425
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
Йашыл эейинмишди асиман кими,
Цзц гырмызыйды айдын дан кими.
Мащан: - Кимсян? - деди. - Ниййятин нядир?
Гиймятли эювщярсян, шющрятин нядир?
-
Хиласкарын Хызрам, - деди, - мян сянин,
Эялмишям тутмаьа ялиндян сянин.
Ниййятин мейвяляр битиряъякдир,
Сяни юз евиня йетиряъякдир.
Ялини вер мяня, дурма щцняр сач,
Яввял йум эюзцнц, йеня сонра ач.
Хызрын саламыны Мащан ешитди,
Дирилик суйуна эуйа ки, йетди.
Вериб тез ялини онун ялиня,
Щаман кюнцл верди Хызр ямялиня.
Бир ан чякмяди ки, ачды эюзцнц,
Див аздыран йердя эюрдц юзцнц.
Тез ачыб гапыны баьа йюнялди,
Хараба юлкядян Мисиря эялди.
Эюрдц сакит дуран йолдашларыны,
Гямдян эюй эейинян сирдашларыны.
Няляр чякдийини бир-бир данышды,
Гулаг асан достду, йахын танышды,
Билди йолдашлары, йахын достлары
Ондан ютрц эеймиш бу эюй палтары.
О да эейинмяди ня ал, ня гара,
Юзцнц охшатды йалныз достлара.
Эюйлярин рянэиня уйараг Мащан,
Баьланды эюй рянэя црякдян, ъандан.
Эюйя ян хош эялди, эюй рянэ эюрцндц,
Башга рянэ тапмады, эюйя бцрцндц.
Щяр ким ки, яйниня эюй палтар эейяр,
Эцняши юзцня чюряк ейляйяр.
Язряг эцлц ки вар, эюй ялбисяли,
Бу цздян олмушдур эцняш гцрсяли
254
.
Эцняш щяр тяряфя доландырса баш,
Она цз дюндяряр эцл йаваш-йаваш.
Щяр эцн ки, эюй рянэдир ешит, мцхтясяр,
Она эцняшпяряст щинду дейярляр.
Айцзлц гуртарды бу щекайяти,
Шащ гуъуб, баьрына басды афяти.
БЯЩРАМЫН ПЯНЪШЯНБЯ ЭЦНЦ
СЯНДЯЛ РЯНЭЛИ ЭЦНБЯДЯ ЭЕТМЯСИ ВЯ
АЛТЫНЪЫ ИГЛИМ ПАДШАЩЫ ГЫЗЫНЫН
ЩЕКАЙЯ СЮЙЛЯМЯСИ
Пянъшянбя - эцнлярдя йахшы бир эцндцр,
Хошбяхт Мцштяритяк бяхти цстцндцр.
Нафя эюбяйини сцбщ ачды парлаг,
Уду сяндял кими йандырды торпаг
255
.
Сяндял тозу кими, щяр шейдян яввял
Шащ юз палтарыны бойады сяндял.
Эюй ейвандан чыхды бир баш йюнялди
Сяндял рянэиндяки эцнбядя эялди.
Олунъа сагиси о чинли пяри,
Чякди юз башына ширин кювсяри.
Мей алыб ичирди бу шух эялиндян,
Эеъяйядяк ичиб олду хейли шян.
Сцрмяйи мцщитин сядяфи эеъя
Сядяфин аьзына дцрляр сяпинъя
256
,
Шащ о хумар эюзлц Чин эюзялиня
Сюйляди: “Кюнлцмдян тозу силсяня!”
Ачылды эцл кими севимли, дярщал
Хурманын ичиндян ахыб сцздц бал.
Деди: - Ей дцнйанын истинадэащы,
Каинатын ъаны, шащларын шащы.
Юмрцн узун олсун шиш даьлар гядяр,
Эюй дянизляр гядяр, торпаглар гядяр.
Олсун щяйатына сяадятин йар,
Ондан сян щяр заман бящряляр апар.
Сян бу Йер цзцня ишыг сачансан,
Шащлыг бяхш еляйян, кюнцл ачансан.
Йох дейил дцнйада юмцр нисэилим,
Горхурам, баьлыдыр, зяифдир дилим.
Рейщан габаьында, де, йарармы бу,
Мян дя эцлям дейиб сачым пис гоху?
Зяфяран истяйир шащым, нейляйим,
Эяряк арзусуна ямял ейляйим.
Шащыма бир наьыл сюйляйим мян дя,
Эцлцмсясин та ки, йери эяляндя.
Башлады сюзцнц о Чин эялини,
Илкин таъидарын юпдц ялини.
ХЕЙИР ИЛЯ ШЯР ЩЕКАЙЯСИ
Чин гызы сюйляди: - Ики нювъаван
Башга бир шящяря олдулар ряван.
Йемяйя азугя эютцрцб щяря
Гойуб щейбясиня, чыхды сяфяря.
Эянъин бири Хейир, бириси Шярди,
Онлар адларытяк ишляр эюрярди.
Бир-ики эцн эедиб, мянзил ашдылар,
Йанларында олан азугя ки, вар,
Шяр сахлайыр, Хейир йейиб-ичирди,
О якир, бу ися буьда бичирди.
Эедирди йанашы ъаванлар беля,
Бирдян йетишдиляр исти бир чюля.
Бу чюл тяндир кими бир одлу йерди,
Дямири йумшалдыб мум ейляйирди.
Юлкяйя гураглыг атмыш ялини,
Дюндярмиш сямума шимал йелини.
Шяр йахшы билирди, йолу узагдыр,
Сусуз харабадыр, хейли гурагдыр.
Хялвяти мяшкиня су долдуруб Шяр
257
,
Дцрр кими эизляди, вермядян хябяр.
Хейир: - Йягин, йолда су вар - дейирди,
Щяр тяряф сусузду, о билмяйирди.
Беляъя бцркцдя хейли эетдиляр,