391
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
О йедди сцтунлу бир Бисцтундан
Йедди эцнбяд тикди, санки асиман.
Эюйлярля бирляшян имарятдя шащ
Эюрдц ки, фяляйи ютмцш бу дярэащ.
Шащ бахды щасара, йедди гцлляйя,
Щяр гцлля охшарды бир сяййаряйя.
Улдузлар таныйан сяняткар Шидя
Улдуз рянэи вермиш щяр бир эцнбядя.
Кейван талейиндя эцнбяд ки, варды,
Гарайа бцрцнмцш мцшкя охшарды.
О ки, Мцштярийля щямащянэ иди,
Бязяйи, дцзяйи, сяндял рянэ иди.
О эцнбяд ки, Мяррих адыны алды,
Инъя нахышлыйды, сярасяр алды.
О бцръ ки, Эцняшдян верирди хябяр,
Саралтмышды ону цстцндяки зяр,
Ону ки, шух етмиш эюйцн Зющряси,
Аьды Зющря кими онун чющряси.
Она ки, Цтарид вермишди немят,
Фирузя рянэиндян йетмишди зинят.
О эцнбяд ки, она ай йол саларды,
Шащын талейиндян йашыл чаларды.
Дедийим бязякдя галхды эюйляря,
Охшайыб йеддиси йедди цлкяря.
Йедди ел алмышды юз ющдясиня,
Йедди шащ гызына ачмышды синя.
Щяр гыз мараг салды ев ащянэиня,
Яшйаны дюндярди эцнбяд рянэиня,
Беля эцндян-эцня хошбяхт олан шащ
Щяр эцндя бир еви етди гярарэащ.
Эцндя бир эюзялля сющбят едярди,
Эцндя бир эцнбядя варыб эедярди.
Эцндя бир отагда о сащибкамал
Мяълис дцзялдяряк гурду ъащ-ъалал.
Щарада кейф едиб, ичиб йейярди,
Щаман ев рянэиндя палтар эейярди.
Отаьын ханымы вурараг бязяк,
Бящрамын юнцндя отурарды тяк
Ки, фцсун ейлясин шащын кюнлцня,
Йесин щалвасыны шащ дюня-дюня,
Ейлярди мящяббят ачан сющбяти,
Истярди гыздыра гызьын шящвяти.
Беля щасар чякди адил щюкмцран,
Яъялся ялини чякмяди ондан.
Тярк ет, ей Низами, эял бу ъянняти
Ки, эцлц тикандыр, тиканы ити.
Бешэцнлцк дцнйада, эял дцшцн буну,
Эюр неъя олду бир Бящрамын сону.
ЙЕДДИ ЭЮЗЯЛИН ЙЕДДИ ЩЕКАЙЯ СЮЙЛЯМЯСИ
БЯЩРАМЫН ШЯНБЯ ЭЦНЦ
ГАРА ЭЦНБЯДЯ ЭЕТМЯСИ ВЯ БИРИНЪИ ИГЛИМ
ПАДШАЩЫ ГЫЗЫНЫН ЩЕКАЙЯ СЮЙЛЯМЯСИ
Еля ки, бцсатла ъошду, чаьлады,
Йедди назяниня кюнцл баьлады,
Шяммас мябядиндян чыхыб кянара,
Аббасиляр кими эейиниб гара
183
,
Мцшки эцнбяд - дейя йюнялди Бящрам
Ки, щинд банусуна йетирсин салам.
Кечирди эцнцнц орда кейф иля,
Уд йандырыб ятир эятирди яля.
Шащлар гайдасынъа, галхараг эеъя,
Аь ипяк цзцня мцшкц сяпинъя,
Кяшмир бищарындан, Бящрам Эур - о шир
Истяди нясими андыран ятир:
Эювщяр сандыьындан гыфыл ачылсын,
Инъяляря мяхсус инъи сачылсын,
Десин бир наьыл ки, сулансын аьыз,
Сярхошу йухуйа апарсын о гыз.
О тцрк эюзлц, щинду нясилли ъейран
Ачды хязнясини мцшкцнцн щаман:
Шащын беш нювбяти, - сюйляди эялин, -
Дюрд балышы цстдя айын сяслянсин
184
.
Бу дцнйа дурдугъа ъаны саь олсун,
Башлар кандарында бир торпаг олсун.
Кюнлцндян ня гядяр кечся арзу, кам,
Уьурлу талейи йетирсин мцдам”.
Гапанды сяъдяйя севимли бирдян,
Сонра уд ляззяти сачды шякярдян.
ЩЕКАЙЯ
Щяйадан дикилди йеря эюзляри,
Сачды дейилмямиш бакир сюзляри:
-
Ушагдым, камаллы, инъя дцшцнян
Гощумларымыздан ешитдим ки, мян,
Бещишт сарайынын ханымларындан
Вармыш бир защидя, лятиф бир инсан.
О щяр ай эялярмиш бизим сарайа
Башдан-айаьадяк эириб гарайа.
Ондан сорушублар: ей эцмцш щейкял,
Бу гара эеймяйин сиррини ач, эял.
Кядярми, горхуму язир рущуну?
Бизя йардым ейля, юйряняк буну.
Гой аьарсын гара, эял, имдада йет,
Ей хейирхащ гадын, бизя йардым ет!
Бу гара эейдийин ябяс дейилдир,
Ач бу яламяти, сян бизя билдир.
Гадын доьрулуьун миниб атыны,
Данышды гаранын ящвалатыны,
Деди ки: - Динмясям ял чякмязсиниз,
Дейим, сюзляримя инансаныз сиз.