362
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Шащларын нясли дя белядир, беля,
Ушаг даш, йа эювщяр эяляр ямяля.
Еля вахт олар ки, эювщяр даш доьар,
Кящряба рянэлидян йагут гаш доьар.
Эювщярля дашдакы нисбятя мисал
Олмуш Йяздиэирдля Бящрамдакы щал
103
.
О вурар, бу охшар; ня цчцн? Сорма!
Дашда йагут олар, тиканда хурма.
О шикяст етсяйди кими ня заман,
Бундан йетишярди хястяйя дярман.
О эцн ки, Бящрамын сцбщц ачылды,
Гаранлыг эеъяйя ишыг сачылды
104
.
Кимйа кцрясини эюйцн йандыран,
Эцняшдян, гямярдян даим дям вуран
Мцняъъимляр дцшдц дярин щейрятя
Бахдыгъа эюйляри юлчян алятя,
Гялп эцмцш йериня гызыл эюрдцляр,
Дяниздян дцрр чыхды, дашдан да эювщяр
105
.
Йягин етдиляр ки, тязя доьулан
Олаъаг щцнярли, шющрятли инсан.
Талейи Щут иди, Мцштяри Щутда
106
,
Зющря бир лял иди санки йагутда.
Ай Сурда, ъювзада Тир тутмуш гярар,
Мяррих дя Ясяддя олду ашикар.
Мющкям ирадяйля Дялв дян Зцщял
Дцшмяня щяд вериб говду ялбяял.
Эялиб Зцщялиня Зяняб йанашды,
Эцняш Щямялиня йахын долашды.
Бир Мцштяри кими щяр парлаг цлкяр
О хошбяхтдир дейиб верди хош хябяр.
Бящрамын талейи беля дцзялди,
Хош бир игбал иля дцнйайа эялди.
Эюрцб талейини, юз игбалыны
Атасы тярк етди хам хяйалыны.
Билди биширдийи чийдир йа бойат,
Зцлмцн тохумундан эюйярмяз набат.
Ийирми илди ки, онун ювлады
Олантяк юлярмиш, галармыш ады.
Мцняъъимляр бахыб эеъя эюйляря,
Эялдиляр гярара беля бир кяря.
Дедиляр: - Шащзадя эяряк Ирана
Вида едиб эетсин Ярябистана.
Сяадят бяхш едяр юмрцня бялкя
Яряб мямлякяти, о гядим юлкя.
Щяр кяся бир дийар шярафят веряр,
Бялкя о йурд она мал, дювлят веряр.
Щярчянд ел ичиндя беля мясял вар:
“
Юлкя шащ ялиндян вар-дювлят тапар”.
Ата юз ювлады йашасын дейя,
Разы олду эетсин башга юлкяйя.
О заман ки, Сцщейл улдузу дурду,
Йямян юлкясиндя тахтыны гурду,
Шащ хябяр йоллады дярщал Немана,
Лаляни тапшырды баьа, бостана.
Неман эцлляр сяпсин, даим кейфи чаь,
Лаляйи-Немани олсун о йарпаг
107
.
Хосров гайдасыны она юйрятсин,
Шащлыг ядябини гой тялим етсин.
Неман шащзадяни апарды, эетди,
Айа юз гойнуну кяъавя етди.
Дянизлярдян мяшщур чешмяни, билсян,
Сахлады чох язиз ики эюзцндян.
Доланды дюрд бащар, ютдц дюрд хязан,
Бящрам дюнцб олду бир эур, бир аслан.
Деди цряйини Неман бир кяря,
Севиб хошладыьы оьлу Мянзяря:
-
Бящрамын йолунда цряйим дустаг,
Бу торпаг истидир, бу щава гураг,
Назикдир, инъядир бизим шащзадя,
Бир еля йер эяряк она дцнйада,
Уъалсын эюйляря башы, гялби шад,
Ачсын асиманда та ки гол-ганад,
Шимал нясиминдян пярвяриш алсын,
Бир лятиф щавада йерляшиб галсын.
Ращатлыг ичиндя йашасын щяр ан,
Ня гуру торпагдан, ня дя бухардан
Гой фитрят эювщяри зяряр эюрмясин,
Даим тямиз галсын, хятяр эюрмясин.
СИМНАРЫН ТЯРИФИ ВЯ
ХЯВЯРНЯГ ГЯСРИНИН ТИКИЛМЯСИ
Доланыб ятрафы щей гарыш-гарыш,
Мянзярля атасы етди ахтарыш,
Ахырда сяфалы бир йер тапдылар,
Истиликдян узаг, кядярдян кянар.
Еля бир йерди ки, бцтцн юлкядя
Йохду бярабяри онун бялкя дя.
Сарайы тикмяйя эязиб вардылар,
Мащир бир устаны чох ахтардылар.
Щяр эялян дурухду, дюндц бир даша,
Вурула билмяди имарят баша.
Нящайят йетишди хябяр Немана:
“
Доланма дярбядяр, дцшцб дюрд йана,
Сянин ахтардыьын гадир сяняткар
Олса, ола биляр Сам оьлу Симнар,
Зирякдир, од кими ити яллидир,
Дцнйайа щцняри, иши бяллидир.
Чох биналар тикиб Мисирдя, Шамда,
Йашайыр щяр бири бир ещтишамда.
Олмуш сянятинин гулу румлулар,
Чинли тишясинин тозуну йыьар.
О бянна олса да, мяшщурдур ады,
Одур мин няггашын бюйцк устады.
Онунтяк гийаслы сяняткармы вар?
Уъалыглар юлчяр, рясяд галдырар.
Фялякя цстцрлаб янкябутунун
Телиндян тор щюрмцш нязяри онун
108
.