221
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
Щаны хош мцлк о азад тяблилик тяк.
Уъалт баш, гане олмагла хилас ол,
Чякярсян гайьы, эялмязми бяла бол?!
Олубдур защидя мяскян одур ьар,
Онунтяк гане олсун щардан яьйар?!
Одур ращиб эедиб гейб олду даьда,
Гянаятля йашар елдян узагда.
Ъащан гыврылмыш яфи бир иландыр,
Яли бош сахла ондан ки, чаландыр.
Сянин эюрсян бир иш эялмир ялиндян,
Илан тут башга бир ялля, чалыш сян.
Яэяр бир бяндя дцшсян, гане ол, дур,
Олар щяр хязня бянд ичря, бу, мяшщур.
Гуйу олса йерин, олма пяришан,
О хошбяхт Йусифи йад ейля, шадлан.
Бу дярйа сащили щяр йан зящярдир,
Тякиндян дцр тапанлар бяхтявярдир.
Уъалмаг фикрин олса, ен, ол алчаг,
Шир аьзындан о гуйруг хошдур анъаг.
Йерин гядриндян алчагдырса, эцл сян,
Ялям бил, ким уъа олмушса сяндян.
Дцшцндцн, сяндя аздыр гядр, гиймят,
Ики алямдя сян башсан – щягигят.
Ъащанын гялби сянсян, билмя хырда,
Аларсан топ фялякдян эцъдя, зорда.
Йаранмышдан сяни сечмишдир аллащ,
Бу алям сяндян ютрц хас дярэащ.
Бу фикр иля яэяр олсан кюнцл шад,
Оларсан таъ-тахт гейдиндян азад.
Яэяр олсан бу тахта, таъа мющтаъ,
Йери бир тахт еля, олсун эцняш таъ.
Бу сюзлярля ону тяскин едирди,
Бу яфсаняйля эцнляр хош эедирди.
Ахыр эялди эеъя, о сярв гамят,
Кюнцлдян шаща чох эюстярди шяфгят.
ХОСРОВУН ЮЛДЦРЦЛМЯСИ
Эеъя ай нуруну дартыб апармыш,
О, чярхи див кими йолдан гопармыш.
Деди дцнйа, эялиб бир зянъи гяддар,
Додаг тикди гаранлыг ялдя мисмар.
Заман мин-мин ял иля галды зордан,
Фяляк йцз мин эюз иля олду нурдан.
Узанмыш шащ гызыл зянъир айагда,
Эцмцш балдыр о Ширинля йатагда.
Эцмцш яллярля зянъир сач о дилбяр,
Бязяр мунъугла зянъири сярасяр.
Гычын сцртцрдц шащын баьлы зянъир,
Овур онлары, динъялсин дейир бир.
Дейирди севэидян ширин щекайят,
Сяда алтында йатмаг, ащ, ня ляззят!
Гатырды щяр сюзя балла шякяр щям,
О динлярди ня сюйляр шащ щяр дям.
Щачан шащ йатды, гейб олду сяс ондан,
Йуху щям тутду Ширини бу йандан.
Ики ашиг тапыркян ширин уйьу,
Фялякляр йатмамыш, гурмушду гурьу.
Одур, бах, пянъяря! Бир див хислят,
Эирир ордан, йох онда зярря шяфгят.
О, бир гяссаб иди, гатил, амансыз,
Сачыр Няффат тяк одлар о гансыз.
154
Еви бир оьру тяк эязди, долашды,
Ахыр шащ щарда йатмышдыр, улашды.
Эялиб Хосров йатан тахта о бяднам,
Даьытды кюксцнц, сюндц йанан шам.
О, хянъяр вурду, кюксцндян ган ахды,
Булудму ойнады, шимшякми чахды?!
Салыб айры эцняшдян айы дярщал,
Учуб эетди тез ордан вящши гартал.
Йатаркян шащ онун бюйрц ъырылмыш,
Дуруб эюрдц, щяйат баьы гырылмыш.
Ахан гандан йатаг туфан эютцрмцш,
Цряк тяшняйди, ял ъандан эютцрмцш.
Деди: - Гой сясляним, Ширин ойансын,
Су версин бир ичим, йаньым дайансын.
Бир аз сонра деди кюнлцндя пцнщан:
-
Дойунъа йатмайыб бир дям о ъанан.
Мяни эюрдцкдя зцлм иля бу ъцр хар,
О йатмаз бир даща, шивян гопардар,
Будур ян йахышысы, галсын бу сющбят,
Юлцм мян йаньыдан, йатсын о афят.
Вяфа ящлийди, зиллятля вериб ъан,
Деди гой дурмасын, йатсын о ъанан.
Эцняш тяк бир эцл ачмыш, йахшы бах сян,
Цмид верди бу дцнйайа севинъдян.
Гяфилдян бир булуд галхар, эяляр мяст,
Гылынъ ялдя едяр чох эцлляря гясд.
Йаьар бирдян долу шаггылдайараг,
О эцллцкдян ня кол галмаз, ня йарпаг.
Дуранда уйьудан йатмыш о баьбан,
Ня эцл эюрдц йериндя, ня эцлцстан.
Ня дерсян, аьламазмы эцл гяминдян?!
Тюкцлмцш эцл, эцлаб чякмязмисян сян?!
Ахыр ган шащ ъисминдян сулар тяк,
Ойатды Ширини хош йатса да бярк.
Олубдур чох эеъя бяхти онун йар,
Ойанмыш нейля, найла чох о дилдар.
Сойуглуг эюстярибдир инди дювран,
Ойанды исти ган иля о ъанан.
Пяришан олду оддан гыврылан гуш,
Бу ишляр уйьудан щям бялли олмуш.
Йатагдан юртцйц галдырды наэащ,
О, гандан бир дяниз эюрдц, деди: - Ащ!
Эеъя гойнунда ахтарды эцняш, нур,
Эюрцр ахтардыьы виран олубдур.
О, тахт цстцндя эюрдц галмайыб таъ,
Чыраьындан едибляр нуру тараъ.