297
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Йалан да, доьру да олса щяр диляк,
Бари, бир няфяся бязякдир, бязяк.
Яввял сян ращатъа няфяс ал ки, бир,
Сонракы няфясин эюр неъя эялир.
Сяадят гапыны ачмаса бу эцн,
Кясмя умудуну ондан бцсбцтцн.
Чохлары буьданы сахланъ етдиляр,
Газанъ эюрмядиляр бир арпа гядяр.
Юмрцн ихтийары юз ялиндяйкян,
Ишини эюр, гуртар щамыдан еркян.
Сабащ ъиловуну тутанда яъял
Бир дя цзр истямя бу дцнйадан эял.
Дедийин шярбяти вермязляр сана,
Бил ки, йаратдыьын дцшяр пайына.
Гадын ня тохуса яйниня кечяр,
Киши якдийини топлайыб бичяр.
Бу эцн бир цзярлик йандыр ки, сян дя
Дуйасан ийини бялкя юляндя.
Юлцм дящшятини габагъа сына,
Ахырда дюзясян щяр аьрысына.
Юлцмц ким дуйса юлцмдян габаг,
Юлцм пянъясиндян хилас олаъаг.
Баш вахтындан яввял уъалса яэяр,
Юзц тяпясиня силля ендиряр.
Сяфяр хяйалиля эцлян бир додаг
Юз биширдийиндян пай апараъаг.
Адамсыз галмышдыр мейданын, бир дур,
Йетяр диванялик эял сакит отур.
Щяр кясин бир кюнцл щямдями олар,
Щяр чякилян дярдин бир сону да вар.
Сюз йох ки, уъадыр инсанлыг сяндя,
Лакин ит дя йашар, юляр вятяндя.
Яэяр инсансанса, инсанлыьы сев.
Бир див олсан беля, анла ки, щяр дев
Бир инсан шяклиндя эюрцнмяк истяр,
Дивдянся дярс алыб адамлыг эюстяр.
Ащ, оьул, инсансан, шяряфлисян сян,
Юзцнц дивляря таймы едирсян?
Аздыр йолдашлыьым бу йолда сяня.
Ъаным йедяйиндян эен гачма йеня.
Эял мяня йолдаш ол, щямъинсин мяням,
Бари, тясялли вер гялбимя бир дям.
Бу эеъя сян мяндян цз дюндярсян, ащ!
Бил ки, эеъ олаъаг ахтарсан сабащ.
Сюзлярим эялирся гялбиня аьыр,
Бу да, бил, фяляйин гязасындандыр.
Гачма, йахына эял, иш эюр ялинля,
Заманын щюкмцнц бир йахшы динля.
Мян юмрц битирдим, сян шад ол йазыг,
Шярабы сян ич ки, мян мястям артыг.
Юлцрям, юмрцмц чатдырдым баша,
Гям юлдцрдц мяни, сянся шад йаша.
Инан ки, эюйляря соврулду кцлцм,
Эцняшим саралыр, йахындыр юлцм.
Эцняш ахшам олду, щардасан сящяр
Оьлум, мян юлцрям, бир кюмяк эюстяр.
Оьул, эял, атайын пис эцнцня чат,
Эял, ъаны чыхмамыш она ял узат.
Мян ялдян, айагдан дцшмяздян яввял
Сюнмцш оъаьымы гыздырмаьа эял.
Йеримдян гопарса мяни рузиэар,
Эял мяним йеримдя юзцн тут гярар.
Гой юлцм ямриля ъанымы алсын,
Бари, бир оьулса йурдумда галсын.
Юлцм сяфяриня чыхса бядяним,
Билим ки, йеримдя адам вар мяним.
Юлцм йасдыьымда бахмасан мяня,
Ня доста хош эяляр, ня дя дцшмяня.
Кянардан-кянара чыхар бир няфяр,
Мяним йыьдыьымы гапыб гясб едяр.
Рявамы дцнйада мян талеи кям,
Оьлум ола-ола кимсясиз юлям?
Артыг чалынмышдыр кюч тяблим, инан,
Инди кюч йолуна щазырлашыр ъан.
Горхурам, кючмяйя тялясийям мян,
Кючцмц тярпядям сян эялмямишкян.
Мязарым цстцня сян баш гойасан,
О вахт аьлайасан, бярк аьлайасан.
Тцстцйя дюнся дя о эцн няфясин,
Мяня ня файдасы о аьлар сясин?
Гяминдян дцнйалар йанса да, дцзц,
Бир дя эцлмяйяъяк бяхтимин цзц”.
МЯЪНУНУН АТАСЫНА ЪАВАБЫ
Оьул атасына чох гулаг асды,
Онун щяр сюзцнц гялбиня йазды.
Истяди ики эцн сябр едиб дюзсцн.
Бу сювда йолундан о айаг цзсцн.
Ешгя тювбя демяк истяди, фягят.
Тювбя гулаьыны чякди мящяббят.
Мящяббят фили дя гойар пийада,
Она диз чюкянляр мярддир дцнйада.
Бу, кечя ширидир, о, мешя шири,
Бу, щямишя тикяр, йыртар о бири.
Ешгин каманындан ох атса бяшяр,
Онун юз ялини о, шил-кцт ейляр.
Мяънун топлайараг юз гцввятини,
Динляйиб атанын нясищятини,
Деди: “Ей няфяси рущума гцввят,
Сянсян мцшэцлцмц дцзялдян, ялбят.
Сюзцн, нясищятин димаьымдадыр,
Бах, гуллуг щалган да гулаьымдадыр.
Эюзял нясищятин гялбя чырагдыр,
Ким бойун гачырса, бяхтдян узагдыр.
Мян гулаг асардым бу сюзляриня,
Нейляйим, ялимдян эялмяйир йеня.
Мяня аьыл дярси охумагла сян