388
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бцллур булаглары дюйдцкъя шахта,
Олур эцмцш кими су лахта-лахта.
Шащын табханасы беля бир заман
170
,
Дюрд фясли андырыр; галхыр отагдан
Ятирляр бцрцйцр, басыр щяр йаны,
Мютядил ейляйир гарлы щаваны.
Мейвяляр, шяраблар едилдикъя нуш,
Даим хумарланыр, кюнцл олур хош.
Сяндял, уд атяши уъалыр эюйя,
Тцстцсц щиндлитяк дурур сяъдяйя.
Аловдур няшянин, кейфин дайаьы,
Зярдцштцн гырмызы кцкцрд оъаьы
171
.
О, гандыр, од кими эялир мейдана,
Йа да бир ипякдир батмыш ал гана.
Фындыьа иннабы рянэини верир,
ъивясини онун ала дюндярир.
Гялби гопарылмыш бир алмайды сан,
Ичиня долмушду эиляляр нардан.
Йа гырла рянэлянян хош кящрябайды,
Янбяр йашмаглы бир эцняшя тайды.
Бир зцлмятди, санки нурдан боьулур,
Йа лаля битирмиш сачларында щур.
Бир тцркдц, румлуйду ясил-нясяби,
Щиндлиляр эюз нуру вермиш лягяби
172
,
Йунисин мяшяли, кялим чыраьы,
Исанын бязмидир, Ибращим баьы
173
.
Тюкцлдцкъя кюмцр парчасы ода,
Бянзярди лякяйя парлаг айнада.
О гара рянэ иди, бу ягигтящяр,
Зцлмят ичиндяки йагута бянзяр.
Нязяр сал эювщяри гызаран кюзя,
Ал, сары, эюй рянэли нур верир эюзя
174
.
Гыьылъымдан гызыл бязякляри вар,
Гара щямаилли эялиня охшар.
Зярля ишлянилиб эялин отаьы,
Бир таьы уд рянэли, эцлнар бир таьы.
Хязялин тцстцсц сары шюляляр
Илан алтындакы хязняйя бянзяр.
Одун вятянидир, ъящянням, ъяннят
Ондан ишыг алыб, бундан щярарят
175
.
О бир ъящяннямдир атяшпярястя,
Эцнащсызлар цчцн йолдур бещиштя
176
.
Зярдцшт “Зянди” она няьмяляр сачар,
Муьлар пярванятяк хиргяляр ачар
177
.
Од бузу су ейляр, игтидары вар,
Нийя атяш дейир она адамлар?
Алабахта хасды, щюрмяти варды,
Ойнар од цстцндя, ганад чаларды.
Ипяк од цстцндя вериб ял-яля
Тураъ иля кяклик гурмушду щаля.
Ев няшяли, сярвин кюлэяси мисал,
Шяраб гырговулун ганындан да ал.
Алабахта рянэли олан асиман
Тюкмцшдц ган йеря алабахтадан.
Гырмызы шярабла долу бцллур ъам
Гуру су ичиндя йаш одду тамам
178
.
Йейир эурэюзлцляр, ичирди шяраб
179
,
Чякилир шишляря эур буду кабаб.
Бящрам Эур юз йахын достларыйла щей
Шащлар гайдасынъа нуш едирди мей.
Шян сющбят, мей-мязя, цряк севян йар,
Щамы мей ичянди, щамы гямкцсар.
Ал шяраб, эцл шякяр ъцлцшляр инъя,
О мяълис гызынды, бишди дейинъя.
Димаглар няьмядян ъошду, чаь олду,
Кюнцлляр мум кими йупйумшаг олду.
Щцняр сащибляри сющбят ачыб щей,
Данышды юзцня йарарлы бир шей.
Сюз-сюзя баьланды ъаващирмисал,
Беля нитгя эялди бир сащиб камал:
“
Нура гярг ейляйяр шащымыз йери,
Якс едяр бу гядяр инъяликляри.
Чох дцнйа шащыны вар эюрцб эедян,
Олмамыш беля бир ъалал сейр едян.
Мцбаряк гядями, таъы, иззяти
Вермиш юмрцмцзя бцтцн немяти.
ъансаьлыьы да вар, ямниййят дя вар,
Биз эенишликдяйик, дцшмян гялби дар.
Боллуг, чансаьлыьы, бир дя ямниййят;
Башга щяр ня варса, бош сюздцр ялбят.
Мядя долу олса, эейим мцкяммял,
Дцрр няйя лазымдыр, няйя эяряк лял?
Бизя ки, сян олдун улу таъидар,
Демяк, щяр шейимиз, щяр шейимиз вар,
Дцнйада олайды каш чаря, дярман,
Дяймяйяйди бизя нязяр щеч заман.
Эярдиши улдузун, дюврц сипещрин
180
,
Каш щяр заман беля, хош цз эюстярсин.
Чыхмасын шадлыьын талейи издян,
Бизи айырмасын бу ейшимиздян.
Олайды шащымыз шад илдян-иля,
Верилмясин ишрят хырманы йеля.
Шадлыгла доланыб эязсин щяр йаны,
Лайигдир биз олаг онун гурбаны”.
Натиг юз нитгини йетирди сона,
Сюзляри йаь кими йайылды ъана.
Гышы унутдурду бу исти сюзляр,
Бяйянди црякляр, парлады эюзляр.
Мяълисдя бир киши варды азадя,
Алиъянаб иди, о ясилзадя
Эцн кими парлагды, Шидя шющряти
181
,
Вурарды гарайа, аьа зиняти.
Ряссамды, мютябяр бир сяняткарды,
Мцщяндисди, бюйцк щцняри варды.
Тибб елми, щяндяся, асиман, нцъум,
Шидянин ялиндя санки мумду, мум.
Инъя мемар иди, бязяк вуранды,
Нягшляр чякяряк, сурят гуранды.