402
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Онун эятирдийи гул йох, пяридир,
Хятанын, Хяллухун эюзялляридир.
Цзляри дцнйаны ишыгландырар,
Мещрибанлыг едяр, ашиг йандырар.
Ичляриндя эюзял, бир шух пяри вар,
Сящяр улдузунун нуруну алар.
Дешилмямиш дцрря бянзяр о кяниз,
Дцрр сатан йанында о ъандан язиз.
Мяръан додаглары мирвари бянддир,
ъавабы аъыдыр, эцлцшц гянддир.
Ширин тябяссцмля сачаркян шякяр,
Узун илляр бойу йер шякяр йейяр.
Яэярчи шякяри немят олубдур,
Халга ъийяр йемяк гисмят олубдур.
Юзцм ки, чохдандыр кяниз сатанам,
Бу цзя, бу хала, сача щейранам.
Падшащ яэяр она бир нязяр сала,
Вурулар йягин ки, о мащъамала”.
Шащ фярман верди ки: “Ей дяллал, йери,
Эятир щцзурума о кянизляри!”
Гоъа, кянизляри эедиб эятирди,
Падшащ дцрр уьрунда сювдайа эирди.
Яэярчи щяр бири айа охшарды,
Лакин чох шащаня бириси варды.
Ондан етмишдиляр падшащы аэащ,
Бяйяняряк севди эюрян кими шащ.
Деди сювдяэяря: “Сюйля, эюрцм сян
Бу кяниз гызъыьын хасиййятиндян.
Яэяр хошлайарсам црякдян ону,
Артыг пул верярям, йахшы бил буну”.
Ачды юз дилини Чин сювдяэяри,
Деди: “Шякярдодаг бу дилбяр пяри
Инъядир, севимли, шух, ящли-щалдыр,
Бцтцн йахшылыьа ъанлы мисалдыр.
Биръя шакяри вар анъаг, бу эюзял
Киши арзусуна ейлямир ямял.
Йцз миннятля ону ким алса щярэащ,
Гайтарар эерийя эятириб сабащ.
Арзу чаьында о бахмаз инсана,
Арзу сащибини эятиряр ъана.
Верилярся она чох тяляб яэяр,
Щямян юз ъанына гясд етмяк истяр.
Щяр шейи бяйянмяз, ешитмишям мян,
Сян дя онун кими мцшкцлпясяндсян,
Щюкмцдар, гараваш белядир, беля,
Йола эетмяйиниз чятин мясяля.
Тутаг алдын ону миннятля, инан,
Сабащ йеня эери гайтараъагсан.
Мяслящятим будур: ондан ял эютцр,
Юзцня, сеч, юзэя бир эюзял эютцр.
Цряйин йапышса щансы ъанана,
Эюндярим щавайы щярямханана”.
Сцздц кянизляри бизим мцштяри,
Хошуна эялмяди анъаг щеч бири.
Йалныз о дилбяря кюнлцнц верди,
Гялбиндя тяк онун мещри эюйярди.
Анъаг щейран галды, неъя гайнасын,
Нярди хам щярифля неъя ойнасын.
Ня атыб кянизи чыхыб эетмяди,
Ня дя ки алмаьа ъцрят етмяди.
Ахырда севэиси щей йыьын-йыьын
Гум сяпди эюзцня таъидарлыьын.
Гызын айаьыны эцмцшя салды,
О эцмцш эцнбяди эцмцшля алды.
Арзу гапысыны юртмяйя дурду,
Яждярдян гуртарды, иланы вурду
198
.
Онда ки, щярямя чякилди ъанан,
Щярям ящли эюрдц бол щюрмят ондан.
Ачылды эцл кими мещрибан ниэар,
Достлуьу нищанды, сяртлийи ашкар.
Шящвят гапысыны баьлады мющкям,
Башга хидмятляря щазырды сяням.
Сарайдан етимад эюрмякчин, эюзял
Евдарлыг ишиня едирди ямял.
Шащ ону етдикъя сярвтяк али,
О дцшдц айаьа кюлэя мисали.
Гары: “Йеня яфсун ейляйим” дейя,
Эялди хам хамяни тутуб яймяйя.
Гыз деди: “Ей гары, сюйля, эюрцм сян
Мяня кяниз ады верирсян нядян?”
Беля етиразы ешидинъя шащ,
Олду кянизлярин сирриндян аэащ,
Гарыйа деди: “Чых, эялмя сарайа!”
Ня яфсун охуду эюр яфсунчуйа.
Кянизся чох язиз бир адам олду,
Севдийиндян она шащ гулам олду.
Щийляляр эюрся дя шащ бу эюзялдян,
Йеня сябр етмяйи вермяди ялдян.
Бир эеъя бошлугда шамлар йанынъа,
Ешги ашиглярин аловланынъа,
Гыз ачды падшаща юз гуъаьыны,
Узатды гойнуна шащ айаьыны.
Гызын галасына су олду щасар,
Шащын манъанаьы атяшляр сачар.
О эцлаб гохуйан назянин эцля
Алышыб йанан шащ сюйляди беля:
“
Ей йетишмиш хурмам, динля бу сюзц,
Ей эюзцмцн ъаны, ъанымын эюзц.
Сярв габаьында гара тикандыр,
Ай сяня баш яйяр хейли замандыр.
Бир хащишим вардыр, ей цзц эцндцз,
Сорьу-суалыма ъаваб гайтар дцз.
Сян беля ейлясян, дцшцн, ей ниэар,
Сянин гяддин кими, ишим дцз олар”.
Гызын цряйини алмагчын яля,
Шякяр сяпяляди о тязя эцля
199
,
Деди: “Тясдис иди Зющряйя мякан,
Евдя отурмушду Билгейс, Сцлейман
200