383
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Эцмцшбядян Фитня баш яйди шаща,
Лайигинъя она ейляди дуа,
Ядябля сюйляди: “Гярибядир чох!
Юкцз адятлядир, эур вурмагса йох?
Адятля иш эюрцр, юкцз галдыран,
Бу башга шей дейил, садя бир идман.
Сябяб нядир кичик эур вуранда сян
Олмасын бир няфяр “адятдир” дейян?”
Шащ билди Фитнядир ону данлайан,
Щиндлитяк цстцня атылды щаман
150
.
Йанашыб цзцндян йашмаьы ачды,
Айа эюз йашындан мирвари сачды.
Цзр истяйиб, гуъду о шцмшад бойу,
Гыз гоша нярэиздян тюкдц эцл суйу.
Йадлардан етдиляр отаьы хялвят,
Башланылды эилей, узун шикайят.
Шащ деди: “Ев олмуш бир зиндан сяня,
Йалварырам инди пешиман сяня.
Азьынлыгдан бир од йандырдымса да,
Сян юз щалындасан, мян йандым ода”.
Хялвят олъаг ара фитнякарлардан,
Отуртду йанында Фитняни щаман.
Кяниз дил ачараг деди: “Таъидар,
Фитняни баьлайан эюзял шящрийар!
Ей юз щиъраныйла мяни юлдцрян,
Ширин вцсалыйла сонра эцлдцрян,
Гямин цряйимдя яридиб йаьы,
Йериндян ойнадар гям, кядяр даьы.
Ешгим аз галды ки, ала ъанымы,
Йанар атяшляря сала ъанымы,
О эцн ов заманы, шащ, каман чякдин,
Эурун дырнаьыны башына тикдин.
Беля щцняр цчцн вериб ял-яля
Йер дейил, ялиндян юпдц эюй беля.
Тяриф ейлямядим бу щцняри мян,
Говдум беляликля бяднязяри мян.
Чцнки бяйянилян шейя эюз дяйяр,
Пис эюздян инсана зийан тез дяйяр.
Фяляйин яждяри ортайа анъаг
Мящяббят йериня салды бир нифаг”.
Шащы тутду бу сюз йаман йериндя,
Сахлады бу сюзц шащ ъан йериндя.
Сюйляди: “Сяндядир дцзлцк, сядагят,
Вяфана чох шейдир дялил, шящадят.
Сянсян мещрибанлыг ейляйян яввял,
Инди цзр истяйян хошсифят эюзял.
Олсун о эювщяря мин афяринляр
Ки, вар хилгятиндя беля бир щцняр.
Сярщянэ олмасайды яэяр пасибан,
Дашла гырыларды бу эювщяр инан”.
Чаьырыб сярщянэи о, хошдил етди,
Голуну бойнуна щямаил етди.
Верди бюйцкляря йарашан пешкяш,
Бир дцрр явязиня мин дцрр етди бяхш.
Олсун тющфя дейиб, хейли шей верди,
Шяряфля, иззятля мцлки-Рей верди.
Шящяря гайытды, башлады бцсат.
Мяълисляр гурулду, верилди совгат.
Мюбидляр чаьрылыб эялди сарайа,
Шащ кябин кясдирди о дилбяр айа.
Няшяли ишрятя башлады онлар,
Кечди бу тюврля узун заманлар.
ЧИН ХАГАНЫНЫН ГОШУН ЧЯКМЯСИ ВЯ
БЯЩРАМ-ЭУРУН ЗЯФЯР ГАЗАНМАСЫ
Бящрамын шющряти дцшдц дцнйайа,
Балыгдан башлайыб йетишди айа
151
.
Бюйцклярин гялби гцввятя минди,
Адлылар уъалды, шющрятя минди.
Кцнъ-буъагда юлдц сарыгулаглар,
Онлары гара су, бах, беля удар
152
.
Нярси адлы гоъа щамыйа башды,
Шащын гардашыйла о бир адашды.
Билирди щяр ишин нящайятини,
Танытмыш аьлыны, кярамятини,
Даранын няслиня нисбяти варды,
Ясли, няъабяти чох ашикарды.
Шащ даим онунла олур, эязирди,
О шаща йолдашды, щям дя вязирди.
Она олмуш иди гисмят цч ювлад,
Щяряси бир зяка сащиби, устад.
Бюйцк оьлу эюзял бир фярзянд иди,
Ел билир адыны - Зяравянд иди.
Шащ она веряряк биря йцз гиймят,
Баш мюбид етмишди эюстяриб щцммят.
Инъя дцшцнянди, йол таныйанды,
Няфсини сахлайан, камил инсанды.
Икинъи, еллярдя мяшщур бир яйан,
Йоллардан о иди верэи, баъ алан.
Шащ бахыб ондаки дцзэцн гялямя,
Щаким гылды ону мцлки-Яъямя.
Цчцнъц, гошунла мяшьул оларды,
Шащын найибийди, щюрмяти варды,
Тапшырды ишляри онлара Бящрам,
Онлар чякирдиляр ишляря янъам.
Бящрам кейф едярди эялиб тцьйана,
Мямурлар салырды иши сащмана.
Ишляр дювр едирди дяйирманвары,
Пайланырды тамам топладыглары.
Йайылды алямя бир эцн бу хябяр,
Дцшдц йонмаг цчцн ишя кяркиляр.
Щамы: - Сярхош олмуш, - деди Бящрама,
-
Дини мейя сатыб, шямшири ъама.
Яййаш щярифлярля олмуш щяммясляк,
Ичдийи шярабдыр, мящсулу кцляк.
Гыъыды дишини йериндян дуран
Ки, олсун дцнйайа сащиб, щюкмцран.