаз щачан бу ешг ъанда?
Деди: - Торпаглар алтында йатанда.
Деди: - Бирдян сарайында сян олсан?
Деди: - Эюрсям, кечярдим мян башымдан.
Деди: - Бир эюзцнц бирдян чыхартса?
Деди: - Диэяр эюзц веррям мян онда.
Деди: - Бирдян ону бир гейри алса?
Деди: - Охлар йейяр, дашдан да олса.
Деди: - Дурма, она сян бир йол ахтар,
Деди: - Даим Айа эендян бахарлар.
Деди: - Истярся бирдян щяр няйин вар?
Деди: - Щагдан еля бу истяйим вар?
Деди: - Сяндян о истярся яэяр баш?
Деди: - Гуртаррам о боръдан да бирбаш.
Деди: - Сян эял бу ешги ат башындан.
Деди: - Эялмяз бу иш ашиг оландан.