314
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Ъанында аз иди щяйатдан ясяр.
Онун айаьына йыьылыб щямян,
Ганлы йаш тюкдцляр онлар эюзцндян.
Айылсын, дейяряк, Мяънун бир тящяр,
Она эцлаб суйу чилярди эюзляр.
О щиссиз ашигся айылан заман
Дуалар етдиляр она щяр йандан.
Евя апармаьа чох чалышдылар,
Дедиляр, вятяндя тутсун о гярар.
Лакин, бир ащ чякди о бяхти гара,
Йеня юз кючцнц сцрдц даьлара.
Цряйи - дярд еви, ъийярляри - ган,
Чюллярдя эязирди йеня пяришан.
Ардынъа дцшмцшдц вящши щейванлар,
Щямдям олмамышды она инсанлар.
Шярриндя бир хейир эюрмядийиндян,
Юз ъанамазыны атды килсядян...
Юмцр йол эедирди, санки бир шимшяк,
Мяънун ял цзцрдц ондан булут тяк.
Мадам ки бу щяйат баги дейилдир,
Мин ил дя, бир ан да йашасан бирдир.
Щяйатда юлцмцн нишаняси вар,
Онун ишвясиня инсанмы уйар?
Ей юлцм сирриндян гафил доланан,
Ей бу щягигятдян хябярсиз инсан,
Юлцм сяфяриня йыьышмадан сян
Чохму юз юмрцня эцвяняъяксян?
Мяэяр дярк етмяйир зяиф дцшцнъян
Ки, сян бу дцнйада нячисян, нясян?
Бу йер кцтлясиндя зярряляр ки, вар,
Мцяййян юлчцйя сащибдир онлар.
Анъаг, Гаф эювдяли даь юнцндя, бил,
Онларын гиймяти ялиф дя дейил.
Бу эениш тарлада, ей мяьрур инсан,
Сян кичик бир будаг, йарпаг бойдасан.
Башыйын цстяки фяляйя бах сян,
Эюр ня эюрцнцрсян она нисбятян.
Бу эениш алямя ачсан эюзцнц,
Щеч кими эюрярсян бурда юзцнц.
Сянин дцшцнъяндя бир щягигят вар,
Мцяййян юлчцдя тутмусан гярар.
Лакин бу дцнйанын гаршысында, бил,
Сянин ен-узунун зярря дя дейил.
Алчаглыг щяддини ашдыьын йердя
Дцнйада “мян варам” демязсян бир дя.
Торпаьын гойнуна эял сыьын анъаг,
Гой юртсцн ейбини о гара торпаг.
Ики-цч пас атмыш мыхын вар, бир бах,
Ону да зякатла йыьмысан анъаг.
Бир нечя гызыла эцвяниб дям-дям,
Дейирсян: “Дцнйанын аьасы мяням”.
Ня гядяр мющтаъсан дцнйа ящлиня,
Ишин ащцвайла кечяъяк йеня.
Уъалар дцнйада башын, ей инсан,
Гуртарсан дцнйанын ещтийаъындан!
Щяля дя дцнйада халг миннятиндян
Йаханы гуртара билмямисян сян.
Эял, йад сцфрясиндян ит кими ял чяк,
Юзэя сцфрясиня бахма пишик тяк.
Мяшял тяк ялийин мцздцйля долан,
Шам кими, сян дя юз хязинянля йан.
Сян дя Низами тяк алямя танын,
Сян дя аьасы ол шащын, султанын.
ЛЕЙЛИНИН МЯЪНУНА СИФАРИШИ
Лейли гяфясдяки о эюзял дейил,
Тикилян гяляляр ханымыдыр, бил.
Мяънундан эялдикъя аъы хябярляр,
Йейирди гялбини мин гям, мин кядяр.
О да ашиги тяк олмушду дилтянэ,
Мящбясдя галмышды ъан чякишяряк.
Дцйцнлц бир сапын щалгасында гыз
Зянъирсиз дустаьа дцшмцшдц йалгыз.
Онун дюрд йанында эюзятчи варды,
Дцррцн ятяйини алмаз гырарды.
Таки о бир эеъя гачмасын йеня
Бцтпяряст ящлинин бцт мябядиня.
Яри ъанфишанлыг едиб Лейлийя,
Хош цз эюстярярди, шад олсун дейя.
Лейлинин гялбися тутгун, пяришан,
Сойуг гаршыларды ону щяр заман.
Сцфрядя йох иди милчякдян бир из,
Эеъя гарармышды, ев эюзятчисиз.
Лейли ашигини аныб црякдян,
Гапыдан ешийя сычрады бирдян.
Дцшмянляр йолундан бир аьаъ кянар
Бир йол цзяриндя отурду аьлар.
Истярди бу йолдан кечян бир няфяр
Она ашигиндян версин бир хябяр.
Бу дямдя дярдляря чаря эюстярян
Бир аь сачлы гоъа эюрцндц бирдян.
Гоъа Хызыр кими ити эедярди,
Йол ахтаранлара йол эюстярярди,
Сорушду гоъадан о дустаг ниэар:
Фяляйин ишиндян ня хябярин вар?
О вящшят чюлцндя вящшийя щямдям
Кимин хяйалийля йашайыр бу дям?”
Гоъа сюйляди ки: “Айцзлцм, инан,
Сянсиз гуйудадыр Йусиф щяр заман.
О туфанлы дяниз гопармыш щарай,
Уъа зирвясини итирмиш о ай.
Ъар чякир щиърана дцшяндян бяри,
Сящралар гойнунда кечир эцнляри.
Щяр ики аддымда: “Лейли ъан” дейир,
Щяр йердя: “Лейли эял, эял аман” дейир.
Цряйи щиъранла ситямля долу,
Бир Лейли йолудур Мяънунун йолу...”