367
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
О эурлар овлайан Бящрам чаьында
Эурлара гуртулуш варды даьында.
Голу эцълцлярдян юлкямиздя, бах,
Гарышгалар беля олмуш синядаь.
БЯЩРАМЫН БИР ОХЛА
ЭУРУ ВЯ ШИРИ ЮЛДЦРМЯСИ
Йямян овлаьында эцнлярин бири
О эюзял юлкянин гоч иэидляри
Юнцндя Бящрам шащ чюля сяс салды,
Мяррихдян, фялякдян гапды, кос алды.
Бящрам сющбят ачды овдан, овлагдан,
Мцнзир бир аз юндя, архада Неман,
Бахдыгъа онлара сачырды щейрят
Бящрам эюркяминдян йаьан язямят,
Узагдан уъалды тоз бирдян-биря,
Эюй йеря говушду, йер дя эюйляря.
Бящрам шащ ат чапды шящрийар кими,
ъумду тоз цстцня бир рузэар кими.
Ня эюрдц: йем олуб йазыг эур ширя,
Отуруб белиня шир, йыхыр йеря,
Таъидар дурмады, бир каман алды,
Ити уълу оху охдандан алды.
Ялдя каман эирди пусгуйа Бящрам,
Оху гойуб чякди эириши тамам.
Дялди ширля эуру ох бирдян-биря,
Дешиб чийинляри ишляди йеря.
Ишляди торпаьа гязябли пейкан,
Она таб эятирмяз зирещля галхан.
Шир иля эур беля юлдцляр, демяк,
Ишляди ох йеря ганадынадяк.
О, мащир ялиля атыб пейканы,
Бахды бойланараг ялдя каманы.
Щцнярли вурушу эюрян ярябляр:
-
Яъям шащы, сяня ящсян - дедиляр.
Кимин ки, саташды эюзц шикара,
Ял юпдц, баш яйди о шящрийара.
Дедиляр: ъанында аслан эцъц вар,
Одур ки, Бящрам Эцр адландырдылар.
Дюндцляр шящяря, артды сющбяти,
Йайылды эур иля шир щекайяти.
Юз хадимляриня ямр етди Мцнзир:
-
Гой эялсин усталар, зяр щцнярлиляр,
Щяр кимин вардыса, эцъц, гцдряти
Пярэарла бязясин эюзял суряти.
Хявярняг ичиндя чяксин диварда:
Шир далайыр эуру, эур галыб дарда.
Чяксин: шащ ох атыр эур иля ширя,
Ох кечиб онлары ишляйир йеря.
Бу шякли олдугъа мащир ял чякди,
Гызылла ишляди, чох эюзял чякди.
Эюрян ъанлы билди, “афярин” деди,
“
Ящсян олсун шаща биря мин” деди.
БЯЩРАМЫН ЯJДАЩАНЫ
ЮЛДЦРМЯСИ ВЯ ХЯЗИНЯ ТАПМАСЫ
Шащ бир эцн баьчанын эюзял йериндя
Сцрдц эямисини мей цзяриндя.
Чякяряк башына ширин яйаьы,
Кефлянинъя щямян тярк етди баьы,
Овлаьа чатынъа кямянд ачараг,
Эура эор газыйыб, щцняр сачараг,
Вялвяля гопарды, говщагов салды,
Щяр аддым башында вурду, ов салды.
Сонра бир диши эур эялди, ня эялди,
Наляси дцнйанын баьрыны дялди.
Вцъуду рущани хяйалды санки,
О бир ай бахышлы маралды санки.
Бели башдан-баша еля бил зярди,
Гарнынын алты да сцдля шякярди.
Гара хятт белиндян чякирди нишан,
Саьрысы хал-халды дырнаьынаъан.
Бойнуна салдыьы санма зцннарды,
Цзцндя эцл рянэли дуваьы варды
120
.
О башга эурлардан, саьрысы ондан
Эюзяллик топуну алмышды, инан
121
.
О атяшди, отла гощум мисалды,
Дярвиш палтарында бир мащъамалды
122
.
Балдырлары иэид охуна бянзяр,
Гулаьы - сыйрылы алмасы хянъяр.
Эярдяни чякикди, чийни щамарды,
Гысыб гулаьыны сцзэцн бахарды.
Белиндя гаралан о дяри гайтан
Баьламыш ъидову щяр ики йандан
123
.
Эюзялди тисмядян онун эюркями
124
,
Гара хятт ишлянмиш бир эцмцш кими.
Бойну ганла долу, бюйрц пий вя йаь,
Бу ягиг кими ал, о дцрр кими аь.
Щюрмцш бядяниня ал хяз, гызыл ган,
Эюзяллик алмышды гандан о щейван.
Вериб ган дамары она мин бязяк,
Ойнарды тисмяли щоггабазлартяк
125
.
Гуйруьу белиндян айрылмазды щеч,
Бойну дырнаьыйла кясилмишди ляъ
126
.
Эур эюрцб Бящрамы атылды бирдян,
Ъумду Бящрам дяхи дурдуьу йердян.
Ъаван эур йериндян гопараг эетди,
Бящрам ширя дюндц, чапараг эетди.
Эур гачды, дурмады, гаш гаралынъа,
Шир дяхи дцшмцшдц онун далынъа.
Падшащ чевирмяди атыны эурдан,
Неъя гачмаг олар, сиз дейин, эордан.
Эурхан щей чапырды, эуру говурду
127
,
Чапан Бящрам иди, гачан да эурду.
Чюлдя бир кащайа йетишди Бящрам,
Басмайыб бу йеря гядям бир адам.
Чатынъа овуна, эюрдц шири-няр