181
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
ИСФАЩАНЛЫ ШЯКЯРИН ЯЩВАЛАТЫ
О шащлар гайдасынъа шащ бир эцн,
Йеня мяълисдя иди ишрят цчцн.
О Рейдян, Чинля Гурдан, Исфащандан,
Бцтцн шащлар юнцндя шад, щейран.
Эялиб Гафдан Гафа щаким оланлар,
Ялиндян юпмяйя щазырды онлар.
Хцтян хаганы, Зянэин шащы чох шад,
Мей ялдя щяр кяс ейляр Хосрову йад.
Доланды бир нечя дяфя гядящляр,
Щяйа эетмишди шащлардан сярасяр.
Щяйадан юрпяйи атмышды щям шащ,
Ачыг сюзляр дейирди эащ – наэащ.
Мяня лайиг деди вармы эюзялляр,
Яэяр варса, ня йерлярдя эязярляр.
Лятафят Румдадыр – диллянди кимся,
Олар анъаг о торпагда о хязня.”
Деди бир кяс: - Бу йер анъаг Хцтяндир,
Эюзяллярля о йер яфсанядир бир.
Деди бир гейри: - Ярмян йурду дилбяр,
Вар орда чох пяри сурят эюзялляр.
(
Деди кимся: - Эюзял йурду Арандыр,
О бцтляр щурилярдян бир нишандыр.
Эюзялляр йурдудур анъаг о торпаг,
Еля бцтляр олур ъяннятдя анъаг.)
Деди бир кимся: - Кяшмир айры дастан,
Тапылмаз бир эюзялдя орда нюгсан.
Шаща лайиг – деди кимся – бу анда,
Шякяр адлы эюзял вар Исфащанда.
Едяр ширинлийя зцлм иля бидад,
Едяр шяккяр о Хузистанда фярйад.
Додагалты дюнцб ширин эцляндя,
Едяр йцз шяккяри бир дямдя бяндя.
Гяба сярвиндя чох дардыр чямянчцн,
Дирям пайлар эцмцшдян йасямянчцн.
Йанында аьзынын хурма тюкяр дян,
Шякяр кимдир говулмушдур о евдян,
Айындан юрпяйи галдырса бир дям,
Гуйудан Йусиф ейляр наляляр щям.
Олан ейби будур, анъаг о дилдар,
Едяр щяр кясля дикбашлыгла ряфтар.
Кцлякляр тяк тапар щяр йердя арам,
Йетянля лаляляр тяк галдырар ъам.
О олмаз лцтф иля бир кясля мунис,
Йолунда олмайынъа хар, мцфлис.
Гуъагларса эеъя бир дяфя бир кяс,
Йадындан о эеъя щеч вахт эетмяз.”
Бу хош сюзляр о шащы тутду мющкям,
Ясас гойду йени ешгя щаман дям.
Дцшцндц Ширин цстя чапсын атла
Ки, етсин тцркц тцрклцкля о, йаьма.
131
О гянд ширинлийи алсын о гянддян
О гянд иля юзц чыхсын о бянддян.
Дцшяр эювщярля эювщяр щюрмятиндян,
Ипяк дцшмцш ипякля гиймятиндян.
Шякярдян башга бир севдасы варды,
Шякярдян щям дя ширинлик арарды.
Ня рядд ейляр ону гялб иля ъандан,
Ня мцмкцндц чаьырсын Исфащандан.
Бир ил сябр етди фикр иля ъащандар,
Дейилди кимся щалындан хябярдар.
Бир ил сонра дуруб атланды бирдян,
Йол алды Исфащан сямтя о йердян.
Чатыб енди атындан Исфащанда,
О эюрдц Румтяк абадлыглар онда.
О, ишрятляр севян эюрдц чох цзляр,
Кюнцлляр шад иди санки эцнцзляр.
Щям ишрят башлады шащ, щям мей ичди,
Онун кюнлцндян о азадя кечди.
Сорушду эизлиъя йурду, йериндян,
Еви щардаймыш юйрянди бириндян.
Дуруб эетди гулам иля бир ахшам,
Шякярдян алмаг истярди о бир шам.
О Шяккяр куйуна Хосров чатанда,
Бах, олду Гясри-Ширин Исфащан да.
О ахшам гялб ишрятляр тапарды,
Шякяр куйу, о Ширин гясри варды.
Чалыркян щалганы шащ аста-аста,
Йетишди бир гулам щалга гулагда.
Гапы аьзында эюрдц бир ъаван вар,
Башында эюрдц шащлыгдан нишан вар.
Ону Шябдиздян ендирди бир Ай тяк,
Аты отлаьа эюндярди о, тезъяк.
Гонагларла гулам ейвана эетди,
Гонаг иля башы Кейвана йетди.
Отурду та ки Хосров иш башында,
Гызыл сяпди, о, мяълис гурду онда.
Изин верди о дям эялсин о Шяккяр,
Дилиндян сачсын о мещманла шяккяр.
Шякяр эялди, ялиндя ъамы варды,
Аьыз шяккярдися, эюзляр хумарды,
Ады Шяккяр, сюзц шяккяр о иди,
Сифащанлы набат дилбяр о иди.
Сачырды сачларындан мишк, янбяр,
Эцляркян пайлайырды гянд, шяккяр.
О, фитня бусялярля санки Вися,
Ширин дилляр тюкцрдц санки дайя.
Кянизляр сахлар о, Чин иля Румдан,
Еля дилбяр эюзялляр эюрмяз инсан.
Эеъя олмуш йары новруз едярляр,
Щамы ейш-ишрят ардынъа эедярляр.
Отурду, мей яля алды щаман дям,
Еля бир бцт, щям ев хали, ня алям!
Ъащан шащы отурмуш, мяст иди бярк,
Шякяр тез башлады бир няьмя Ай тяк.
О гойну йасямян санма сцзцр мей,
Вар иди су, она атяш гатыр щей.