401
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Йетмяк мягсядиля аби-щяйата
Искяндярля бирэя эетдим зцлмата.
Зцлмат эеъя айы чыраьбан ейляр,
Солтанлар чятрини гарадан ейляр.
Рянэлярин йахшысы гарадыр, гара,
Балыг бели щара, сцмцйц щара?
197
Гара тцкдцр верян эянъликдян нишан,
Гаранлыг эюстяряр аь цзц ъаван.
Эюз гарасы иля эюряр ъащаны,
Ким эюрмцш лякяляр юртсцн гараны?
Эеъя юртмясяйди гара ипякляр
Айын бешийиня йарарды мяэяр?
Йедди рянэ таныйыр эениш асиман,
Гарадыр рянэляря цстцн щяр заман.
Ня заман ки, щиндин эюзял хилгяти
Сюйляйиб гуртарды бу щекайяти,
Шащ “афярин!” дейиб баш-баша чатды,
Алыб гуъаьына эюзяли, йатды...
БЯЩРАМЫН ЙЕКШЯНБЯ ЭЦНЦ САРЫ
ЭЦНБЯДЯ ЭЕТМЯСИ ВЯ ИКИНЪИ ИГЛИМ
ПАДШАЩЫ ГЫЗЫНЫН ЩЕКАЙЯ СЮЙЛЯМЯСИ
Дан йери аьарыб шяфяг сюкяндя,
Сцбщцн тярязиси гызыл тюкяндя,
Йекшянбя эцнц шащ, дцнйа чыраьы,
Гызылдан юзцня вериб новраьы,
Алды ъямшид кими гызыл ъам яля,
Таъы эцняш кими нур сачды еля.
Цзцйц сары бир эцлтяк гяшянэди,
Ишылдайан гашы кящряба рянэди.
Йоллара зяр сяпиб, эцнбядя эетди,
Кюнцл шадлыьыны биря йцз етди.
Бцсатла отаьа шащ етди дямсаз,
Няшя, мей ичиндя ейляди пярваз.
Эеъя ев чеврилди наз отаьына,
Ашигляр бцрцндц сирр дуваьына.
Шащ о шякяр сачан шама сюйляди:
Севишдир бир йердя лял иля гянди.
Оху, няшя дуйум охумаьындан,
Хош сясин ейлясин эцнбяди щейран”.
Шащын фярманына гаршы дурулмаз,
Гябуля кечмязди бящаняйля наз.
Дил ачды сющбяти, сюзц мязяли,
Деди Чин бязякли о Рум эюзяли:
Ей Тяразын, Румун, Чинин падшащы,
Солтанлар цмиди, шащлар пянащы.
Щакимляр иззяти, аьасан, аьа,
Чохлары ъан атар гулун олмаьа.
Щяр ким ейляйярся башга бир хяйал,
Эюряр юз башыны йерлярдя дярщал!”
Еля ки дуасы ахыра йетди,
Аьзыны ятирли бир мяъмяр етди.
КЯНИЗ САТАН ПАДШАЩЫН ЩЕКАЙЯСИ
Деди ки: “Ирагда бир шящяр варды,
Орада шющрятли бир шащ йашарды.
Нура гярг едярди эцняштяк йери,
Илк бащар эцнцня варды бянзяри.
Щцняри даш чапар, даьлар дялярди,
Ялиндян ня десян онун эялярди.
Бунъа мящарятля, бунъа гцдрятля,
Кечярди эцнляри ейшц-ишрятля.
Бяхтини улдузла етмиш-имтащан,
Бяла чякяъякдир о, гадынлардан.
Одур ки, горхудан алмазды арвад,
Та ки, бу гайьыдан олсун сяразад.
Беля бир цсулу шащ севиб сечди,
Одур ки, щяйаты тяк-тянща кечди.
Иш эялди бир йеря чатды нящайят,
О ахтарыб дурду бир инъя хилгят.
Эюзял кянизляри пул верди, алды,
Ляйагят эюрмяди, щейрятдя галды.
Чцнки щяр алдыьы чякмяди бир аз,
Ашды юз щяддини, олду йарамаз.
-
Мян ханымам, ханым, - дейиб сюйляди,
Гарун хязнясини тяляб ейляди.
О сарайда гозбел бир гары варды,
Яблящди, яблящляр тора саларды.
Шащ алсайды сатын бир сачы сцнбцл,
Алдадарды гары тюкцб йаьлы дил,
О: - Румун ханымы, Тяраз эюзяли -
Дейя, тярифлярди щяр инъя бели.
Алынан кянизляр беля щюрмяти
Эюрцб, унударды рясми хидмяти.
Юзцнц дост тутан лаьлаьылар вар,
Онлар кянизлярдя гцрур доьурар.
О дост ки, щяр иши йалныз дузагдыр,
Бязякли-дцзякли бир манъанагдыр.
Шащ ня гядяр щялим, мещрибан олду,
Кянизляр о гядяр гудурьан олду.
Кимя мещрибанлыг палтары тикди,
Намещрибан эюрцб ялини чякди.
Шащ чох кяниз алды, чох кяниз сатды,
Бу йолда бир бюйцк шющрятя чатды.
Защирдя щяря бир бющтан дейярди,
Батиндя анлайан йохду бу дярди.
Мягсядя чатмады кимя вурулду,
Доланды, ахтарды, ахыр йорулду.
Талесизям” дейиб алмазды яйал,
Йахшы кяниз тапмаг олмушду мащал.
Цздц саф олмайан гадынлардан ял,
Эязиб арайырды садя бир эюзял,
Бир эцн ъарийяляр сатан бир няфяр
Кяниз алан шаща йетирди хябяр:
Бир хаъя Чиндяки ниэарханядян
Йыьыб эятирмишдир мин эцмцш бядян.