312
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бу арыг ъанымла кечинирям аъ,
Ъанымда йемяйя йохдур ещтийаъ...
Лакин, бурахмарам рузини ялдян,
Йейянляр тапылар, йемясям дя мян.
Бир немят йейяндя асланла марал,
Онлар чейнядикъя дойурам дярщал”.
Сялим анлады ки, о мярд, о гочаг
Чюряксиз, от иля доланыр анъаг.
Эцлмяди ашигин о хюряйиня,
Дяйиб тохунмады онун гялбиня.
Деди ки: - Дцнйада йемяк цзцндян
Чох гушлар тяляйя дцшмцшдцр, билсян.
Ня гядяр дян дярди чякся бир инсан,
Онунчцн о гядяр дярд веряр заман.
Ким гянаят ется ота, сянин тяк,
О юз аляминин шащыдыр, эерчяк.
ЩЕКАЙЯ
Бир эцн адлы-санлы шащлардан бири
Эязиб долашырды узаг бир йери.
Бир защид евиня йетмишди о шащ,
Защид о дцнйайа тутмушду пянащ...
Шащ щейрят етди ки, ня цчцн, нядян
Хярабя олмушдур защидя мяскян?
Шащ суал етди ки: “Дейин мяня бир,
Бу киши йол цстдя дуруб нейляйир?
Ня йейир, ня ичир, сяняти нядир?
Кимдир, щаралыдыр, шющряти нядир?
Дедиляр: “Бир мяшщур защиддир, анъаг,
Юмр едир йухудан, емякдян узаг
Гатлашыр зиллятя, зящмятя бир-бир
Бцтцн инсанлардан узаг чякилир”
Шащ, онун щалындан олъаг хябярдар,
Защидин йанына ат чапыртдылар
Гапычы эетди ки, хябяр йетирсин,
Шащын щцзуруна ону эятирсин.
Деди: “Ей дцнйадан ялини цзян
Ничин хошланырсан бу хярабядян?
Бурда ня йолдашын, ня йемяйин вар
Ничин маьарада тутмусан гярар?”
Ъейран овлаьындан дярилиб эялян
Бир чянэя гуру от эютцрцб щямян,
Защид ъаваб верди: “Будур хюряйим,
Бундан гцввят алыр мяним цряйим”.
Гапычы шащ кими сцздц эюзцнц:
“
Бялайа салмысан - деди, - юзцнц.
Йазыг, бизим шаща хидмят ейлясян,
Бир дя от йемязсян бу чюллярдя сян”.
Защид ъаваб верди: “Сюзцн ябясдир,
Бу от бир эцлгянддир, мяня бу бясдир.
Бу отун сиррини билсян, ей инсан,
Шащын гуллуьундан азад оларсан”.
Ону динлядикъя шащ, бирдян-биря
Гызышыб атындан сычрады йеря.
Дюшянди защидин юнцня хаган,
Юпдц о мцгяддяс айагларындан.
“
Азадлыг язиздир, - деди, - даима,
Будур сюзляриндя эизлянян мяна”.
Мяънун бу наьылдан севиниб дурду,
Ачыг бир црякля шадкам отурду.
Азаъыг достлара кюнцл веряряк,
Щамынын щалыны сорушду тяк-тяк.
Ашиги аьламаг тутду о заман,
Соруб ящвал тутду юз анасындан:
“
Неъядир ганады гырылмыш о гуш?
О да мы айрылыг дустаьы олмуш?
Йанында гарадыр цзцм язялдян,
Гара бир гулуйам юз анамын мян.
Сюйля, о, саьдырмы, неъядир бу дям?
Цзцнц эюрмяйи арзу едирям”.
Сялим щисс етди ки, о гялби гырыг,
Ана щясрятиля ъан верир артыг.
Онун эювщярини бойады гана,
Евдян анасыны эятирди она.
Ана юз оьлуна бойланды бир аз,
Еля бил гялбини доьрады алмаз.
Эюрдц ки, гызыл эцл солуб саралмыш,
Айнанын цзцнц сары пас алмыш.
Бир вахт ялиф кими дуран гамяти
Нун кими бцкмцшдцр ешгин мющняти.
Ону эюрян кими титряди щямян,
Донду ял-айаьы онун гяминдян.
Эащ эюз йашларыйла йуду цзцнц,
Эащ йолуб сачыны, дюйдц юзцнц.
Сонра сыьаллады онун ъаныны,
Юпцб гуъаглады ъан дярманыны.
Ъанына ял чякиб, йазыг аьлады,
Оьул йарасыны ана баьлады.
Тозланмыш башыны йуйуб ислатды,
Йорьун айаьындан тикан чыхартды.
Мящяббят цзцндян заваллы ана
Ялиндян эяляни эюстярди она.
Деди ки: “Ъан бала, бу нядир, де бир?
Ойунса, ойунун йери дейилдир.
Яъял гылынъыны чякдийи анда
Йеня дя сярхошсан сян бийабанда.
Атан шикайятли эетди ялиндян,
Мяни дя юлмцш бил йахынларда сян...
Галх, евиня гайыт, бир анла буну,
Сащибсиз бурахма эял юз йурдуну.
Щятта бу эюрдцйцн гушлар, вящшиляр
Чыхыр йувасындан ахшама гядяр.
Еля ки, ахшамын цзц эюрцнцр,
Щяр гуш йувасына цз тутуб дюнцр.
Халгдан ня вахтадяк эизляняъяксян?
Чюллярдя йухусуз юмр едяъяксян?
Узат айаьыны юз евиндя эял,