303
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Юзцся бир тикя йейярди щяр эцн.
Вящши щейванлара о, ил узуну
О гядяр верди ки, юз рузусуну,
Рузи верян билиб ону щяр щейван,
Сяъдяйя дурарды эюрдцйц заман.
Ондан айрылмазды бир дям вящшиляр,
Эялиб йем аларды щяр ахшам, сящяр.
Бир ели алдадар верилян ещсан,
Ещсана гул олар щяр азад инсан.
ЩЕКАЙЯ
Гядимдя беля бир рявайят вармыш
Ки, Мярв юлкясиндя бир шащ йашармыш.
Бир нечя кюпяйи зянъирляйяряк,
Бяндлярдя сахларды онлары див тяк.
Итлярдя яждаща гцввяти варды,
Дявянин бойнуну гопарарларды.
Аъыгланан заман шащ бир няфяря,
Атармыш йазыьы гудуз итляря.
Шащын гязябиня дцшсяйди щяр кяс,
Кюпякляр даьыдыб йейярди динмяз.
Шащын йахын олан адамларындан
Аьыллы, камаллы бир няфяр ъаван
Горхду ки, достлары гыран бу ъяллад
Эцнлярин бириндя олсун она йад,
Онун ащусуну юз вярдишийля
Сынагдан кечирсин кюпяк дишийля.
Итлярдян горхараг, мин щяйяъанла
О эедиб достлашды ит сахлайанла.
Итлярин йанына эялъяк щяр кяря,
Бир гойун атарды вящши итляря.
Бу йолда бяслянди, сахланды итляр,
О эянъдя галмады горхудан ясяр.
О ачыг яллини эюрян щяр кюпяк
Она гул олмушду, бойун бцкяряк.
Бир эцн, аъыгланды шащ о ъавана,
Цзцнц, эюзцнц туршутду она.
Ъяллада ямр етди щаман зцлцмкар:
Бу эянъи бу саат итляря апар!”
О итмяъазлылар итлик етдиляр,
Ит пай гапан кими алыб эетдиляр.
Эянъин ял-голуну баьлайыб щаман,
Итляря атдылар ону кянардан.
О дямирпянъяли, о пялянэ итляр
Яввялъя ъавана щцъум етдиляр.
Анъаг, таныйынъа бахыб дурдулар,
Гуйруг булайараг бойун бурдулар.
Щамсы йеря йатды цзляри цстя,
Йатдылар баш гойуб дизляри цстя.
Эянъя дайя кими олдулар, билсян.
Бир эцн эялиб кечди бунун цстцндян,
Цзцнц эюстярди аь сящяр йеня,
Бойанды цфцгляр гызыл рянэиня.
Шащ пешиман олду юз тутдуьундан,
Йахын нядимляря сюйляди бу ан
Дцнян о эцнащсыз ащуъуьу мян
Сящв едиб итляря вердим ялимдян.
Бир бахын, эюрцн ки, о гудуз итляр
Эянъин вцъудундан гойдуму ясяр?”
Итляри сахлайан эялди чапараг,
Деди ки: “Ей шащым, сян сирря бир бах,
Бу эянъ - инсан дейил, мялякдир, мяляк.
Ону сайясиндя сахлайыр фяляк.
Галх, эял, бир ондакы ишыьа бах сян,
Танры сянятини бялкя эюрясян.
Итлярин аьзында саь отурмушдур.
Онларын аьзына мющцр вурмушдур.
О яждащацзлц ъанавар итляр
Онун тцкцня дя вермямиш зяряр”.
Шащ ямр ейляди ки: “Дайанмаг олмаз,
О ялдян эетмиши тез един хилас”.
Итлярин йанындан, йол мямурлары
Эянъи эятирдиляр сарайа сары.
Шащ щейран галды ки, о иэид ъаван
Неъя ъан горумуш о гудузлардан.
Аьлайа-аьлайа эюз йашы тюкдц,
Ондан цзр истяйиб, диз цстя чюкдц.
Деди ки: “Ач, сюйля сян, ей гящряман,
Неъя ъан гуртардын о гудузлардан”.
Эянъ деди: “Яввялъя чякиниб сяндян,
Тикяляр атмышдым о итляря мян.
Етдийим йахшылыг эетмяди щядяр,
Итляр юз аьзыны мющцрлядиляр.
Лакин гуллуг етдим дцз он ил сяня,
Ахырда бу ъцря щаг вердин мяня.
Сян мяни итляря атдынса яэяр,
Йахшы ки, дост йейян дейилмиш итляр.
Достлуьу сяндя йох, итдя эюрдцм мян,
Ит билян щюрмяти айагладын сян.
Ит сяня дост олар, бир сцмцк атсан,
Намярд гядир билмяз, олсан да гурбан”.
Шащ щейран галды ки, бу ня щекмятдир,
Билди ки, сяадят - инсаниййятдир.
Гяфлят йухусундан айылды бирдян,
Ял чякди итликдян, итпярястликдян.
Буну сюйлямякдян бир мягсядим вар:
Сяхавят гялядир, о, ъан горуйар.
Мяънун бяслядикъя о щейванлары,
Чякди дюврясиня бир ъан щасары.
Щасар ятрафында эязян щяр щейван
Мяънунун ишиня йарарды щяр ан.
Бир йердя дурса да, галхса да яэяр,
Йанындан эетмязди досту вящшиляр.
Мяънуна бянзясян инсанлыгда сян.
Дцнйада ня гцсся, ня дярд чякярсян.
Хялифя дя йеся сцфряндя немят.
Йемяйи сяндянся, гулундур, ялбят.