408
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Йенидян ъан веряр она ширин су.
Санма ки, нясищят она кар етди,
Юз бяд ямялини ашикар етди.
Сойунуб, палтары йыьды бир йеря,
Атылды сулара о бирдян-биря.
Бу кцп дейилди, бир гуйуйду, гуйу,
Битиб тцкянмязди ичинин суйу.
Яъял зирякликля йола эетмяди,
ъан атды ня гядяр, тясир етмяди.
Су долду аьзына, яъяли чатды,
Нящайят гуйунун ичиндя батды.
Бишр судан ютрц йанды дяриндян,
Тюкдц су цстцндя су эюзляриндян.
Деди: - Щарамзада, бу хам оьлу, хам,
Саламыны мяня ейляди щарам.
Горхурам бу чиркин хасиййятиля
Кцпцн саф суйуну дюндярсин лиля.
Суйу чирки иля буландырар о,
Даш алыб сахсыны бирдян гырар о!
Беля бир дцшцнъя пислярдян тюряр,
Няинки аьыллы кяслярдян тюряр.
Кимсянин олмасын беля йолдашы,
Батсын елясинин эюрцм ки, башы.
Далынъа дейинди онун бир гядяр,
Эюзляди, эюрмяди кишидян ясяр.
Дуруб ахтармаьа йюнялди ону,
Билмирди хаъянин гярг олдуьуну.
Батмыш эюрдц суда юз йолдашыны,
Кцпцн гыраьына яймиш башыны.
Тяяъъцб ейляди суйа бахараг,
О йцксяк аьаъдан кясди бир будаг,
Йа бир низя гядяр, йа бир аз узун,
Йонду габыьыны щямян чубуьун.
Дяниз юлчян кими аьаъы алды,
Тез эютцрцб кцпцн ичиня салды.
Кцп демя, кцп демя, гуйудур, гуйу,
Кярпиъ диварлара галхмышды суйу.
Зай етмясин суйу эялян щейванлар
Дейя гуйу цстя йарым сахсы вар.
Чыхартды гуйудан бядбяхт оьлуну,
Торпаг гуйусуна эятирди ону
215
.
Долдурду гябрини торпагла, дашла,
Дурду баш уъунда деди, тялашла:
Щаны зиряклийин, фикрин, хяйалын?
Дцйцнляри ачан аьлын, камалын?
Инсанлар, пяриляр дцшяркян дара
Щаны юйцндцйцн, билдийин чара?
Нядир о, дейирдин: йедди фялякдян
Гейби кямянд иля чякян мяням, мян!
Ня киши, ня гадын олан, де, сянин
Ня олду щцнярин, он ики фяннин?
Яввялдян билирдин щяр олаъаьы,
Зирякдин, эюрцрдцн далы, габаьы.
Узагэюрцъцйдцн, нийя эюрмядин?
Бу ачыг гуйудан хябяр вермядин?
Аз ейлямядик биз бу судан сющбят,
Эялди орталыьа щяр ъцр щекайят,
Чох узатдыгса да биз кцп фяслини,
Сюйляйя билмядик ишин яслини.
О кцпцн суйуна биз няляр атдыг,
Демяк кцпцмцздя тонгал галатдыг.
О карэащын башга бир нахшы вардыр,
216
Бизим щагг-щесабдан хейли кянардыр.
Фяляк бу кяндири дцйцн едяли
Чатмайыр уъуна кимсянин яли.
Бу йолда щяр ня ки, дедик, нейлядик,
Сящв етдик щамыны, йанлыш ейлядик.
Сян гярг олдун суда, мян тапдым ниъат,
Шцкцр едянляри бясляйир щяйат.
Сян она тор дедин, узаьа дцшдцн,
Юзцн щейван кими дузаьа дцшдцн.
Мяним йахшы эетди она эцманым,
Фикрим йахшы олду, гуртарды ъаным”.
Сюйляйиб бунлары галхды айаьа,
Эащ сола баш вурду, эащ бахды саьа.
Мисри палтарыны бу йанда эюрдц,
Ону, яммамяни алыб эютцрдц.
Ачынъа баьлыны дярщал сцрцшдц,
Торпаьын цстцня бир кися дцшдц.
Ня эюрся йахшыдыр, кющня пулларды,
Кисядя мин Мисир гызылы варды.
Йумду эюзлярини гызыл мещриня,
Мющцрляйиб зяри гойду йериня.
Деди: “Йахшысы ки, палтарларыны,
Ипяк яммамяни, бцтцн варыны
Топлайым бир йеря, йыьым, баьлайым,
Эязим, гощумуну гой сораглайым.
Сорушуб евини ону биляндян,
Верим яйалына яманяти мян.
Кюмяйим дяймяди она, гой йеня
Хяйанят етмяйим яманятиня.
Тутсам яэяр мян дя о тутан иши,
Йейярям демяк, о йейян бишмиши”.
Беля дцшцняряк йола дцзялди,
Бцркцлц сящрадан шящяря эялди.
Эетди юз евиня яввял бирбаша,
Сонра да баш чякди гощум-гардаша.
Шящярдя ики эцн асудя олду,
Дадлы хюряклярля кейфи дурулду.
Алыб яммамяни дцзялди йола,
Щамыдан сорушду: “Бунун ким ола
Сащиби?” Бир киши сюйляди ки: “Сян
Щяля бир гядяр дя йол эетмялисян.
Мящялляси филан, дюнэяси филан,
Йеддинъи ев цстя шащаня ейван,
Онун бинасыдыр щямян имарят,
Йери, дюй гапыны, архайын ол эет”.
Алыб баьламаны щярякят етди,