419
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Эащ солу сейр етди, эащ сцздц саьы,
Бир чюл эюрдц, йохдур уъу-буъаьы.
Ялван торпаьынын мянзяряси вар,
Рянэи гыпгырмызы, юзц од сачар.
Бир башы гылынъла вурсалар яэяр
Фярш салыб цстцня торпаг тюкярляр.
Чюл байраг галдырмыш: тюкцлсцн ал ган,
Одур гум сяпдирмиш, фярш салмыш ялван.
Мащан чох чякмишди эеъя зилляти,
Эялинъя йериня щушу, гцввяти,
Вящшятляр ялиндян галхыб гачараг,
Гямлиляр йурдуна ганад ачараг,
Зящярли щавадан о горха-горха
Дюнцб тцстцляря, чыхырды йоха.
Еля эедирди ки, щяр атылан ох
Эеридя галарды, буна шцбщя йох.
Ахшам гаранлыьы синяркян гаша,
Долашмышды чюлц о, башдан-баша.
Бирдян ахар сулу йер эюрдц Мащан,
Олду гоъа гялби бяхтявяр, ъаван.
Ичди ширин судан, йуйуб цзцнц,
Йатмагчын бир йана верди юзцнц,
Деди: - Йахшы олар бу эеъя йатым,
Эеъяляр гарышыр чцнки овгатым.
Мязаъымда мяним севда вар, эеръяк,
Щавалар гупгуру, йол кимсясиз, тяк
238
,
Олмазмы бу йердя горхунъ хяйаллар?
Юлдцрмязми мяни вящмяли щаллар?
Гой йатым, вермяйим йол хяйаллара,
Бу эеъя гой мяни басмасын гара.
Сонра йер эязмяйя дурду, тялясди,
Ращат йатаг цчцн цряйи ясди.
Бир маьара эюрдц хейли дярин, эен,
Бир лаьым кечирди онун ичиндян.
Лаьымда мин пилля дярин гуйу вар,
Кюлэядян башга ким ора йол салар?
Дцшдц Йусиф кими гуйуйа дярщал,
Цзцлдц галмайыб варлыьында щал,
Ахыр дяйди гума айаглары туш,
Чатды йувасына еля бил ки, гуш.
Бу йери горхудан узагды, дуйду,
Ялини башынын алтына гойду.
Айылды йухудан олунъа ращат,
Истяди йерини дцзялтсин бабат.
Гуйу ятрафыны эязди бахышы,
Зил гара ипяйя вурду нахышы
239
.
Дирям бойда ишыг о эюрян кими,
Сюйцд кюлэясиндя йасямян кими,
Ишыг эялян йери ахтарды, эязди,
Ишыг мянбяйиндян бир нишан сезди.
Эюрдц эюй гуйуда бир дялик ачмыш,
Ай да о дяликдян нуруну сачмыш.
Билди ки, эюйлярдя цзцр ай, цзцр,
Дяликдян нуруну сцзцр ай, сцзцр.
Бир ан дайанмайыб йахына эялди,
Газды дырнаьыйла, дешик эенялди.
Бюйцдцб дешийи, сюкцб дашыны,
Чыхарыб кянара Мащан башыны,
Бахыб дюврясиня эюрдц лятиф баь,
Щяр тяряф эюзяллик, щяр тяряф парлаг.
Йеня дя газыды, ишлятди щийля,
Гуйудан юзцнц чыхарды чюля.
ъяннят гядяр эюзял бир баьа эялди,
Ирям баьындан да бу баь эюзялди.
О чямян гойнунда вар йцз мянзяря,
Бахды шцмшадлыьа, сярвликляря.
Мейвяйля долуйду о гядяр ки, баь,
Яйилмишди йеря щяр йашыл будаг.
Щяр тяряф мейвяйди, щяр тяраф барды,
ъан баьдан, баь ъандан тазаланарды.
Ал шяраб ъамыйды санки алмалар,
Ягиг сандыьына охшайырды нар.
Хош ятир йайырды щейва будагдан,
Пцстянин фярги йох эцлян додагдан.
Мян щяля демирям бир йаны сары,
Бир йаны гырмызы шафталылары.
“
Хялифя лцгмяси” хялвятя салды
240
,
ъанан додаьындан цч юпцш алды.
Армуд шипширинди, санки шякярди,
Иннабын салхымы бянд-бянд эювщярди.
Инъир ширясийля бадамын мяьзи
Ширин щалва иля долдуруб аьзы.
Эюрцб фярманында гараны, аьы,
Йанакы гоймушду тяняк папаьы
241
.
Алов рянэли нардан, цзцм суйундан
Демиш ки, ахмасын еля бил ки, ган.
Турунъун шахлары, нарынъ будаьы
Башга аьаъларла басмышды баьы.
Бостан охшайырды бир ойунбаза,
Ялиндя щоггалар рянэбярянэ, таза
242
.
Беля бир ъянняти эюрцнъя Мащан
Дцнянки ъящянням чыхды йадындан.
Ялини узадыб гопарды щярдян,
Йеди истяйинъя ширин бящярдян.
Ичдикъя ичди щей мейвя ширяси,
Эялди гулаьына марчылты сяси.
Мащан мат галмышды о мейвяляря,
Бязян йейир, бязян атырды йеря.
Гяфлятян сяс эялди хейли узагдан:
“
Тез тутун оьруну, гачмасын баьдан!”
Юзцндян гязябля чыхмыш бир гоъа,
Ялиндя бир аьаъ хейли ъанлыъа,
Деди: “Оьурлайыб, а мейвя дярян,
Эеъя вахты бура эялмисян, нядян?
Ялимля эюйяриб чохдандыр бу баь,
Эеъя оьрусундан эюрмямишям даь.
Кимсян, яслин нядир? Мурадын нядир?
Елин, няъабятин, йа адын нядир?”