392
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Мян бир кянизям ки, падшащым филан,
О юлцбся дя, мян разыйам ондан.
Бяхтийар йашарды шащым ъащанда,
Гойуну сахларды гурддан аманда.
Чалышыб, гатлашыб о язаблара,
Зцлмляр ялиндян эеймишди гара.
Фяляк талейини эюрцб дя бярбад,
Гара эейянлярин шащы вермиш ад.
Онун варды яввял бязяк палтары,
Бязян ал эейярди, бязян дя сары.
Баь гюнчяси кими гонаг севянди,
Йанаьы эцл кими эцлцрдц, шянди.
Варды ишрят цчцн мещман отаьы,
Эюйдя Сцряййайа дяйярди таьы.
Сцфряляр салмышды, дюшянмиш йеря,
Ядяб юйрятмишди хидмятчиляря.
Эялсяйди бир няфяр узагдан яэяр,
ъилов тутуб, гонаг ейляйярдиляр.
Сцфря салардылар отаьа лайиг,
Йемяк верярдиляр гонаьа лайиг.
Сорарды шащ онун щекайятини,
Бурахыб эялдийи вилайятини.
Гонаг билдийиндян едярди аэащ,
Сюйлядикъя ону динляйярди шащ.
Юмрц беляликля кечярди эюзял,
Ясла эютцрмязди ямялиндян ял,
Эцнлярин бириндя о гачды биздян,
Симцрь гушу кими йох олду эюздян,
Хейли заман кечди бу щадисядян,
Ондан тапылмады бир хябяр верян.
Кюмяк олду она талейи наэащ,
Гайытды тахтына йеня бизим шащ.
Бахсайды яйниндя щяр ким палтара
Башдан айаьадяк гарайды, гара.
Шащлыг ейлядикъя эюстярди щцняр,
Гаралар эейинди дуймадан кядяр.
Йашарды зцлмятдя щяйат суйутяк,
Сормадылар: “Нядир бу гара эеймяк?”
Бир эеъя сярф едиб мян юз шащыма,
Гуллуг ейляйирдим гибляэащыма.
Дизимин цстцня о гойуб айаг,
Эюйдян шикайятля деди: “Ня сайаг,
Эюр, талады мяни уъа фялякляр,
Башымда ойнады неъя кялякляр.
Ирям дийарындан алдырды мяни,
Гялям гарасына салдырды мяни.
Сормады бир кимся: бу зцлмят нядир?
Эцмцш цзяриндя гара хятт нядир?”
Дцшцндцм, демядян шаща сюзцмц,
Сцртдцм айаьына дярщал цзцмц,
Дедим: - Ей дярдлиляр щалына галан,
Ей адил шащларын йахшысы олан,
Кимин гцдряти вар кцлцнэц алсын,
Йердя дура-дура эюйляря чалсын,
Эизли сирлярдян юзцнсян аэащ,
Бизи хябярдар ет юзцн дя, ей шащ.
Мяни шад эюрцнъя шащым ялбяял
Ачды дцйцнляри, дцздц эювщяр, лял.
Деди: - Шащлыьымда ейляйиб адят,
Гонаг сахламагдан алардым ляззят.
Щяр кяси эюряндя бундан, эащ ондан
Щал-ящвал тутардым йахшы-йамандан.
Бир сящяр евимя эялди бир гяриб,
Палтары гапгара, юзц мцзтяриб.
Йемякляр вердириб сордум щалыны,
Дявятля артырдым ъащ-ъалалыны.
-
Ей гяриб, - сюйлядим - де, нийя, нядян
Башдан-айаьадяк гара эеймисян?
Деди: - Бу сирдир, сорушма, ваз кеч,
Симцрьдян олмамыш хябяр верян щеч.
Сюйлядим: - Бящаня эятирмя, даныш,
Гаранын сиррийля мяни ет таныш!185
О деди: - Эял, мяни цзцрлц тут сян,
Дейилмяз, бу сирри сорма, унут сян.
Тапылмаз дцнйада ону дейянляр,
Ондан хябяр тутар, йалныз эейянляр.
Эизли чох йалвардым, динмяди мещман,
Мян Ирагдан олдум, о Хорасандан.
Йалвардым, йахардым, йола эялмяди,
Пярдя ачылмады, иш дцзялмяди.
Арзум йатаьыны учурду, дашды,
Гонаьым утанды, сиррини ачды.
Сюйляди: - Чиндя бир кющня шящяр вар,
Охшайыр бещиштя о гядим дийар.
Бищушлар шящри”дир ады о йерин,
Йас евидир гара эейинянлярин.
О йерлиляр цздян гямяря бянзяр,
Бцрцнмцш гарайа санки бир гямяр.
Ким о мямлякятя бир эедим дейяр,
Эедиб чатан кими гаралар эейяр,
Оранын бир беля яламяти вар,
Охунмамыш, гяриб щекайяти вар.
Ей шащым, башымы вурдурсан да сян,
Сиррин далысыны сюйлямярям мян.
Дейиб сулар кими чаьлады, эетди,
Арзу гапысыны баьлады, эетди.
Хяйал даьларыны щей фикрим ашды,
Бу заман гонаьым тез узаглашды.
Сирр галды сирр кими, мещман йохалды,
Дялилик горхусу кюнлцмц алды.
Ня гядяр олдумса бу ишдян аэащ,
Щяр йана пийада сцрдцмся дя, ащ,
Фярзин йолу кясди, дцшдцм бялайа,
Кямянд дя чыхартмаз олду галайа.
Сября, тясяллийя апардым пянащ,
Сакит олмайырды цряйим дя, ащ.
Сордум эизли, ашкар ня гядяр, йеня
Тапылмады верян бир хябяр мяня.