322
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Щури, мяляк кими азадам бу дям.
Див хисляти дейил, хошдур хислятим,
Дцнйа шащындандыр бу тябиятим,
Мяним хасиййятим хош олдуьундан,
Йанымда рам олур бу гядяр щейван.
Эцнаща батса да мяня баханлар,
Лятиф хасиййятли бир хилгятим вар.
Дцзлцк ахтармагдыр мяним адятим,
Онунчцн яйридир бу эцн гамятим.
Ики дцз алятин няьмясими вар?
Бярбят яйри олар, мизраб дцз олар.
Яйри гайрылмаса тутулан каман,
Дцз нишан эюзлямя атылан охдан.
Цзярлик йериня йанан налямдян
Язиййят палтары тохуйурам мян.
Мян йаман эюзляри йахшы билирям,
Онунчцн эюзцмдян горхурам бу дям,
Писдир юз эюзцня эялярся инсан,
Уьрасын нязяря бир башгасындан.
Дяли о шяхсдир ки, дцнйа варыны
Чох севиб, бяркидир ев щасарыны.
Мян юзцм камала йетяндян бяри
Ачдым бойнумдаки аьыр бяндляри.
Ришяси дюрд олан бу аьаъын мян
Дюрд мыхлы кюкцнц кясирям, билсян.
Гуртулуш гябзидир мяндя йадиэар.
Ня палтарлыьым вар, ня палтарым вар.
Сыныг бир эямидир апаран мяни,
Варсын да олмасын онун йелкяни.
Эямим дярйаларда батмаздан габаг
Йцкцмц атараг галырам чылпаг.
Мяним о дцнйайа мящяббятим вар,
Ня миннят чякяням, ня миннятим вар.
Чармыха чякилмиш бир бядян йягин,
Кюч вахты ъан верся чох олар чятин.
Сяндян ъан истяйян о йар эюзялдир,
Сянин ъан вермяйин щюкми-язялдир.
Севэи мейданында йалныз дайанмаг
Ъанана ъан вермяк шяртдяндир анъаг.
Демя ки, бу торда долашдыгъа мян,
Бир дян арзусудур кечян гялбимдян.
Торун эюзляриндя инан ки, щяр эцн
Ял-айаг чалырам батмамаг цчцн.
Тиканлы дцнйадан истярям мцдам,
Мурдар кими дейил, мярд кими чыхам.
Дцнйа икилайлы гапыйа охшар,
Одур ки, тутмарам бир йердя гярар.
Бу лайын бирини ачанда инсан,
О бири башына дяймиш щяр заман.
Гуйуда йерляшмиш аъиз бядянин,
Зянъиря мющтаъдыр щяйатын сянин.
Йол айрыъындакы бу бядбяхт бяшяр,
Гуйудан зянъирсиз чыхамы биляр!
Эюзялляр зцлфцдцр дедийим зянъир,
О да ки, рягибин ялляриндядир.
Гуйудан гуртармаг мцмкцн олса да,
Юзэянин ялийля олаъаг о да.
Юзцнцн гяминдян ат сцрян адам
Юзэянин гяминдян азаддыр мцдам.
Инсан юз бцтцнц сындырса яэяр,
Башга бцтя неъя пярястиш едяр?
Дявями бир бцтя тяряф сцрярсям,
Ъаным юз бцтцмдян гуртарар о дям.
Гырмызы шярабы ичся бир няфяр,
Юз зящмятляриндян чох йцнэцлляшяр.
Мягбулдур беля иш, мянфяятлидир,
Гафилляр эюзцндя чох дящшятлидир.
Шикайят етмирям мян бу щалымдан.
Йохдур бундан ращат башга бир ъащан,
Бу фындыг шяклиндя сямайя бир бах.
Башыма даш йаьыр эюйлярдян анъаг.
Ъанын мяьзи олан юз башыны сян,
Бир сцмцк зирещля щифз едямязсян,
Ийдятяк гырмызы олсам беля мян,
Чылпаг олдуьум вахт аьарар бядян.
Бадам ки, дейилям мян чылпаг олам,
Зянъи тяк гап-гара балалар доьам.
Аллащдан эялмишдир мяня бу гисмят,
Хошдур бу чякдийим бялалы мющнят.
Голтугда турш гора эяздириб сатан
Мейвячи бир мисал чякмиш бир заман:
Гардаш, янъир сатан бир адам цчцн
Янъири сатмагдыр щяр шейдян цстцн.
Щяр кяс сянятиндян йапышса яэяр,
Дцнйада ня якся ону да бичяр.
Охуму щядяфя дцз тутмушам мян,
Каман бошлуьудур зийан эятирян.
Хязиня бяндини ачардым, анъаг
Ачар шцшядяндир бялкя сынаъаг.
Щяр горху ичиндя бир умуд да вар,
Умуд заманында горху да олар.
Йох бу хярабатда мяня бир щямдям,
Бцтцн гощумлардан узаг дцшмцшям.
Гейбят ейлямярям, щийля билмярям,
Гафил йашамарам, дярдя эцлмярям.
Яъял пянъясиня дцшмямиш бядян,
Кюч сяси, “Кючмяйя йыьыш” демядян
Бу мющнят евиндян галхараг бу дям,
Бу эордан о эора мян эетмядяйям.
Башга бир дялилик эюрмцрям мяндя,
Дялилик будурса, дялийям мян дя”.
Камал дярйасыны бир аз да ачды,
О, полад дилийля эювщярляр сачды.
Бу ъана йайылан хош ъаваблардан
Зейд артыг утаныб, динмяди бир ан.
Билди о будаьын гюнчяси тякдир,
Икинъи бир гюнчя вермяйяъякдир.
Ядяб дярси алды щаман вяфадан,