389
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Тишяйля, гялямля чякярся ямяк,
Манидян ъан алар, Фярщаддан цряк.
Аьлын шаэирдийди Шидя щяр заман,
О тялим алмышды уста Симнардан.
Симнар Хявярнягдя чякяндя ямяк,
Шидя ейлямишди она чох кюмяк.
Еля ки, мяълисдя шащы эюрдц шян,
Сачыр су дилиндян, од цряйиндян,
Йер юпдц, Бящрама щямян яйди баш,
Отурду, сюзуня башлады йаваш.
Деди ки: “Говарам пис эюзц, щярэащ
Лцтф едиб иъазя верся мяня шащ.
Эюй юлчмяк ишиндя чох пярэарам мян,
Улдузлар елминдян хябярдарам мян.
Мемарам, бязярям бцтцн дцнйаны,
Ряссамам, сянятин мяндядир ъаны,
Эюйлярдян аларам бир еля нисбят
Ки, дяймяз падшаща хятяр, язиййят.
Торпаг ниэархана дурдугъа щяр ан
Горху щисс ейлямяз кящкашанлардан.
Сахлар бина сяни язиз ъан кими,
Йеря щюкм ейляйяр асиман кими.
Иш беля эюстярир, ямяк чякярям,
Йедди цлкяр кими эцнбяд тикярям.
Щяр эцнбяд бир рянэля щямащянэ олар,
О, йцз бцтханадан эюзял рянэ олар.
Шащын эятирдийи йедди назянин
Байраьыны ачар йедди юлкянин.
Щяр юлкя эюйдяки сяййаря сайаг
Низама, ясаса малик олаъаг.
Бяллидир, щяфтянин ня ки эцнц вар,
Щяр улдуза бири ашикар олар.
Йашасын дцнйада, эцлсцн юмрц чаь,
Щяр эцн олсун йери, эюрцм, бир отаг.
Ев рянэиндя эейсин палтар шащаня,
Евин эюзялийля сунсун пейманя.
Сюйлядийим кими едярся щярэащ,
Бюйцк шющрятляря йетяр бизим шащ.
Йашаса беляъя яэяр дцнйада,
Чатар юмрц бойу щяр бир мурада”.
Шащ деди: “Тутаг ки, етдим беля мян,
Евим зярдян олду, гапым дямирдян,
Инсан дедикляри эялиб-эедяндир,
Бу гядяр язиййят, язаб нядяндир?
Дейирсян эцнбядя бязяк вурарам,
Сяййаря мисалы, бир ев гурарам.
Щавадыр, щявясдир бунлар, бяс щаны
Евляр йараданын еви, ейваны?
Щяр шейя дейирям афярин, ящсян,
Щарада ахтарым йараданы мян?
-
Йох, - деди, - сящв дедим мян бу сюзляри,
Улу Танрымызын билинмяз йери.
О эюрцнмяз эюзя щеч бир мяканда,
Ситайиш едилир она щяр йанда”.
Дейиб бу сюзляри сакит олду шащ,
ъошду бу арзуйла о гялби эцмращ.
Эюзцнцн юнцндя дурду ялбяял
Симнарын чякдийи йедди шух эюзял.
Галырды орада о йедди пяри,
Щяр бири бир елин дцррц, эювщяри.
Шидянин сюзцндян фикря эетди шащ,
Эизлин щесаблардан аэащды, аэащ,
Устанын сюзцнц анъаг кясмяди,
ъаваб вермяк цчцн о тялясмяди.
Кечди бу сющбятдян бир хейли мцддят,
Бир эцн ейляйяряк Шидяни дявят,
Сюзцнцн ишини истяди Бящрам,
Ишляря бирбябир ейляди янъам.
Ня эярякся бцтцн верди Шидяйя,
Чалыш, хязня апар, ямяк чяк дейя.
Эцнлярин бириндя бюйцк сяняткар
Бящрамын ялиндян алды ширин бар
182
.
О, улдуз таныйан, бяхт эюрян киши
Вахт сечди башласын мцбаряк иши.
Сечди, сяадятли бир тале сечди,
О, йедди эцнбяди тикмяйя кечди.
Ики ил чалышды, ишлятди сянят,
Бир сарай тикди ки, ъяннятди, ъяннят.
Чалышды, чарпышды, эюстяриб щцняр,
Йедди эцнбяд тикди - щяр йаны эювщяр.
Талейи, эюркями щяр бир эцнбядин
Парлаг шащидийди кясилмиш шяртин.
Эцнбяди Бящрам шащ эялиб эязяряк,
Баьлады бинайа мящяббят, цряк.
Эюрдц ки, ня едиб Неман Симнара
Бир яфсаня кими дцшцб дийара.
Аъыйыр ешидян, гаралыр ганы,
Нифрятля йад едир залым Неманы.
Бящрам, разы галсын гой Шидя, дейя,
Амцл шящярини верди щядиййя.
Деди ки: “Сящв етди яэярчи Неман,
Язиййят эюрдцся сяняткар ондан,
Ядлим цзрхащдыр едилмиш зцлмя,
Ону щясяд, буну сяхавят билмя”.
Дцнйанын белядир щяр иши, ялбят,
Бири зяряр эюряр, бири мянфяят,
Бир дост сусуз юляр, гялби хар эедяр,
Башга бир дост суда боьулар эедяр.
Щяря юз ишиня галмыш хейли мат,
Сусмуш, чаря нядир, белядир щяйат.
ЙЕДДИ ЭЦНБЯДИН ТЯРИФИ ВЯ
БЯЩРАМЫН ОРАДА ИШРЯТЯ ДАЛМАСЫ
Ня заман Кейгубад таълы, ъясур шащ
Кейхосровлуг таъы галдырды, наэащ
Йердян бир Бисцтун уъалды эюйя,
Фярщадын етдийи дюндц кюлэяйя.