420
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Беля сорду баьын гоъа баьбаны,
Мащанын гуруду бядяндя ганы,
Деди: “Мян, гярибя гурулуб дузаг,
Зцлм иля дцшмцшям евимдян узаг.
Сян ол гяриблярин истинадэащы,
Фяляк десин сяня, гяриб пянащы”.
Эюрцб йалвармаьы, бу цзрц баьбан,
Она зцлм етмяйиб, олду мещрибан.
Гойду чомаьыны ялиндян йеря,
Деди: “Нядян дцшдцн мцсибятляря?
Няляр чякди башын, ач, бир-бир даныш,
Еля маъяранла бизи, эял, таныш.
Де, ким етди зцлцм, язиййят сяня?
Пислик етди щансы бядхислят сяня?”
Мащан эюрду гоъа цряк аландыр,
Чох йумшаг адамдыр, гейдя галандыр.
Няляр чякдийини сюйляди бир-бир,
Ачды юз дярдини динлядикъя пир,
Деди: “Мющнятдяйям, бил, эцндян-эцня,
Щяр эеъя бир язаб верирляр мяня.
Цмидим баьыны гарлар алыбдыр,
Бахтым эащ аьарыб, эащ гаралыбдыр”.
Гуйудан, уьурлу чырагдан деди,
О зцлмятдян сонра, бу баьдан деди,
Башына эяляни деди, щяр ня вар,
Эизли маъярадан етди хябярдар.
Мащан сюйлядикъя дярдли сюзляри,
Щейрятля ачылды онун эюзляри,
Деди: “Шцкр ейлямяк ваъибдир бизя,
Зцлцм дярйасындан чыхмысан дцзя”.
Мащан севди ону бир йолдаш кими,
Гайьылар бясляйян бир гардаш кими,
Сорушду: “Щарадыр о мянщус дийар?
Кимлярдир орайа сащиб-ихтийар?
Дцнян эюрдц башым гийам-гийамят,
Эюрмямишдим щяля бу ъцр фялакят.
Бейнимдян гопарды бир тцстц, атяш,
Бу од гыьылъымдан верди, бил ки, баш.
Див эюрдцм, унутдум юзцмц дярщал,
Мяэяр див эюряндя галар тагят, щал?
Дцшмцшдцм онларын йыьынъаьына,
Йцз мини чыхырды эюз габаьына.
Вурурлар, йыхырлар йазыг инсаны,
ъанаварын, дивин йахшысы щаны?
Зцлмятин ачары ишыгдыр анъаг,
Чох эюзял эюрцняр гаранлыгдан аь.
Мян гара цстцндян мин гара эюрдцм,
Эюзцм гарасындан йарылды юдцм.
Авара галмышдым, артыг, ня билим,
Эюзлярим йашарды, гуруду дилим.
Эюзцмцн ялиндян аьлайырдым мян,
Бязян эюзлярими баьлайырдым мян.
Бисмиллащ” дейирдим, бязян “ла щювля”
Бахыб йан-йюрямя, дцшцрдцм йола.
Ахырда йетишиб чатдым ниъата,
Зцлмят тяслим олду аби-щяйата.
Бир баь тапдым - эюзял Ирям баьындан,
Баьбанымын йаьыр нур габаьындан.
Дцнян ким верирди фялакят мяня,
Бу эцн ким йетирди сяадят мяня”.
Гоъа сюйляди ки: “Ей дцшян ода,
Йеня дя говушан, чатан ниъата.
О эюрдцйцн чюлляр хейли гурагдыр,
Горхулу дивляря гядим йатагдыр.
Бу зянъи сифятли чюллцляр ки вар,
Инсан йейян дивдир, инсана охшар.
Орада инсанла яввял эязярляр,
Алдадар, горхудар, сонра язярляр.
Доьру охуйарлар, яйри чаларлар,
Ял тутар, гуйуйа сонра саларлар.
Дивлярдя йол ачар киня мящяббят,
Белядир онларда язялдян адят.
Бязи дивхасиййят инсанлар да вар,
Адям ювладыны йолдан чыхардар.
Дцнйада бир нечя яблящ вар, дцзц,
Эцляр яблящляря яблящкян юзц.
Йалана доьрудан пярдя тутарлар,
Бязян дя ки бала зящяр гатарлар.
Сюнцкдцр щяр заман йалан хяйаллар,
Йалныз щягигятдя юлмяз гцввя вар.
Щягигят ачары ябядиййятдир,
Онунла сечилир мюъцздян сещир.
Садядил олмусан эюрцнцр, яслян,
Беля ойунлара тутулмусан сян.
Дцшдцн аъынаъаг фитня-фелляря,
Беля даь чякиляр садядилляря.
Горхаглыьын сяни хяйала салды,
Хяйал щцъум едиб бу щала салды.
Зиллятя дцшмязди башын, бу айдын,
Горхаъаглыг едиб йол азмасайдын.
Архайын олсайдын, эял, инан мяня,
Цз вермязди беля хяйанят сяня.
Гуртардын ъаныны див мянзилиндян,
Дцрд243 ичдийин йетяр, саф шяраб ич сян.
Бу эеъя доьулдун санки, гям йемя,
Гайтарды Йарадан сяни алямя.
Башы барла долу щяр йашыл будаг,
Гялбимин ганыйла бяслянян бу баь
Ялимля йараныб, чякмишям ямяк,
Етираф ейляйяр буну щяр чичяк.
Язялдян севдийим ямякдир, ишдир,
Щяр аьаъ бир баьдан эятирилмишдир.
Ня гядяр верся дя баьым аз бящяр,
Варыйла йаранар йеня бир шящяр.
Цстялик допдолу анбарларым вар,
Гызылым, эювщярим, дярйа варым вар.
Анъаг щайыфлар ки, йохдур бир балам,
Щяр она баханда мин фярящ алам.