321
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Балдыры ъивя тяк, гядди хейзяран.
О бцтдя щамынын нязяри варды,
Дцнйайа гийамят шуру саларды.
Шян иди, шух иди, щям дя фцсункар,
Эюзялляр эюзяли, о назлы ниэар.
Мин сяфра башыны эиъялляндирян,
Мин сювда сяфрасы гырарды щярфдян
Тцк кими инъяйди белдян о дилбяр,
Аьзы хырдаъайды гарышга гядяр
Шяки алмасы тяк чяняси варды
Мяккя гумундан да чох йандырарды.
Юпцшц бал кими, щцснц бяхтявяр,
Дадына чатмазды ня гянд, ня шякяр.
Додаьы набатла шякярдян ширин
Набат-мейвясийди юпцшляринин.
Щяр кяс ъамалында бир су эюрярди,
О дирилик суйу, щяйат верярди.
Уъа бир сярв иди онун вцгары,
Эцлабла шякярди бу сярвин бары.
Ъамалы эцняшля бир асиманда,
Ятри дя янбярля бир кариванда.
Щцснцнцн шювгийля ясирди рузэар,
Зейняб адланырды о эюзял ниэар
О назянин гызын гямийля йанан
Зейид ахтарырды бу дярдя дярман.
Нейлясин, щайандан бир чаря билсин
Ки, ляли гарт дашдан гопара билсин.
Зейдин гощумлугда бир айбы варды
Ки, дцнйа малындан касыб йашарды.
Варлы ямисини йохсул Зейиддян
Биръя дювлят иди йахшы эюстярян.
Зейд юз ямисиндян дювлят эюрмяди,
Ондан гыз истяди, гыз да вермяди.
Щяр ишдян сойудуб хяйала далды,
Ямиси йад олду, о йазыг галды.
Ъанан арзусуйла о ахшам, сящяр
Натяван эязирди гялбиндя кядяр.
Аьлар няьмяляри бир дяфя эцлмяз,
Дейирди: “Мян эцня дцшмясин щеч кяс”
Ями эизлядярди гызыны ондан,
Пярдяляр далында сахларды пцнщан
Зейдя юз гызыны вермямяк цчцн
Дювлятли бир киши эязирди щяр эцн.
Нящайят, мягсядя йетишдим, дейя,
Верди юз гызыны бир дювлятлийя.
Йазыг Зейд о эцндян дцшдц щясрятя
Сювдасы гярг олду гямя, мющнятя.
Йемякдян, йатмагдан галды сярбясяр,
Тутду сювдасындан йер цзц хябяр.
О да Мяънун кими чякди эюз даьы,
Зянъиря баьланды яли, айаьы.
Щцнярсиз, вяфасыз йолдашлара бах.
Ондан айрылдылар узаглашараг.
Бир юзц, бир кюнлц галды дцнйада
О да ки, даима йанырды ода.
Гыьылъым сачырды ондаки ъийяр,
Лейли дя тутмушду бу дярддян хябяр.
Ара бир йанына чаьырыб ону,
Охшар, язизлярди ешгин оьлуну.
Ондан щал тутарды о эюзял ниэар
Дярдиня гошулуб аьларды зар-зар.
Зейдин вяфасыны хошладыьындан,
Она юз сиррини ачды о ъанан.
Зейд ися мещрибан, эюзял Лейлидян
Хябяр апарырды Мяънуна бязян,
Мяънун ки, ъанандан хябяр билярди.
Онун гаршысында рягся эялярди.
Зейд иди Мяънунун ешгиня щямдям,
Хябяр эятирярди йарындан щяр дям.
Она хош хябярляр дедикъя эцндя,
Мяънун гул олмушду онун юнцндя.
Зейди чох эюрмцшдц вящши щейванлар,
Вящшилик щиссиндян галмышды онлар.
Мяънун айрылыьа дцшяндян бяри
Айцзлц Лейлийя дедийи шери
Зейд юз яллярийля йазыб каьыза,
Апарыб верярди о эюзял гыза.
Достлар арасында о, йол саларды.
Мяктуб апардыгъа, мяктуб аларды.
Бир ахшам Мяънунун, новщя йериндян
Дцррляр ахдыгъа шерляриндян,
Зейд она цз тутуб деди тющмятля:
“
Инъиляр сяпиркян сян бу сянятля,
Ня цчцн дялилик йолу тутараг,
Аьлын шюлясиндян эязирсян узаг.
Сян сюз устасысан, ей бюйцк инсан.
Ня цчцн бу йазыг эцня галмысан
Защирдя чох рцсва эюрцнсян дя сян,
Сювдада Зейиддян артыг дейилсян.
Мян дя аьлайараг, гямляр ичирдим.
Сяндян дя пяришан эцнляр кечирдим.
Нящайят, сябр едиб йашайаг дедим.
Сонра су да ичдим, чюряк дя йедим.
Эял вурьун кюнлцнц унудуб динъял,
Адына бир Мяънун демясинляр эял”.
Шящвяти юлдцрцб бянлийи атан,
Дцнйа эюрмцш Мяънун гызыб бу заман,
Зейдин тющмятиндян алышыб йанды,
Вурьун демясиня чох аъыгланды.
Зейдя сюйляди ки: “Бу цз иля сян
Узун данышансан чякил эюзцмдян.
Мяня бир сифариш эятирдин яэяр,
Сюйля артыг-яскик данышма щядяр
Узун данышанын пис олур сяси,
Данышма Зейд иля Ямр яфсаняси.
Мяня дяли дедин, ня щаггын вардыр?
Дяли тякяббцрлц долананлардыр.
Мян див баьлайанам, бир див дейилям,