180
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Кяйан тахтында щякк олмушду бир-бир.
О Ай, Зющря, йеня чадырла Кейван,
Чякилмиш орда диггятля щяр ейван.
О улдузлар, тамам сабит вя сяййар
Дягигяйля, дяряъяйля, ня ъцр вар.
О эювщярлярля ня гурмушса инсан,
Сораг ейляр эеъя-эцндцз саатдан.
Нцъумда щяр ким олмушса хябярдар,
О тахт иля ня вар эюйлярдя анлар.
О Хосров тахтына бахса бир инсан,
Тапар Кейхосров цчцн хош ъам ондан.
О тахты тахт билмя, асиманды,
Она сащиб ня шащ, сащиб гяранды.
О, бир филди, фил цздян адям олса,
О, бир ширди тцкц янбярдир амма.
Йол ачмыш эюйляря доьру бу йердян,
Ачыбдыр сцфря улдуздан йеряъян.
О мяълисдя Ирям ъамы галыб бош,
О дярэащда фяляк бир щялгя олмуш.
Бюйцклцк истясян, эюстяр сяхавят,
Ачыг олсун кисян, олдугъа фцрсят.
Дирям сащибляри бярк олса ялдян,
Олар бядбяхт о ахыр бу ямялдян,
Низам вер ишляря шадлыгла щяр дям,
Хяраъ ал, хяръля, бош дурма юзцн щям.
Неъя алдынса бу дцнйаны, вер сян,
Верирсян, алмайырсан, сян билирсян.
Йягин тянща ъащаны тутмаг олмаз,
Йемяк дцнйаны тянща, удмаг олмаз.
Ким агился, нядир билмиш бу эерчяк,
Щямишя тяк йейян ахыр юляр тяк.
Тяк ичмя, чай суйу эюрсян дя лап сян,
О дярйа тяк аъы олма бу цздян.
Йетяр бир шямя чеврил, нур сач, одлан,
Айаг тярпят бир юзэяйчцн алыш, йан.
Бу дцнйа варына дяймяз бу зиллят,
Ня эюрдц Гарун ондан, бу, щягигят.
129
О, зящмятля олур ялдя, ня сюз вар,
Ялиндян эется, гялбин дящшят аьлар.
Язиййят эялмяйи, эетмяк язиййят,
Бу хязня олмамаг-айры сяадят!
О Пярвиз Ъямшиди кечмишди чох бярк,
О, щяр дям хязня пайларды Эцняш тяк.
Веряркян хязня шад иди о щяр вахт,
Юзц бир хязня иди йердя анъаг.
Ики дяфя ачарды сцфря щяр эцн,
Каса верди хюрякчцн, ъамы мейчцн.
Тюкярди сцфряйя немят о, бир мил,
Алар милчяк иняк, аьъаганад фил.
Дцзцлмцш сцфрядя щяр дцрлц щалва,
Гонаг билмир йесин щансындан амма.
Дана, щям гуш, гойун, щям дя балыглар,
Ня истярсян, билинмяз сай, ня мигдар.
О мяълисдя ятир салдыгъа туфан,
Чичякляр боръуну алды сябадан,
Йаныркян удла, янбярлярля мангал,
Эедир Щиндин хяраъы хяръя дярщал.
Йемякляр эялся шаща мяхсус амма,
Эедярди ятри Хузистана щятта.
Йейярди тяр кабаб яввял сящярляр,
Она сцртярдиляр бир дцр, дейирляр.
Дянизляр таъириндян дцррц пцнщан,
Аларлармыш вериб зяр йцзъя батман.
Ешитдим ки, рцтубятлийся яндам,
Олармыш бах щаман дцрр иля саьлам.
Тязя доьмуш, эюзц эюй, гырмызы рянэ,
Ятирлянмиш бир ат Баьдад эцлц тяк.
Анасындан салынмыш айры дайча,
Гойундан сцд она вермишляр амма.
Буйурмуш бир эцмцш тяндир тикилмиш,
Она бир юлкянин хяръи чякилмиш.
Он-он беш батман орда уд йанармыш.
О уд орда одун тяк одланармыш.
Кабаб орда бишярмиш Хосров цчцн,
О од, тяндир, кабаб бир гайда щяр эцн.
Гызылдан сцфрячи сцфря саларды,
Чяки мин йедди йцз мисгал оларды.
О, гянд, пцстя йейян тяк о хюрякдян
Йейярди бир нечя лоьма црякдян.
Кечирдяр сонра дярэащы нязярдян,
Эюзц бир кимсйя дцшсяйди бирдян,
Она о сцфряни бяхш ейляйярмиш,
О тяндири, ня алят вар верярмиш.
Еля бир сцфряйя, нура мин ящсян!
Чыхардарлар чюряк щей тяндириндян.
Йеня бир эцн ки, эюйляр сцфря салды,
О сцбщцн тяндириндян эюй саралды,
О кющня гайда, адят бир дя эялди.
О тяндир, сцфря дя бир дя дцзялди.
Гярибя ишляр ишлярди о щяр эцн,
Кечирдярди бу гайда даим юмрцн.
Заман эялди, ялиндян эетди шащлыг,
О ишляр, тямтяраг бир щечди артыг.
Шяряф лазымса, ахтар кимдя вар бяхт,
Оларсан бяхтлилярля сян дя хошбяхт.
Татар ъейраны сцнбцллцкдя отлар,
Нясиминдян тапар мишк ятри базар.
Яэяр отларса чюр-чюп башга ъейран,
Ня мишк ахтар, йери чюр-чюп эяз ондан.
Атам рящмятлик, олсун гисмяти нур,
Юйцд верди гоъалар мисли мяшщур:
“
О бяхтсиздян бир ох тяк гач, узаг дур!
О хошбяхтляр йанында йер тут, ев гур!
Эеъя лазымса эцндцз мисли парлаг,
Чыраг йандыр о нур мяшялля анъаг.
О дцрр эетмиш щямишя йцксяк ялдян,
Отурмушдур бюйцклярля язялдян.”