220
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Ня чох биэаня вар, онда вяфа вар,
Гощумдан чох сядагят вар, сяфа вар.
Чох ювлад вар ата гятл ейлямишдир.
Ня чох даш вар, дямирдян гям йемишдир.
Бцзцрэцммид деди: - Ей щаг эюрян шащ,
Олуб йахшы-йамандан гялбин аэащ.
Тутаг бир дярди-сяр эялмиш бу ювлад,
Сянин пак эювщяриндяндир о, щейщат!
Бу оьлунла ня лазым дцшмян олмаг!
Ъийярпаряндян айрылмаг, эен олмаг!
Тяпик вурмаз, аьаъ нардырса бир кяс,
Баша таъ ейляр ювлады о нар бяс.
Дюйяъляр тутлары инсан айаьы,
О, сахлар кюрпяни башы ашаьы.
Юзцн сян йахшысан, ювлад бяд олмаз,
Тяря юз тохмуна бянзяр, йад олмаз.
Гызыл палтарда вурдугда нахышлар
Галан зярляр йеня зинят баьышлар.
Щарындырса, зяряр йохдур бу ювлад,
Заман рам ейляйяр, юмр ейля сян шад.
Ъаванлыгдандыр, олмуш одлу, гайнар,
Чыхар йаддан гоъалдыгда бу щаллар.
ХОСРОВУН АТЯШЭАЩДА ОТУРМАСЫ
Деди Хосров бу ишдян сонра гялбян:
Мяня атяшэащ олсун дяхи мяскян.
О эцндян Хосров атяшэаща эетди,
О шир Шируйя тахты гясб етди.
Ялиндян дцшмяйир бир дям шяраб, ъам,
Эцдцрдц шащы эендян чох о бяднам.
Бир аз сонра ону зянъиря салды,
Ону бир кцнъя атды, разы галды.
Едяркян Хосрову Шируйя дустаг,
Она щямдям эюзял Ширинди анъаг.
Олур Ширинля Хосров щяр заман шад,
Олуб зинданда зянн ейлярди азад.
Дейярди Шириня: - Гям чякмя, ей йар!
Бу ъцр бир эцн щамы цчцн йягин вар.
О бир йел ки, салар башдан папаг чох,
О сярв ондан язаб эюрдц, щяр от йох.
Бах, овлардан оларса щансы гывраг,
Ону асанъа овлар овчу анъаг.
Гопунъа зялзяля даьлар йарылмыш,
Йыхылмагдан бюйцкляр дярдя галмыш.
Олурса бир гузу дишдян бюйцк, сян
Дцшцбдцр архасынъа гурд, эюрярсян.
Гызыл дилли алов галхарса щарда,
Эедяр тцстц эюзялляр сямтя орда.
Эедибся дювлят ялдян, сян ки варсан,
Бу сян варсанса, щяр дювлят тапарсан.
Она Ширин дя чох диггят верирди,
Цряк вермишди, хидмят эюстярирди
Ки, дювлятдя чох олмушдур бу ишляр,
Олуб шадлыг эюрцбляр, гям йемишляр.
Дцйцн дцшмцшся ишляр, билмя асан,
Юляр матямдя яйляшся щяр инсан.
Йаша эял бир гядяр алны ачыг сян,
Нядир башла, айаг зянъирдя бирдян.
Ня лазым дярдя щей эцъ версин инсан,
Ня чох хястя дюнцб гябрин йанындан.
Демя бир хястялик тапмаз о саьлам,
Юляр зянн етмя щяр хястя, вар янъам.
Ачарсыз билдийин бир чох гыфыл вар,
Гыфыл йох, бир ачардыр, бахсан онлар,
Аьылла гялбини сил галмасын гям.
Чякяр щяр гям гями, санки о гум ням.
Яэяр тахтында яйляшмишся бядхащ,
Мцгяння ай дцзялдяр дяхи, ей шащ.
Гуйу Няхшябдя суйла долса бирдян,
Ъащан щардан тапар нуру дямирдян?
152
Бу дювлятдя гаралмышдыр фикир, сюз,
Олуб кафур гара, кор эюз эюрян эюз.
Щяр яксикликля яксилмяк эярякдир,
Иняк саггалыса, эцлмяк эярякдир.
Саваш ейляр, щяйа билмяз бу рузэар,
Узаг дур даим ондан та щяйан вар.
Щяйа вермиш ики шяхся бу алям,
Бири эетмиш, бири щеч эялмямиш щям.
Эцняш тяк од вуруб йандыр бу дейри,
О, Иса йох, бир ешшякдир, ня хейри?!
Бу беш эцнлцк ъащанда кимся галмаз,
Юзцн дя галмасан, гям чякмяк олмаз.
Бу дцнйа даим олсайды бу щалла,
Чатарды щяр кяся шащлыг ня йолла?!
Фяляк бир мямлякят версяйди даим,
Верярди Хосрова Кей тахтыны ким?
Бу эцлзара кюнцл щяр ким ки, баьлар,
О, эцлмякдян дя чох эцлляр тяк аьлар.
Сянинля галмаса дцнйа , севин сян,
Дцшцн, чийниндяки йцк эетди сяндян.
Бу мал сяндян галар, йа сян галарсан,
Олар йахшы, о, йох, та сян галарсан.
Яэяр бярбят кими шадлыг севянсян,
Эюрярсян дярд ялиндян зярбяляр сян.
Ня мцлкдцр бу, о Зющщак тяк бу хунхар!
Юз архандан илан дартыб чыхардар.
153
Сачыб шящвятля сян бир дамла белдян,
Язиййят эюрдц, архан эетди ялдян.
Бу торпагда аьыр йцк чякмя бунъа
Белин йох, истя сян гарнын тутунъа.
Одур яр эюрмяйян, евлянмяйян кяс,
Гарын, бел йцклямяз, олду хилас бяс.
Бу баьлардан узаг дур варса аьлын,
Няйин вар, гане ол, сян йарса аьлын.
Ня вар ганечиликтяк ращат алям!
Ня вар асудялик тяк ляззят алям!
Варындырса чюряк, су, ъялд айаг чяк,