333
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
Бил ки, унударсан алями йягин.
Ня гядяр аъизик бу дцнйада биз,
Фяляйин сиррини ачмаз фикримиз.
Рянэи эюмэюй олан бу ахар суйу
Гой су апарсын ки, чай суйудур бу.
Бир дамъы вермяйиб о юз суйундан,
Юлцрдц эялини сусузлуьундан.
Лейли ки, торпаьы ейляди мяскян,
Хязиня дивары олду дямирдян.
Ярябляр бу дярддян баьры ган олду,
Онун зцлфц кими пяришан олду.
Гызын щясрятини чякян адамлар
Ащ чякиб, оф дейиб, аьлады зар-зар.
Достларын бещишти - Лейлинин гябри,
Ъяннят гогуйурду илк бащар кими.
О мцгяддяс гябри юпярди йелляр,
Ону зийарятя эялярди елляр.
ЛЕЙЛИНИН ЮЛЦМЦНДЯН
МЯЪНУНУН ХЯБЯР ТУТМАСЫ
Бу мяшщур дастаны йарадыб йазан
Йазмыш сящифяйя беля бир фярман:
Ай батды, доланыб кечдикъя эцнляр,
Гялби гырыг Зейдя чатды бу хябяр.
Аьлайыб кюнлцнц ачды фярйада,
Дейин, аьламайан вармы дцнйада?
О, гара эейинди йасы вар кими,
Ядалят ахтаран адамлар кими.
О гябрин йанына йетишди бир, бах,
Бащар булуду тяк йаш ахыдараг,
Онун ган дальалы гябринин цстя
Сорма ня щалдайды о гялби хястя,
Селляр ахытдыгъа о дидясиндян,
Инсанлар баш алыб гачды сясиндян.
Ащ чякиб, алямя вялвяля салды,
Гяминдян фяляйин цзц гаралды.
О парлаг чыраглы, эюзял мязары,
Тярк едиб цз гойду чюлляря сары.
О чыраьы сюнмцш гаранлыг эеъя
О йолдан азмышы тапараг тякъя,
Онун гаршысында зар-зар аьлады,
О даьланмыш гялби йеня даьлады.
Ъырыб цз-эюзцнц о бирдян-биря,
Ащ чякиб, башыны вурурду йеря.
Мяънун юз достунун бахыб рянэиня,
Эюрдц булуд кими тутулмуш йеня.
Деди ки: “Гардашым, ня олмуш, ня вар?
Нядир няфясиндян чыхан аловлар?
Нядян цз-эюзцнц даьытмысан сян?
Нядян палтарыны гара эеймисян?”
Зейд деди: “Бяхтимиз эялмишдир гара,
Ишимиз чох йаман дцшмцшдцр дара.
Торпаьын баьрындан гара су чыхды,
Юлцм гапымызын ялини сыхды.
Долу баьымызы дюйдцйц заман
Тюкцлдц йарпаглар ясян рузэардан.
О эюзяллик айы дцшдц фялякдян,
Сярвимиз йыхылды, бош галды чямян.
Лейли, эюзял Лейли йеря эюмцлдц,
О сянин дярдинля йашайыб юлдц”.
Бу сюздян Мяънунун бцкцлдц бели,
Санки зялзялядян тутулду дили.
Илдырым вурмуш тяк гаралды щаман,
Щям дцшдц, щям йанды бу илдырымдан.
Тагятсиз йериндя дайанды бир ан,
Фяляйя цз тутуб деди: “Ей дювран!
Нядир бу вердийин инсафсыз гярар?
Бир зяифя гаршы бу ганунму вар?
Ота да илдырым йаьдырарлармы,
Бир гарышга цчцн бу зцлм олармы?!
Ня лазым ардынъа мин бир ъящянням.
Ону бир гыьылъым йандырар бу дям.
Сян ъама эюря дя эюз йашы эюндяр,
Щяр арзуйа эюря вериляр саьяр.
Мян баьры йанмышын тутдуьу чыраг
Бир йел силлясийля гаралар анъаг,
Бу гылынъ чякмяйин ня мянасы вар?
Мяэяр аьъаганад яждаща олар?”
Бцтцн фялякляря нифрят дейяряк,
Гачды сящралара о вящшиляр тяк.
Ъырды палтарыны о мин дящшятля,
Вящшиляр бахырды она щейрятля.
Онун селляр кими эюз йашы варды,
Она баханлар да беля аьларды.
Далынъа сцрцнцб Зейд кюлэя тяк,
Онун кюлэясиндян дилярди кюмяк.
Гялбиндя сызылты, эюзляри эирйан.
Даьлары дашлары салды айагдан.
Таб едя билмяйиб бу интизара,
Истяди баш чяксин о дост мязара.
Зейдя: “О мязары нишан вер” деди.
Сонра йар гябриндя битди от кими.
О, сярхошлар кими башы щавалы,
Юзцндя дейилди фикри, хяйалы.
Юзц гям йолчусу, йолдашы ащ-вай,
Рцсвайлар ичиндя щамыдан рцсвай,
Сачлары пяришан, башы думанлы.
Йолду сачларыны о гям нишанлы.
О бели гырылмыш шикястя-гамят
Эеъяси бир мящшяр эцнц гийамят.
Узагдан о гяриб мязары эюръяк,
Дцшдц торпаглара нурдан кюлэя тяк.
О йердя гыврылыб бир илан кими,
Тикана санъылмыш соьулъан кими.
Хязиня цстцндя йатмыш илан тяк,
О гяриб тцрбяйя сарылды бярк-бярк.
Эюзцндян лаля тяк эюз йашы эетди,