361
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Горхулу йухулар вар ки, щяр бири
Шадлыьа чатдырар, йозсан тябири.
ъийяр йыртанса да гямин пейканы,
Бунунчун йаранмыш сябрин галханы.
Баьла юз ящдини пярвярдиэара,
Башга дуйьулардан чякил кянара.
Танрынын ямриня сян ямял ейля,
Бил, цстцн эялярсян щяр бир мцшкцля.
Ня гыр йахшы дцррц, ня бош йеря сач,
Бядэювщяр оланла йахынлашма, гач.
Санма бядэювщярин вардыр вяфасы,
Хата ишлямякдя олмаз хатасы.
Заты пис узатса йахшылыг яли,
Итирмяз яслини кимся” мясяли.
Йадындан чыхмасын; эюрсян бядэювщяр
Ягряби юлдцр ки, йетиряр зяряр.
Щцняр ардынъа гош, халга щцняр сач,
Гапылар баьлама, яр ол, гапы ач,
Щяр ким юйрянмяйи билмяйирся ар,
Судан дцрр, дашдан да эювщяр чыхардар.
Анъаг, юйрянмяйи ар билян инсан
Мящрумдур дцнйада билик алмагдан.
Чох ити зещинляр йатан олдулар,
Ахырда сахсы габ сатан олдулар.
Тялимя щявяскар чох коразещин
Иглимляр газысы олмады? Дейин.
Тазынын аьзына дцшян щяр шикар,
Тялим эюрдцйцчцн щалал сайылар
98
.
Тялимдар дцзялдян итляри саптяк,
Олмазмы ъящд ется бир инсан мяляк?
Таны Хызыр кими юзцнц эял сян,
Дирилик суйундан бялкя ичясян.
Дцшцнмя ки, бу су аби-щейвандыр
99
,
ъан иля аьылдыр, аьылла ъандыр.
Онлары бяхш едиб бизя йарадан,
Ябяди йашарлар аьыл иля ъан.
Икинин щасили бир олур анъаг,
Сяндяки о ики Биря вараъаг
100
.
Бу икийля биря чатмадан, демя,
Адам олдуьуну ачыб щеч кимя.
Биря чат, икидян ял цз, сонра дур,
Бу ики алями тяпикляйиб вур.
Цчя дялил йохдур, ону севмя щеч,
Мцшрцк олма, узаш, икидян дя кеч.
Бир сапын уъундан тут кишиляртяк,
Икини ат, цчц бир етмяк эяряк,
Цчдян ял чякмясян, атмасан ону
101
,
Галдырмазсан эюйя вящдят топуну.
Икидян гуртулсан, яфсаня эязмя,
Бири тапсан, артыг бящаня эязмя.
Йетсян бу пайяйя, щялл олар мцшкцл,
Юзэя шей ня ки вар, йалныз щявяс бил.
Варкян саьлыг ялдя, ъаванлыг ялдя
Сяниндир щяр мурад, щяр хош ямял дя.
О сярв гамятин сынса наэящан,
Бир нятиъя чыхмаз мумйачылыгдан.
Дцнйада кечмясин бош ъаван чаьын,
Йол эет ки, эцълцдцр инди айаьын.
Ней кими бел баьла дин йолунда эял,
Уъа сярвя дюнцб эюйляря йцксял.
Бах, мяним сюйцдцм, гуру будагдыр,
Лалям сапсарыдыр, бянювшям аьдыр,
Гоъалдым, папаьа ялим вармайыр.
Кямяр барламаьа белим вармайыр.
Мян ки иш эюрярдим кишиляр сайаг,
Инди бах, душмцшям, щяр ишдян гачаг.
Рузэар мяни тутуб, ейляди ясир,
Заманын адяти даим белядир.
Сындырдым дцшмядян пярц балымы,
Инди ки, душмцшям, сорма щалымы.
Цздян чох эюзялди бизим Ящмядяк,
Цстялик дя вуруб чыхартды чичяк.
Тябим кюлэялярдян эюрся дя хятяр,
Салыр кюлэясини цстцмя щцняр
102
.
Санма гоъаларда щявяс йохалыр,
Адам йашадыгъа арзу чохалыр.
Санма ки, тяк биздя бу сиккя вардыр,
Щамы бу бялайя чохдан дучардыр.
Ей хястя кюнлцмя ейляйян ялаъ,
Етмя щяйатыны йетяня мющтаъ.
Йетяр зцлмятдяйям! Айдынлыг щаны?
Шикяст елямисян, йетир мумйаны,
Гялбими доьрайан мющняти щяр ан
Мяня асан етмяк сянинъин асан.
Бойнум азад икян, ей гадир гяни,
Хясисин йцкцйля язмя эял мяни.
Мяням юз данямя гянаят едян,
Сядяфтяк евимин аьасыйам мян.
Аьалыг лайигдир мяня дцнйада,
Баш яйя билмярям мян ясла йада...
Йалтаг зянъирини шир гырды, атды,
Одур бюйцклцйя дцнйада чатды.
Хясис щалвасыны йемякдянся мян
Йахшыдыр пайласам юз чюряйимдян.
Кяскин гылынъыны сийириб сящяр,
Низами, галх, ойан, йатдыьын йетяр!
Зящмятдян инъимя, йени мядян ач!
Бу дцнйа ящлиня хязиняляр сач!
ДАСТАНЫН БАШЛАНЬЫЪЫ
БЯЩРАМЫН АНАДАН ОЛМАСЫ
Сирляр хязнядары хязняни ачды,
Сачды ятрафына эювщяр, ня сачды.
Асылмыш тярязи эюйцн цзцндя,
Эювщяр бир эюзцндя, даш бир эюзцндя.
Ики рянэли олан бу дцнйа ки вар,
Ондан эащ даш алар, эащ эювщяр алар.