365
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Эюрдц шащзадядя аьыл, кярамят,
Дуйду вар билийя онда фярасят
Эятирди лювщяни, мили мейдана,
Эюйцн сирлярини юйрятди она,
Юйрятди ня гядяр эизли, ашикар
Эюйлярин, йерлярин рцмузлары вар.
Ня варса бирбябир юйрятди, Бящрам
Юйрянди дярс алыб щяр сящяр-ахшам.
Елмин дярйасында тапды пярвяриш,
Цстцрлабдан, зиъдан алыб эюстяриш
116
,
Сирлярин цзцндян пярдяляр ачды,
Дярсини билмякдя мюъцзя сачды.
Бящрам да лювщяйя, миля йанашды,
Фялякин ишиндян дцйцнляр ачды.
Камала йетдикдя елми, ямяли
Силащдан йапышды гцввятли яли.
Ат сцрдц, алямя вялвяля салды,
Чювкянбаз фяляйин топуну алды
117
.
Онда ки, шющряти алями сарды,
Тутуб ъанаварын бойнуну гарды.
Гырды пянъясини, юлдцрдц шири,
Она тяслим олду сцбщцн шямшири.
Ох атыб, гарт дашы тикярди даша,
Еля бил тикилмиш ипяк гумаша.
Эюзцнц чевириб атса щяр йана,
Нишана цстцндян вурар нишана.
Гылынъына щядяф олсайды гайа
Ярийиб дюнярди од рянэли суйа.
Саплайар низяни дарыйа бирдян,
Щялгя алар кими эютцряр йердян.
О, дцзэцн вурарды узаг нишаны,
Тцк иля ойнарды онун пейканы,
Ишыьа, кюлэяйя ох атса яэяр,
Йан эетмяз, щядяфя щяр заман дяйяр.
Онда ки, талейи арха дурарды
Эюзцндян гачаны атыб вурарды.
Шир црякли мярдляр сющбят гурдулар,
Онун ширлийиндян дейиб дурдулар.
О бязян пялянэя щцъум едярди,
Йарышыб шир цстя бязян эедярди.
Дейиб данышанда Йямянин ящли
Она ад верярди: Йямян Сцщейли.
БЯЩРАМЫН ОВА ЧЫХМАСЫ
ВЯ ЭУРЛАРЫ ДАЬЛАМАСЫ
Онда ки, Бящрамын цзц нур салды,
Йямян дярисиндян хамлыьы алды,
Кюнцлдян шад етди бу иш Мцнзири,
Нечя ки, Сцщейлдян парлайар дяри
118
.
Йямяндя Неманы, бир дя Мцнзири
Ата-гардаш етди она щцняри.
Аталыг-гардашлыг галсын бир йана,
Бири рящбяр иди, бири гул она.
Билик тялим етди Мцнзир щяр заман,
Йолдашы кясилди мяълисдя Неман.
Мцнзир ону билик сащиби етди,
Неман ох атмаьы она юйрятди.
О беля бой атыб намидар олду,
Шющряти эюйдя дя ашикар олду,
О, мейдан зювг алар, бцсат севярди,
Бир ову хошларды, бир ат севярди.
Юлярди эур цчцн дцшся овлаьа,
Юлц, эордан гачар неъя ираьа?
Ня заман йай чякиб нишан аларды,
Оху эур эюзцндя гябир саларды.
Онун йел йеришли бир аты варды,
Бу атын еля бил ганады варды.
Гачышы ращатды, гядями дцзэцн,
Язярди, тюкярди овлары бцтцн.
Гапарды сцрятля йол эедян заман
О, топу Эцняшдян, гцрсц дя Айдан
119
Гощумлуг етмишди фяляк бу атла,
Йарыша билмязди кцляк бу атла.
Йцз илан гыврымы гуйруьу варды,
Дырнагла йцз эура эор газыйарды.
Ова ейляйяндя Бящрам шащ сяфяр
Щеч башга атлара салмазды нязяр.
О эур дырнаьыны йящярляйярди,
Эурлар эюрян заман, ящсян дейярди.
Йел кими учарды бцтцн овлаьы,
Эуру парчаларды ити дырнаьы.
Ня заман ки, ишдян безярди Бящрам,
Миниб о пялянэи эязярди Бящрам.
О дырнаг басанда шикарстана
Йер чюнцб дюнярди ниэарстана.
Чякидя дашлардан чох аьыр олан
Тяпяляр саларды маралдан, эурдан.
Сящранын ня гядяр чухурлары вар,
Овланан эурларла едярди щамар.
Тозуну фяляк дя эюрмяз бу атла,
Шащ ова чыханда мин чата-чатла
Ялини атсайды яэяр кямяндя
Мин эуру дипдири саларды бяндя.
Онлары эюряндя кямянд атарды,
Йа да ки, садяъя ялля тутарды.
Йыхсайды йцз эуру яэяр йан-йана
Гыймазды дюрд йашы гуртармайана.
Онун бир беляъя адяти варды:
Эянъ эурун ганыны щарам сайарды.
Щяр тутдуьу эура вурарды дамьа,
Сярдар ол, - дейярди, - бцтцн овлаьа”,
Мининдян бирини ким тутса яэяр,
Шащын дамьасыны эюряркян юпяр,
Йахшылыг кечярди йадындан анъаг,
Ачарды бяндини, бурахарды саь.
Шащын дамьасыдыр йашадан бизи,
Дцз сцряк гой юмцр кющлянимизи.