424
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
-
Ей, башы пянъямя илишян ъаван,
Бядяни дишимдя чейнянян инсан!
Мяня диш йетириб ял атдын ки, сян
Цзцмц, чянями бялкя юпясян.
Гылынъдыр, низядир бу диш, бу дырнаг,
Диш, дырнаг бу сайаг олар, йахшы бах.
Яввял нядян мяня эюстярдин щявяс?
Инди нечин беля сусталмысан бяс?
Юпцш ал, бу додаг щаман додагдыр,
Цз о цздцр, йанаг щаман йанагдыр.
Щийляэяр сагидян пийаля алма,
Башыны говьайа, бялайа салма!
Дарьасы йол кясян кцчяйя эетмя,
Ев тутма орада, кирайя етмя!
Сяня беля ряфтар лайигдир ялбят,
Едяъяйям сяня зцлцм, язиййят.
Эюрмясям адыма лайиг ишляри,
Оларам яввялки назянин пяри
250
.
Беля сюйляйяряк ону дидирди,
Одлу нярялярля тяня едирди.
Табдан дцшдц Мащан бахантяк айа,
Эюрдц ки, ай дюнуб бир яждащайа.
Эцмцшбалдыр дейил, донуздырнагдыр,
Юкцзэюзлц дейил, юкцзайагдыр
251
.
Гыр кими яждяри эюрцб, доьрусу,
Горхусундан Мащан бошалдырды су.
Горхаг ушаг кими щарай чаьырды,
Доьан арвад кими бар-бар баьырды.
Сюйцдя, див кими о гара габан
Юпцшляр йаьдырыр од додаьындан.
Дцнйанын сабащы эюзцнц ачды,
Хорузлар банлады, див гойуб гачды.
Эцлдц шяфяглярдя цзяряк щяйат,
Йохалды, галмады хяйал, хяйалат.
О ляля бянзяйян сахсылар итди,
Галан щеч олмады, щамысы эетди.
Щяля эцняш тамам йайылмамышды,
О бищуш йатырды, айылмамышды.
Ятрини сачынъа эцнцн рейщаны,
Эятирди юзцня йазыг Мащаны.
Олдугъа йарамаз бир алям эюрдц,
ъяннят явязиндя ъящянням эюрдц.
Ней эедиб, галмышды наляляр анъаг,
Хяйалын эюзцня долмушду торпаг.
О бина дедийин бир хяйал имиш,
Хяйалдан йаранан гяриб щал имиш.
Баьын чичякляри чеврилмиш хара,
Ейван дедикляри дюнмцш бухара
252
.
Сярвляр, шцмшадлар гара бир тикан,
Мейвяляр гарынъа, аьаълар илан.
Тойуьун, кечинин дюшц, ъан яти
Йайыр орталыьа леш цфуняти,
Щейван сцмцйцймцш ней, рцбаб вя чянэ,
Эюрцнмцш Мащана гяшянэдян гяшянэ.
О эювщяр сяпили гиймятли фяршляр
Даббаьланмыш чиркли эюн иди йексяр.
Щовузлар ки варды, суйу эюз йашы,
Цфунятли эюлдц щяр аддым башы.
Сцфрядя йарымчыг галмыш щяр ня вар,
Саги бадясиндя галан шяраблар,
Санма ъан мцлкцнц ращят ейлярди,
Бунлар ириндян дя мурдар шейлярди.
Хош ятирли рейщан, ичилян шяраб
Сян демя, яслиндя чиркабмыш, чиркаб.
Бу ишя мат галан Мащан чякди ащ,
Юз-юзцня деди: “Ястяьфцруллащ”.
Ня айаьы варды дцзялсин йола,
Ня яли варды ки, бу йердя гала.
Фикирляшиб деди: “Гярибя ишдир,
Бу шякилдя нахыш эюрцнмямишдир.
Дцнян олду йерим эюзял баьча-баь,
Бу эцн мющнятхана чякди мяня даь.
Эцл нядян эюзцмя эюрцнцр тикан,
Нядир щасил олан юмцр баьындан?
Хябяримиз йох ки, няйимиз вармыш,
Айын архасында яждяр йашармыш.
Билярсян пярдяни эютцрсян яэяр,
Яблящляр ня иля севдайа дцшяр.
Бу Чини бязякли, бу румисурят
Дяйишяряк олмуш, бах, зянъисифят.
Ган цстя чякилмиш о дяри ки вар,
Защири ятирдир, батини мурдар.
Варлыг щамамындан дяри чякился,
Тапылмаз кцлханы севян бир кимся.
Чохлары сябятдя мющря эяздиляр,
Илан олдуьуну бахыб сездиляр
253
.
Бу гуру щейбядя гафил инсанлар
Чюр-чюп тапыб ону мцшкя охшадар”.
Бядхащлардан азад олунъа Мащан,
Мян дя хилас олдум онун наьлындан.
Йахшы иш эюрмяйи фикир ейляди,
“
Тювбя, тювбя” дейиб, нязир ейляди.
О, Танрыйа тяряф бирбаш эедирди,
Эюзляриндян тюкцб ган, йаш эедирди.
Йетишди бир дуру ахар булаьа.
Йуйуб цз-эюзцнц дцшдц торпаьа,
Гапанды сяъдяйя, сцпцрдц йери,
Деди: “Ей горуйан кимсясизляри!
Ач мяним ишими, йол эюстяр мяня,
Инсан цмидини баьлайыр сяня.
Юзэя йол эюстярян вармыдыр, щаны?
Йалныз сян ачырсан баьлы оланы.
Эюзляря нур верян йеэаня сянсян,
Щяр заман, щяр йердя йол эюстярянсян”.
Аьлады, йалварды пярвярдиэара,
Сцртдц цз-эюзцнц тоза, гумлара.
Нящайят башыны галдырды йердян,
Эюрдц габаьында бир инсан бирдян.