288
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Овчуйа узадыб деди: - Буйурун.
Овчу силащы да, сазы да алды,
Марал азад олду, саламат галды.
Ата юз оьлуну язизляйян тяк,
Мяънун да маралы язизляйяряк,
Тутуб сыьаллады о дилдарыны,
Баьлады щейванын йараларыны.
Онун эювдясини чох тумарлады,
Маралдан даща тез юзц аьлады.
Деди: “Щясрят чякян даьлар маралы,
Сяндями тайындан дцшдцн аралы?
Ей чюл гошунунун эюзял сарбаны,
Даьлар дюшцндяки чадырын щаны?
Хош ятрин ъанандан эятирир хябяр,
Эюзцн севэилимин эюзцня бянзяр.
Бу тордан айаьын гой азад олсун,
Йетиш юз тайына, о да шад олсун.
Сяндян ираг олсун дцшмянин фянди,
Бойнуна кечмясин шащлар кямянди.
Дишлярин кечмясин гызыл гапаьа,
Йарашыр сяндяки сядяф додаьа.
Охларын йайына йарыйан дярин
Юз палтарын олса йахшыдыр сянин.
Зящри ярится дя исти эюз йашын,
Ахмасын цстцня торпаьын, дашын.
Сян ей мярд синяли, уъабой марал,
Мян гялби йанмышын щалына бир гал.
Билирям эенишдир эяздийин щасар,
Щасардакы айдан бир хябярин вар.
Отладыьын заман о тяряфдя сян
Йара ящвалымы ачыб дейярсян:
Дцшмян гахынъына гурбан олан йар,
Ямриня щазырам, ня истяйин вар?
Биз айры дцшяли язиййятдясян,
Сян дя мяним кими бу мющнятдясян.
Бир гоъа дост да йох имдада йетсин,
Бир ох да йохдур ки, щядяфя эетсин.
Ащ! Сянин гогуну вермяся кцляк,
Онун да адыны чякмяйир цряк.
Хяйал да анмаса, дуймаса сяни,
Йохдур варлыьымда онун мяскяни”.
Мяънун аьлайараг бу гяриблийя,
Дярдини бир дейил, йцз дейя-дейя,
Йазыг маралъыьын ачды торуну,
Эюзляриндян юпцб бурахды ону.
Гачды сящралара тор эюрмцш марал,
Мяънун юз йолуна башлады дярщал.
Эеъянин йолчусу йетишди щаман
Бир Йусиф ъамалы алды гуйудан
89
.
Улдузлар ичиндя о парлады тяк,
Эюй Мисри Нил кими ъошмушду, эерчяк.
90
Эюзц даьлы чюлц мил-мил эязярди,
Нил рянэиндя ахан Ниля бянзярди.
Ня суйа гуш кими димдик вурарды,
Ня дя илан кими дил чыхарарды.
Гыврылыб гялбиндян вурулмуш кими,
Ютмязди ганады сынмыш гуш кими.
Алышыб йанарды бейни, дамаьы,
Санки ярийирди бир пилтя йаьы.
Шам кими сюнся дя о бирдян-биря,
Йеня дя гоймазды йаныны йеря.
МЯЪНУНУН ГАРЬА ИЛЯ СЮЩБЯТИ
Ачды эюзлярини йухудан сящяр,
Сары кюйняк эейди о мави эюйляр.
Эцлдц о сары эцл, о эюйляр гызы,
Дцнйа башдан-баша эейди гырмызы.
Мяънун хязан эюрмцш эцл кимийди, ащ!
Эюзцндя аьларды эцлцзлц сабащ.
Бу сонсуз сулара од дцшян заман
О да эямисини чякирди судан.
Эцняшдя йандыгъа яли, айаьы,
Няфясдян дцшмцшдц эцнорта чаьы.
Чылпаг галдыьындан о, кюлэяляр тяк
Отурду бир аьаъ кюлэясиндя тяк.
О щцндцр аьаъын кюлэясиндя, бах,
Сулар ахышырды шырылдайараг.
Эюй кими, эирдя бир щовуз ки, варды,
Суйу кювсяр кими парылдайарды.
Онун дюврясини алмышды отлар,
Йашыл эейинмишди о йердя бащар.
Ъийяри истидян кабаба дюнян
О судан дойунъа ичяряк щямян,
Кар кими, лал кими диниб данышмаз,
Айаг сахлайараг динъялди бир аз.
О йашыл чямяня щейран галмышды,
О эюзял аьаъы сейря далмышды.
Будагда гараъа бир гарьа варды,
Эюзц чыраг кими ишыг саларды;
Эюзялляр сачы тяк гарайды рянэи,
Бахдыгъа охшарды гялби, цряйи.
Салещ бир гуш иди о йазыг гарьа,
Салещиляр кими эеймишди гара
91
Сакитъя дурмушду будагда о гуш,
Санки мина цстя шявя отурмуш.
Мяънун фикря эетди эюряндя ону,
Дуйду гялбляринин бир олдуьуну.
Сян, ей йас либаслы, ач, сюйля бары,
Нядир яйниндяки бу йас палтары?
Нядяндир, эеъянин рянэи вар сяндя?
Гара эцнлярями дцшмцсян сян дя?
Гямя мян йанырам, алышанса сян,
Мяним явязимдя гара эеймисян.
Цряйин йаныглы дейился бу дям
Нядян гаралмысан, ей дярдли щямдям?
Синян йанмамышса, заваллы гарьа,
Синяси даьлыдан гачма узаьа.