379
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Палудядян ширин, дадлы, йумшагды,
Санки бал гатылан кяряйди, йаьды.
О бцтцн щцснцйля бир няьмязянди,
Дилбяр ряггасяйди, мащир сцзянди.
Етсяйди сясини каманчайа туш,
Вурулуб дцшярди эюйдян учан гуш.
Шащ ону динлярди овда, ишрятдя,
Кечярди дямляри истиращятдя.
Фитня чянэ чаларды, шащ эур вурарды,
Бу овлар, о ися бцсат гурарды...
Ансызын бцрцндц тоза дцзянэащ,
Сычратды атыны ов цстцня шащ.
Юзцнц эурларын сямтиня салды,
Гызьын ширляр кими ох-каман алды.
Охуну тушлайыб, гойду тез йайа,
Учурду йел кими сонра сящрайа.
Эурун саьрысыны ох бирдян-биря
Дялди, аьзы цстя дцшдц ов йеря.
Бир ан бу овлагда шикара дурду,
Бязян ъанлы тутду, бязян дя вурду.
Гараваш - щийляэяр, ядалы Фитня
Эюз йумду падшащын шцъаятиня.
Щюкмцдар бир саат сябр етди, бахды,
Та узагдан бир эур гачмаьа галхды.
Шащ деди: “Сюйля бир, татарэюзлц, сян,
Алмайырсан ову эюзцня нядян?
Беля бир овчулуг сыьышмаз сюзя,
Эирмяз, ялбяття ки, еля дар эюзя,
Бах, о эур чапараг эялир узагдан,
Щарасындан вурум, башдан, дырнагдан?”
Шякяр додаглыда чохду кибрц-наз,
Гадынды, гадынлар олур бошбоьаз,
Деди: “Инанарам гцдрятиня мян,
Онун дырнаьыны башына тиксян”.
Шащ эюрдц наз едир инадкар эюзял,
Онун истяйиня ейляди ямял.
Яввялъя истяди кцрущя - каман,
Ичиня эирдя даш гойараг щаман,
Атды, гулаьына салды шикарын,
Еля бил ъаныны алды шикарын.
Йазыг эур галдырды тез айаьыны,
Гуртарсын хятярдян юз гулаьыны.
Шащын илдырыма дюндц пейканы,
Нура гярг ейляди бцтцн дцнйаны,
Дырнаьындан кечиб, башыны дялди,
Дырнаьы башында эур йеря эялди.
Шащ чинли кяниздян ейляди суал:
Неъядир щцнярим?” О пяриъамал
Сюйляди: “Шащ буна етмишдир адят,
Сайылмаз щеч йердя адят мящарят.
Инсан ется яэяр бир ишя вярдиш,
Чятин олса беля, эюрцляр бу иш.
Зянн етмя ямялин шцъаятдяндир,
Эцълцлцкдян дейил, бу адятдяндир”.
Шаща аьыр эялди сюзц Фитнянин,
Балта йер ейляди аьаъда дярин.
О фцсункар айа дяйишди ряфтар,
Шащ юз гязябини ейляди ашкар.
Шащлар интигама башларса яэяр,
Щирси йатсын дейя гызар, ган тюкяр.
Марала аъыьы тутарса щярэащ,
Гырар цзянэини ат говараг шащ.
Итя щирслянярся, яэяр щирсиндян
Мящрум ейляр ити юз дярисиндян.
Шащ деди: “Саь гойсам, ляъдир, хятярдир,
Юлдцрмяк щесабы даща бядтярдир.
Билирям, дишийя гыймаз яр киши,
Тай дейил, арвада шири-няр киши”.
Бир сярщянэ варды ки, нясли чох улу,
Шир кими аъыглы, гурдтяк горхулу.
Шащ ону чаьырды йанына хялвят,
Деди ки: “Фитняни апар вя мящв ет.
Дювлят сарайында о бир фитнядир,
Фитня юлмялидир, аьыл щюкм едир”.
Кянизля бярабяр йола дцзялди,
Ядалятли сярщянэ евиня эялди.
Шам кими башыны о эюзял гызын
Айырмаг истяди, сярщянэ ансызын.
Дилбяр эюзцндя йаш деди: “Бу ямял
Файда вермяз сяня, ондан эютцр ял.
Эял бир эцнащсыза зярбяляр чалма!
Нащаг ган тюкмяйи бойнуна алма!
Шаща мунис мяням, щямсющбят мяням,
Кянизляр ичиндя хошсифят мяням.
Мяням йолдаш она, щяр йана эется,
Йа мяълис дцзялтся, йа шикар ется.
Мяни яркюйцнлцк чыхартды йолдан,
Дейим доьрусуну, аздырды шейтан.
Шащ юлдцр сюйлямиш, эюстяриб сябат,
Бир гядяр сябр ейля, сян ону алдат.
Сюйля ки, Фитняни юлдцрдцм. Щярэащ.
Верилян хябярдян севинярся шащ,
Юлдцр, ганым сяня гой олсун щалал.
Йох, шащы бцрцся бир дярин мялал,
Онда галдыьымчын мян саь-саламат,
Шащын гязябиндян тапарсан ниъат.
Рявамы азад сярв йыхылсын йеря?
Щеч ня олмасам да, йеня бир кяря
Бир явяз верярям”, - дейиб ялбяял,
Гойду гаршысына йедди парча лял.
Щяр бири бир бюйцк юлкянин вары,
Эялирдя кечмязди цмман онлары.
Гызын тядбириня хош цзля бахан
Сярщянэ юлдцрмяйиб кечди ганындан.
Сюйляди: “Амандыр, бу сирри сачма,
Адам олан йердя шащдан сюз ачма.
Сорушсалар де ки, хидмятчийям мян,
Дцзяляр далысы, архайын ол сян.