278
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бойу кюлэя салсын чямян цзцня
Эцлсцн о сярв иля сямян цзцня,
Йох, йох онун гясди бу дейил, билсян,
Ня эцлдцр, ня сярвдир, ня дя нястярян.
Онун мягсяди дя, ешги дя тякдир,
Бир буъаг ахтарыб, мин ащ чякмякдир.
Бцлбцля сиррини ачмаг истярди,
Бялкя тязяляня йенидян дярди.
Бялкя эцлцстанда ясян кцлякляр
О гяриб ашигдян веря бир хябяр.
Бялкя дя ачыла гялбинин баьы.
Галха синясиндян айрылыг даьы.
О йердя бир эюзял хурмалыг варды,
Чин няггашларындан бир йадиэарды.
Онун ъярэя-ъярэя хурмалыглары
Санки йол салмышды бещиштя сары.
Бу хош сейранэаща - башдан, бинадан
Айаг басмамышды ъанлы бир инсан.
Лейлинин йанында бир бюлцк ниэар
Эялиб о чямяня йетишди онлар.
Лейли йашыллыгда отурду эцл тяк,
Отлардан белиня кямяр чякяряк,
Щайана дяйдися онун няфяси,
Ачылды сцсянин, эцлцн гюнчяси.
Щансы чямяня ки, яли чатарды,
Шцмшад эюйярярди, сярв бой атарды.
О сярв бойлулар, о эцл цзлцляр
Шадланыб эцлдцляр орда бир гядяр.
Бир ан гошулдуса шадлыьа Лейли,
Чох да баьланмады мяълися мейли.
Туту гушу кими о сювдалы гыз
Бир сярвин алтына отурду йалныз.
Эизлиъя сызлады мещрибанлыгла,
Сонра диля эялди бир хош гылыгла:
Сян ей ешгя лайиг, язиз дилдарым,
Сян мяня лайигсян, мян сяня, йарым.
Ей сярв гамятли, ъошгун щявясли,
Ей атяш црякли, сярин няфясли,
Нолар ки, эюрясян сян дя бу баьы!
Эялиб галдырасан синямдян даьы.
Нолар, бир тапасан бу баьда мяни!
Сян сярви эюрярсян, мян дя нарвяни.
Тутаг ки, дюзмцрсян мяни эюрмяйя,
Мяним бу баьчамдан гачырсан нийя?
Сюйля, сифаришин эялмяйир нядян?
Лайиг дейилямми бу вяфайя мян?”
Сюз сона чатмамыш ешитди бир сяс,
Еля бил бир анлыг кясилди няфяс.
Гязял охуйурду йолда бир няфяр,
Мяънунун шерийди о эюзял ясяр:
Ей мяним пярдями ачан ъананым,
Гой олсун умудун пярдя тутаным.
Мяънуну боьмушду ган дальалары,
Лейли о йазыьы анырмы бары?
Мяънунун баьрыны йандырыр ялям,
Лейли щансы гялбя су сяпир бу дям?
Мяънунун гялбини дялмиш ох, тикян,
Лейли ня наз иля йатыр, эюрясян?
Мяънун мин ащ чякиб аьлайыр бурда,
Лейли неъя шадлыг ахтарыр орда?
Мяънун дярд ичиндя, даь ичиндядир,
Лейли щансы бащар, баь ичиндядир?
Мяънун гям зянъири вурмуш юзцня,
Лейли эцлцмсяйир кимин цзцня?
Мяънунун цряйи цркмцш щиърандан,
Лейлинин хяйалы нядир бу заман?”
Буну динлядикъя, гызын эюз йашы -
Тюкцлцб, йумшалтды торпаьы, дашы.
Баьдакы гызлардан бириси бу ан
Лейлийя бахараг эюзцнцн алтдан,
Эюрдц ки, дярд чякир о эюзял пяри,
Ешгя мещрибандыр онун эюзляри.
Сонра евляриня гайытды гызлар,
Сядяфя дцрр кими эирди о ниэар
85
.
О гызын гялбиндя галмады бу сирр,
Эедиб анасына сюйляди бир-бир.
Мягсяди буйду ки, анасы йеня
Бир чаря ахтарсын онун дярдиня.
Бу накам эюзялин анасына бах,
Гяфясдя гуш кими о чырпынараг,
Деди: “Юзбашына галса бу ниэар,
О, Мяънун олмушдур, бу да мяст олар.
Ону сябр етмяйя чаьырсам яэяр,
Горхурам мящв олуб ялимдян эедяр”.
Онун щясрятийля щей йана-йана
Сябр едиб дюзцрдц йеня дя ана.
Лейли дюрд диварда бир хязиня тяк,
Ай кими чадырда йашайырды тяк.
Булутдан тутгунду чякдийи ащлар,
Гында гылынъ кими олмушду гямхар.
Язаб ичиндяйди о назлы мяляк
Вармы мящяббятля шад олан цряк?
ИБН-СЯЛАМЫН ЛЕЙЛИНИ ИСТЯМЯСИ
Баьын ъалалыны йарадан уста
Бюйля нягл едирди дастан хцсусда:
О эцн ки, о баьа эирди айпара,
Йайды шяфягини асиманлара.
Эцл сярвин башында дястя баьлады,
Эцлцн вя эцлабын алчалды ады.
Зянъир щалгасы тяк бири-бириня
Кечмишди Лейлинин сачлары йеня.
Йолда Бяни-Ясяд гябилясиндян
Бир няфяр, Лейлийя раст эялди бирдян.
Бюйцкдц ондакы вцгар вя щцняр,
Ещтирам сахларды она ярябляр.
Чохду гябиляси вя гощумлары,