188
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
О алды сагидян, ичди бир аз мей,
Йох иди бурда шадлыгдан кянар шей.
Шярабын истиси салдыгда говьа,
Йеня галдырды баш кюнлцндя севда.
Чыхыб Шябдизя минди мяст икян шащ,
О Гясри-Шириня йолланды наэащ.
Кюнцл мяст олдуьундан рягс едирди,
Онунла хас нечя щямдям эедирди.
Кянизлярдян хябяр тутду о ряна;
Будур Хосров эялир, дястя йох амма.
Эяляр горхду ада, намуса нюгсан,
Беля вахтсыз эялишдян горхду ъандан.
Гапы ямр етди баьлансын щасарда,
Кянизлярдян беш-он кяс дурсун орда.
Дайансын зяр долу яллярдя хонча,
Гызыл сяпсинляр онлар шащ чатынъа.
Йолу цстцндя бир мейдан бязянди,
Ора щяр нюв палаз, халча дюшянди.
Бцтцн йол хязняляр тяк ал бойанды,
Эцлаб сяпди, юзц уд мисли йанды.
Бир Ай тяк чыхды Гяср цстя о ряна,
Гулаг галмыш гапыда, эюзся йолда.
Дцзялтмиш низя щяр кирпик уъундан
Эюзятчи щяр бири тюкмяк цчцн ган!
О йолдан галхды бир тоз тутийа рянэ,
Эюзц нур тапды о дашда булаг тяк.
О тозлардан эюрцндц сцбщ бирдян,
Дейярдин, чыхды чамурдан о эцлшян.
О мяшял гоймады нур бир чырагда,
Чыраьын бармаьы галды додагда.
Хядянэдянди йящяр, цстдя хядянэ шад,
Суйа дюндц о гядди эюрдц шумшад.
Асылмыш чийни цстдян зярли гуршаг,
Эюзц цстдя папаг шащаня анъаг.
Цзц санки тязя ачмыш гызылэцл,
Едиб хятти она мишкин щямайил.
Ялиндя тутмуш о, бир дястя нярэиз,
О нярэизляр кими мяст иди Пярвиз.
Тяр алтында цзц олмушду гяввас,
Эцл алтында тураъ олмушду ряггас.
Йанындайды кямяр белдя оланлар,
Щяря бир дястя эцл тутмушду онлар
О Ширин Хосрову сярхош эюрцркян,
Айагдан дцшдц, бирдян эетди ялдян.
Итирди щушуну, галды хябярсиз,
Эялиб щуша бу ишдя галды аъиз:
“
Бурахмазсам евя инди яэяр мян,
Эцъцм йох гуртарым щиъран гяминдян.
Бу бяркликдян кечиб олсам яэяр рам,
Мян оллам Вися тяк дцнйада бяднам.
Эяряк ъящд ейляйим, сящв етмяйим мян,
Баъармазсам, эялян буймуш ялимдян.”
Йцйцрдц шащ эяляркян эюзляйянляр,
Ипяк атлаз дюшянди, сачдылар зяр.
Якяр чох кяндли йцз хырман йер, амма
О йцз хырмандан алмаз щеч йцз арпа.
Ня чохдур якмямиш немят тапанлар,
Яъаиб ишляр ишляр дювр, рузэар.
Эялиб шащ орда эцлрянэ фярши эюрдц,
Аты бирбаш о йердян гясря сцрдц.
Дямирдян бир гапы эюрдц о, баьлы,
Црякдян сынды, щейран галды аьлы,
Ня о цз вар дюнцб ордан эедя шащ,
Ня о фикри, гыфыл гырсын о, наэащ.
Кянизлярдян чаьырды бир няфяр кяс;
“
Бизи Ширин нечин чюлдя гойур бяс?
Ахы мяндян ня пислик эюрдц Ширин?
Гапы баьлар мяни эюрдцкдя нейчин?
Йери сюйля, гулам эялмиш, ня бир шащ,
Эятирмиш хош хябяр, истяр ол аэащ.
Эялибдир хидмят цчцн, бил ки, мещман,
Эялим, йа эялмяйим, версин о, фярман.
Додаьында сянин бир дузлулуг вар,
Гонаг иля нядир ахыр бу ряфтар?!
Гапы ач сян мяня, мян падишащам,
Юзцм тяшриф эятирдим, цзрхащам.
Сянин баряндя, сян йахшы билирсян,
Йаман бир фикря бир дям дцшмядим мян.
Мяня дост олмаьын лазымдыр анъаг,
Сяни мян эюрмямиш, олмаз гайытмаг.
Сян истярсянся бурда аз дурум мян,
Сяни бары атцстц бир эюрцм мян.”
Бу ъцр гямляр долу сюзляр деди шащ,
Ешитди балдодаг, чякди о, бярк ащ.
О Ай эюндярди бир агил кяниз щям,
Деди: - Эет хидмят ейля шаща бир дям.
О алты таьлы тирмяни апар, дур,
Бу ейван гаршысында бир чадыр гур.
Тямизля ортаны дашдан, тикандан,
Ятир сач мишк иля сян зяфярандан.
Ъяващирляр сачан бир сцфря ач, дур,
Апар алтыайаг зяр кцрсцнц гур.
Чадырда гаршы йан галхсын йухары,
Ора сян дявят ейля щюкмдары.
Хябяр эюндярди шащ цчцн кяниздян:
“
Ня тцркям, де, бу евдя бир гулам мян
Гонаьымсанса эял наз етмя бурда,
Десям щарда отур, яйляш сян орда.
Бу олду мяслящят ки, шащ буйурсун,
Бу бир эцнлцк щаман йердя отурсун.
Дуруб ейвана эяллям хидмят цчцн,
Едиб сяъдя дайаннам, та ки, эюрсцн.
Едяк бирликдя ня лазымса сющбят,
Дедикся, ейляйяк варкян бу фцрсят.”
Кяниз бярк ишляйянди, дурду, эетди,
Неъя Ширин буйурмушду, о етди,
Ня лазымса дцзялдилди о гайда,
Дцшцрдц Хосрову атдан о, сонра,