430
ИСKЯНДЯРНАМЯ
YEDDИ GЮZЯL
LE LИ VЯ MЯCNUN
ХОСРОВ ВЯ ШИРИН
СИРЛЯР ХЯЗИНЯСИ
ХЯМС
Бядяндян башыны вуруб саларам”.
Аъиз галдыьындан бу ялаъда, ащ,
Ня гядяр тябиби юлдцртдцрдц шащ.
Мин гяриб шящярли олунъа нашы,
Падшащ ямр ейляди, кясилди башы.
Бу шярт эцндян-эцня еля йайылды;
Щяр ким пул эюряндя щайыл-майылды,
Ешидиб бу сюзц о, баш итирди,
Юзц юз ялийля ганына эирди.
Хейир дя ешидиб щямин хябяри:
-
Чарямля саьалар, - деди, - шух пяри.
Шаща йетирди ки: “Ей сяха каны,
Йолдан эютцрярям мян бу тиканы,
Ондан хястялийи ейлярям узаг,
Саьалдарам гызы, шяртим вар анъаг -
Щеч шейдя йох эюзцм гоъа дцнйада,
Мяним веряъяйим дярман, дава да
Аллащ ризасына вериляъякдир.
Ня заман ки, эцъц эюрцляъякдир,
Мяни мягсядимя чатдырсын Аллащ”.
Хейрин бу сюзцндян хябяр тутду шащ,
Деди: “Сюйляйин ки, эялсин, юпсцн ял”.
Хейир тязим етди эялиб ялбяял.
Шащ деди: “Ей йахшы адам, сюйля бир,
Сянин адын нядир?” Деди: “Хейирдир!
Сяадят бяхш етмиш мяня цлкярим,
Уйьундур адыма сюзцм, ишлярим”.
Шащ онун адыны билиб йахшы фал,
Деди: “Чаря ейля, аман, гейдя гал,
Бунун нятиъяси йахшыдыр”, - деди,
“
Адын бу ямялин нахшыдыр”, - деди.
Сонра бир мящрямя тапшырды, варсын
Гызынын йанына Хейри апарсын.
Хейир эялди эюрдц, эцн кими эюзял,
Хястялик сярвиня йетирмиш хялял.
Ширтяк щяйяъанлы, бярялмиш эюзц,
Ня йатмыш эеъяни, ня дя эцндцзц.
Сяндял йарпаьы ки йанында варды,
Ачыб дцйцнчядян дярщал чыхарды,
Дюйцб щазырлады буз кими шярбят.
Гыза хош эялярди бу дава, ялбят.
Узатды хястяйя, алыб нуш етди,
Силиниб бейнинин тозлары эетди.
Гыз бу вялвялядян ниъата чатды,
Шярбят ичян кими йыхылды йатды.
Хейир эюрдц йатыр о эюзял бащар,
Дуйду ки, силиниб цзцндян губар.
Чыхды айгабаьын евиндян чюля,
Эялди юз евиня шад, эцля-эцля.
Йатды пярицзлц, цч эцн йумду эюз,
Шаща юз щалындан демяди бир сюз.
Дурду цчцнъц эцн о дилбяр мяляк,
Йеди йаваш-йаваш йцнэцл бир йемяк.
Беля шад хябярдян олунъа аэащ,
Гачды айагйалын сарайа падшащ.
Эюрдц тахт цстцндя аьыллы, щушлу,
Отурмушдур гызы шащин дурушлу.
Йыхылыб юнцндя о мащъамалын:
-
Щямдямин олаъаг, - деди, - камалын.
Фитня узаг олсун, гызым, йанындан,
Хястялик чыхдымы, сюйля ъанындан?
Шащын щюрмятини эюзляйяряк гыз,
Тяшяккцр ейляди атайа йалныз.
Щюкмдар севиниб олду хейли шад,
Эетди тяк галараг о сярви-азад,
Чаьырыб йанына мящрям бир адам,
Сифариш йоллады шаща эцляндам:
“
Гцдрят дяфтяриндя йазылмыш беля,
Шащлар садиг олар щяр вахт ящд иля.
Онда ки кясилди хянъярля башлар,
Эюзляди гойдуьу шярти щюкмдар.
Таъ ляйагятлидян мян эюрдцм шяфа,
Шащ эяряк ящдиня ейлясин вяфа.
Гылынъ ейляйярся ялаъ играра,
Таъ эяряк сусталыб дцшмясин дара.
Минлярля баш гойду гылынъ тялашда,
Уъалсын таъ иля гойун бир баш да.
Гуртарды ъанымы онун дярманы,
О ачыб гыфылы; беля инсаны
Унутмаг бизляря йарармы мяэяр?
Тапылмаз, бил, мяня ондан башга яр.
Йетиряк йериня ящди, пейманы,
Бу йцкдян гуртараг тезликля ъаны”.
Ящди доьрултмаьа шащы ансызын
Эюзял мяслящяти ойатды гызын.
Шащ Хейри истяди, атлы чапдылар,
Бир йолун цстцндя эялиб тапдылар.
Алыб йанларына надир эювщяри,
Шащын щцзуруна дюндцляр эери.
“
Ей ъащан бюйцйц, - деди - шащ, нядян
Игбалындан йана цз чевирирсян?”
Яйниндян чыхарыб сонра хялвяти,
Бир юлкя оларды онун гиймяти,
Баьышлады она, бол эювщяр верди.
Афяринляр деди, зяр кямяр верди.
Чякилди сарайа нахышлы пярдя,
Шящяри бязяди шящярлиляр дя,
Гыз дам эушясиндян йетириб нязяр,
Эюрдц севэилиси там айа бянзяр.
О, эюзял цзлц бир сярви-ряванды,
Хятти шявя кими, зиряк ъаванды.
Щям шащ разы олду, щям дя о дилбяр,
Хейир дамад олду, кор олсун гой Шяр.
Хязня гапысына ял атды солтан
Гырды дцрцст мющрц, олду камиран.
Сцрдц, истяйинъя сяфалар сцрдц,
Эюзяллик, шян щяйат тахтыны эюрдц.
Шащын бир вцгарлы вязири варды,