296
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Кясди умудуну дярдли оьлундан,
Бир дя эюзлямяди саьалмаг ондан.
Бир кцнъя гысылыб галды о бахтсыз,
Биръя дюрд кцнълцнц эюзляди йалныз.
Гоъалыг, зяифлик, бир дя бядбахтлыг,
Она кюч йолуну эюстярди артыг.
Дцнйанын дярдиндян о эялди тянэя,
Сыхылмыш боьазы бянзяди чянэя.
Горхду ки, юлдцрсцн бу яъял ону,
Эялиб йадлар алсын онун йурдуну.
Хястя тяк ялиня бир яса алды,
Ики няфяр ъаван йанына салды.
Аллащ ишыгладар, дейиб, йолуну,
Йеня дя эязмяйя чыхды оьлуну.
Даь иля сящраны эязиб бир заман,
Чюлляри, гумлары салды айагдан.
Умудла ял ачыб хейли эяздиляр,
Щеч йердя тапмады оьлундан ясяр.
Нящайят бир няфяр хябяр верди ки,
Язаб евиндядир сизин о итэи.
О бир йердядир ки, хярабязардыр,
Бахдыгъа горхунъдур, санки мязардыр.
Гара булуд кими о чиркин дийар
Нефт кими алышыб, тутушуб йанар.
Йеня йола дцшдц заваллы гоъа,
Бцтцн эцнц эязди йоллар бойунъа.
О бяхтсиз оьлуну эюряндя бирдян,
Ойнады гоъанын гялби йериндян.
Мяънунда йох иди щяйатдан ясяр,
Варлыьы дярийди, бир дя сцмцкляр.
Варлыг дцнйасындан дцшмцшдц гачаг,
Сювда йолундан да эязирди узаг.
Хяйалдан асылмыш чюпя бянзярди,
Юлцмдян гуртармыш бир тцк гядярди.
Йер цстдя ит кими чабаласа да,
Йер алтдакиндян дя щечди дцнйада.
Гайнагдан дцшмцшдц щяйат газаны,
Айагдан дцшмцшдц, щушсузду ъаны.
Йарылмыш башындан дцшмцшдц папаг,
Йердя илан кими щей гыврылараг,
Ял бойда дярини о тярки-вятян
Фитя тяк тутмушду юз эюбяйиндян.
Ата сыьаллады онун башыны,
Сахлайа билмяди юз эюз йашыны.
Ахытды сел кими ъийяр ганыны,
Учурду кюнлцнцн ханыманыны...
Ачылды Мяънунун бу дям эюзляри,
Гялбя мунис эюрдц о бир няфяри.
Бахды атасына о бяхти гара,
Лакин танымайыб гачды кянара.
Бир адам юзцнц унутса яэяр,
Башга бир инсаны таныйар мяэяр?
Деди: “Сян нячисян, де эюрцм кимсян?
Эялдийин йоллара гурбан олум мян”.
“
Мян сянин атанам, ей ъийяр парам,
Ня вахтдыр, бир сяни мян ахтарырам”.
Мяънун атасыны таныды бу ан.
Дцшцб айаьына аьлады ал ган.
Ата гуъаглады йазыг оьлуну,
О буну юпцрдц, бу ися ону.
Ащ, тута билмяйиб бир йердя гярар,
Мин новщя чякяряк чох аьлашдылар.
Атанын эюз йашы чай кими ахды,
Сонра бой узуну оьлуна бахды.
Эюрдц, юлц кими о чыл-чылпагдыр.
Башы папагсыздыр, йалын айагдыр.
Бир хялят эютцрцб юз щейбясиндян,
Эейдирди оьлуна, юртцлдц бядян.
Башмаг да, папаг да верди, мцхтясяр,
Бязяди тяпядян дырнаьа гядяр.
Сонра да аталыг нясищятийля,
Она юйцд верди юз адятийля.
Деди ки: “Ей рущум, бу йухудан галх,
Ъцт атлы зяманя тялясир, бир бах.
Бу йолун щяр оту гылынъдыр, оьлум,
Эял, чякин бу йолдан, гурбанын олум.
Йедийин зярбяляр чох асан дейил,
Тутаг ки, сян дюздцн бир ай, йа бир ил.
Йеня ох атаъаг рящмсиз фяляк,
О, сянин ганыны ачыг тюкяъяк.
Тутаг бир нечя эцн йеня дюздцн сян,
Лакин бу йерлярдя ъан вериб юлсян,
Ъанавардан тутмуш пялянэя гядяр
Сянин бядянинля дойар вящшиляр.
Гцрбятдя юлмя эял, ня вармыш бунда?
Ит олмаг йахшыдыр ана йурдунда.
Баш эютцрцб гачдын вящши чюлляря,
Гоъалдын, чатмады ялин бир йеря.
Язаблар чякмяйин мянасы вармы?
Даима зиллятя дюзмяк олармы?
О сулар йатаьы чайлаьа бир бах,
Селдян хараб олмуш эюрдцйцн чайлаг.
О селляр ахыдан даьа гыл нязяр,
Ону да зялзяля даьыдыб тюкяр.
Бу зиллят, бу язаб пянъясиндя сян
Дямирдян дя олсан чцрцйяъяксян.
Эетди юмрцм-эцнцм сянин дярдинля,
Рам олуб бир заман атаны динля.
Баш эетди, ъиловун бяркдир, ей инсан,
Алышды цряйим, сян йеня хамсан.
Чюлдя лящлямякдян бир дяфя ял чяк,
Вящшиляр йанында ким ат сцряъяк?
Дивляр йатаьына эял олма мящрям,
Гачма зяманядян, ей талеи кям.
Башындан бир даьыт бу гайьылары,
Юзцнц хяйалла эял алдат, бары.
Бир арзуйла йаша, о, пуч олса да,
Арзуйла шадланар агил дцнйада.